وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى سەم دوۋس قازاقستاننىڭ حالىقارالىق زياتكەرلىك ىنتىماقتاستىق ورتالىعىنا اينالۋ مۇمكىندىگى جوعارى ەكەنىن ايتادى. ونىڭ پىكىرىنشە، الماتىدا بۇۇ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وڭىرلىك بولىمشەسىن اشۋ باستاماسى جاساندى ينتەللەكتىنى باسقارۋ جانە جاھاندىق ماسەلەلەردى زەرتتەۋ ىسىنە تىڭ سەرپىن بەرۋى مۇمكىن.
4 قاراشادا الماتىداعى Narxoz University بازاسىندا MIND FOR PEACE حالىقارالىق كونفەرەنتسياسى ءوتتى. ء«بىر ءوڭىر. ورتاق بولاشاق» تاقىرىبىنداعى جيىندا ورتالىق ازيانىڭ جاھاندىق باسقارۋ جۇيەسىندەگى ورنى، جاساندى ينتەللەكتىنى رەتتەۋ، وڭىرلىك قاۋىپسىزدىك جانە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
كونفەرەنتسيادا بۇۇ باس حاتشىسى كوفي انناننىڭ بۇرىنعى ءبىرىنشى كومەكشىسى، وكسفورد مارتين ينستيتۋتىنىڭ جاساندى ينتەللەكت ساياساتى جونىندەگى باستاماسىنىڭ اعا كەڭەسشىسى، «Multilateral AI» ۇيىمىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ديرەكتورى، وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ساياسات جانە حالىقارالىق قاتىناستار دەپارتامەنتىنىڭ تاجىريبەلىك پروفەسسورى سەم دوۋس قازاقستاننىڭ حالىقارالىق عىلىمي جانە زياتكەرلىك ورتالىققا اينالۋ الەۋەتىنە توقتالدى.
ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە، قازاقستان جاساندى ينتەللەكتىنى باسقارۋ، كليمات پەن سۋ قاۋىپسىزدىگى ماسەلەلەرىن تالقىلايتىن حالىقارالىق الاڭ قالىپتاستىرا الادى. ول بۇل مۇمكىندىكتى الماتىدا بۇۇ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وڭىرلىك بولىمشەسىن اشۋ باستاماسىمەن بايلانىستىردى.
بۇل ۇسىنىستى قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2025 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا توكيودا وتكەن بۇۇ ۋنيۆەرسيتەتىندەگى كەزدەسۋدە كوتەرگەن. جوسپار بويىنشا، ورتالىق جانجالداردىڭ الدىن الۋ، تۇراقتى دامۋ، سۋ جانە كليمات قاۋىپسىزدىگى، سونداي-اق جاساندى ينتەللەكتىنى باسقارۋ باعىتتارىن زەرتتەۋگە باعدارلانۋى مۇمكىن.
سەم دوۋسدىڭ ايتۋىنشا، مۇنداي باستاما حالىقارالىق ۇيىمدارمەن جانە جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن عىلىمي سەرىكتەستىكتى كەڭەيتۋگە جول اشادى. قازاقستان قىتاي مەن باتىس ەلدەرىن بايلانىستىراتىن گەوگرافيالىق كەڭىستىك قانا ەمەس، ورتاق ماسەلەلەر تالقىلاناتىن حالىقارالىق زياتكەرلىك الاڭ بولا الادى.
ورتالىق ازيانىڭ جاساندى ينتەللەكتىنى باسقارۋداعى ءرولى
سەم دوۋس ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنىڭ حالىقارالىق باسقارۋ جۇيەسىندەگى ءرولى ارتىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ سوزىنشە، ءوڭىردىڭ بەس مەملەكەتى بۇۇ-نىڭ جاساندى ينتەللەكت پەن تۇراقتى دامۋ تۋرالى قارارىنا بىرلەسىپ دەمەۋشىلىك جاساعان. بۇل ەلدەردىڭ تەحنولوگيالىق وزگەرىستەر مەن جاھاندىق باسقارۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى ورتاق ۇستانىم قالىپتاستىرۋعا مۇددەلى ەكەنىن كورسەتەدى.
كونفەرەنتسيادا قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ الماتى قالاسىنداعى وكىلدىگىنىڭ كەڭەسشىسى انار دۋتباەۆا دا وڭىرلىك ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزىنا توقتالدى. ونىڭ پىكىرىنشە، تۇراقتى جاھاندىق باسقارۋ مەملەكەتتەردىڭ ءوزارا قۇرمەتى مەن اشىق ديالوگىنا نەگىزدەلۋى كەرەك. ال C5+ فورماتىنداعى ىنتىماقتاستىق ساۋدا، كولىك، جاساندى ينتەللەكتىنى رەتتەۋ جانە سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ سالالارىنداعى سەرىكتەستىكتى كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
جيىندا ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن عىلىمي ورتالىقتاردىڭ حالىقارالىق ديالوگتى دامىتۋداعى ءرولى دە تالقىلاندى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، جوعارى وقۋ ورىندارى ءبىلىم بەرۋ مەن زەرتتەۋ جۇمىستارىنان بولەك، مەملەكەتتەر اراسىنداعى كاسىبي بايلانىستاردى نىعايتۋعا جانە ورتاق ماسەلەلەردى عىلىمي تۇرعىدان شەشۋگە ىقپال ەتە الادى.
MIND FOR PEACE كونفەرەنتسياسى بۇۇ-نىڭ 16-تۇراقتى دامۋ ماقساتى – «بەيبىتشىلىك، ادىلدىك جانە ءتيىمدى ينستيتۋتتاردى» ىلگەرىلەتۋگە ارنالعان. جيىندا سۋ تاپشىلىعى، ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىك، كليماتتىڭ وزگەرۋى جانە تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ دامۋى سەكىلدى ورتالىق ازيا ەلدەرىنە ورتاق ماسەلەلەر قاراستىرىلدى.
قازاقستاننىڭ حالىقارالىق زياتكەرلىك ورتالىققا اينالۋ مۇمكىندىگى الماتىدا ۇسىنىلىپ وتىرعان عىلىمي-ينستيتۋتسيونالدىق باستامالاردىڭ جۇزەگە اسۋىنا جانە ءوڭىر مەملەكەتتەرىنىڭ ءوزارا ىنتىماقتاستىعىنا بايلانىستى بولماق.
