الماتى قالاسىندا ۇلتتىق مەرەكە – رەسپۋبليكا كۇنى قارساڭىندا جاستار اراسىندا اۋقىمدى تەحنولوگيالىق سايىس ۇيىمداستىرىلدى. 16 قازان كۇنى الماتى قالاسى ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ قوعامدىق دامۋ ورتالىعى مەن حالىقارالىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (حاتۋ) بىرلەسۋىمەن «ادال قوعام» زياتكەرلىك AI بوتتارىن ازىرلەۋ بويىنشا بايقاۋ ءوتتى.
شارانىڭ باستى ماقساتى – «ادال قوعام»، «ادال ازامات» جانە «تازا قازاقستان» سياقتى مەملەكەتتىك ماڭىزى بار ءىرى جوبالار تۋرالى حالىققا سەنىمدى ءارى تۇسىنىكتى اقپارات بەرەتىن جاساندى ينتەللەكت (AI) بوتتارىن جاساپ شىعارۋ.
بايقاۋعا ستۋدەنتتەر مەن ماگيسترانتتاردان قۇرالعان 31 كوماندا قاتىسىپ، ءوزارا باق سىنادى. 2-4 ادامنان بىرىككەن توپتار جوبالارىن ازىرلەۋ بارىسىندا OpenAI, Gemini, Llama سىندى وزىق ءىرى تىلدىك مودەلدەردى (LLM) قولداندى. نەگىزگى تالاپ بويىنشا بوتتار قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە بىردەي ساپالى جۇمىس ىستەۋى مىندەتتەلدى.
الماتى قالاسى ىشكى ساياسات باسقارماسى قوعامدىق دامۋ ورتالىعى كمم ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى بولاتجان ءال-فارابي نۇربەكۇلى بۇل باستامانىڭ يدەولوگيالىق ماڭىزىن اتاپ ءوتتى:
«بۇگىنگى ءىس-شارامىز "ادال قوعام" جوباسى اياسىندا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. بۇل قانداي AI بوتتار؟ بۇل بوتتار ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ىشكى ساياساتىنداعى جانە يدەولوگيالىق جۇمىستاردىڭ نەگىزگى باعىتتارى، ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىز بەن قاعيداتتارىمىز تۋرالى حالىققا جۇيەلى تۇردە اقپارات بەرە الاتىن ساندىق كومەكشى بولماق».
ال حالىقارالىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى گۇلميرا بەكمانوۆا جوبانىڭ ءبىلىم بەرۋ مەن قوعامدىق سۇرانىستى ۇشتاستىرۋداعى رولىنە توقتالدى:
«بۇل ءبىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى جوبا، ويتكەنى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قىزمەتى تەك ءبىلىم بەرۋمەن شەكتەلمەيدى. نەگىزگى ماقساتىمىز – ستۋدەنتتەرىمىزدى قوعامعا پايدالى دۇنيەلەردى جاساۋعا ۇيرەتۋ، حالىقتىڭ سۇرانىسىن ەستىپ، ونى تەحنولوگيا ارقىلى قالاي شەشۋگە بولاتىنىن كورسەتۋ. وسى AI بوتتار قوعامداعى ناقتى الەۋمەتتىك پروبلەمالاردى شەشۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى».
ۋنيۆەرسيتەتتىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىك جۇمىس دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ازيز دىنمۇحاممەدۇلىنىڭ ايتۋىنشا، جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارى قازىرگى تاڭدا قوعام دامۋىنا جاڭا مۇمكىندىكتەر ەسىگىن اشۋدا. سوندىقتان بۇل بايقاۋدىڭ تەك جاستارعا عانا ەمەس، جالپى قازاق ەلىنە بەرەر پايداسى زور.
جارىس قورىتىندىسى بويىنشا ەڭ ۇزدىك شەشىم ۇسىنعان 3 كوماندا جەڭىمپاز اتانىپ، ارنايى جۇلدە قورىنا يە بولدى. جەڭىمپاز «ادال كەڭەسشى» توبى ءوز جوبالارىنىڭ ينكليۋزيۆتىلىگىنە باسا نازار اۋدارعان:
ء«بىزدىڭ پلاتفورمامىز، ياعني AI بوتىمىز بولاشاقتا بۇكىل قازاقستان حالقىنا قىزمەت ەتەدى. ول مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا دا، قازاق نەمەسە ورىس تىلىندە سويلەيتىن بارلىق ازاماتتارعا بىردەي پايداسىن تيگىزەدى دەپ ۇمىتتەنەمىز».
اتالمىش زياتكەرلىك بايقاۋ جاستارعا جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى بىلىمدەرى مەن داعدىلارىن تاجىريبە جۇزىندە قولدانۋعا، سونداي-اق قوعام ءۇشىن ماڭىزدى ماسەلەلەردى شەشۋگە باعىتتالعان تىڭ تەحنولوگيالىق يدەيالارىن ۇسىنۋعا ۇلكەن جول اشتى.
