Almaty qalasynda Ūlttyq mereke – Respublika künı qarsaŋynda jastar arasynda auqymdy tehnologiialyq saiys ūiymdastyryldy. 16 qazan künı Almaty qalasy Işkı saiasat basqarmasynyŋ Qoǧamdyq damu ortalyǧy men Halyqaralyq aqparattyq tehnologiialar universitetınıŋ (HATU) bırlesuımen «Adal qoǧam» ziiatkerlık AI bottaryn äzırleu boiynşa baiqau öttı.
Şaranyŋ basty maqsaty – «Adal qoǧam», «Adal azamat» jäne «Taza Qazaqstan» siiaqty memlekettık maŋyzy bar ırı jobalar turaly halyqqa senımdı ärı tüsınıktı aqparat beretın jasandy intellekt (AI) bottaryn jasap şyǧaru.
Baiqauǧa studentter men magistranttardan qūralǧan 31 komanda qatysyp, özara baq synady. 2-4 adamnan bırıkken toptar jobalaryn äzırleu barysynda OpenAI, Gemini, Llama syndy ozyq ırı tıldık modelderdı (LLM) qoldandy. Negızgı talap boiynşa bottar qazaq jäne orys tılderınde bırdei sapaly jūmys ısteuı mındetteldı.
Almaty qalasy Işkı saiasat basqarmasy Qoǧamdyq damu ortalyǧy KMM direktorynyŋ orynbasary Bolatjan Äl-Farabi Nūrbekūly būl bastamanyŋ ideologiialyq maŋyzyn atap öttı:
«Bügıngı ıs-şaramyz "Adal qoǧam" jobasy aiasynda ıske asyrylyp jatyr. Būl qandai AI bottar? Būl bottar bızdıŋ elımızdıŋ ışkı saiasatyndaǧy jäne ideologiialyq jūmystardyŋ negızgı baǧyttary, ūlttyq qūndylyqtarymyz ben qaǧidattarymyz turaly halyqqa jüielı türde aqparat bere alatyn sandyq kömekşı bolmaq».
Al Halyqaralyq aqparattyq tehnologiialar universitetınıŋ rektory Gülmira Bekmanova jobanyŋ bılım beru men qoǧamdyq sūranysty ūştastyrudaǧy rölıne toqtaldy:
«Būl bız üşın öte maŋyzdy joba, öitkenı universitettıŋ qyzmetı tek bılım berumen şektelmeidı. Negızgı maqsatymyz – studentterımızdı qoǧamǧa paidaly dünielerdı jasauǧa üiretu, halyqtyŋ sūranysyn estıp, ony tehnologiia arqyly qalai şeşuge bolatynyn körsetu. Osy AI bottar qoǧamdaǧy naqty äleumettık problemalardy şeşuge septıgın tigızedı».
Universitettıŋ Tärbie jäne äleumettık jūmys departamentı direktorynyŋ orynbasary Aziz Dınmūhammedūlynyŋ aituynşa, jasandy intellekt tehnologiialary qazırgı taŋda qoǧam damuyna jaŋa mümkındıkter esıgın aşuda. Sondyqtan būl baiqaudyŋ tek jastarǧa ǧana emes, jalpy qazaq elıne berer paidasy zor.
Jarys qorytyndysy boiynşa eŋ üzdık şeşım ūsynǧan 3 komanda jeŋımpaz atanyp, arnaiy jülde qoryna ie boldy. Jeŋımpaz «Adal keŋesşı» toby öz jobalarynyŋ inkliuzivtılıgıne basa nazar audarǧan:
«Bızdıŋ platformamyz, iaǧni AI botymyz bolaşaqta bükıl Qazaqstan halqyna qyzmet etedı. Ol mümkındıgı şekteulı jandarǧa da, qazaq nemese orys tılınde söileitın barlyq azamattarǧa bırdei paidasyn tigızedı dep ümıttenemız».
Atalmyş ziiatkerlık baiqau jastarǧa jasandy intellekt salasyndaǧy bılımderı men daǧdylaryn täjıribe jüzınde qoldanuǧa, sondai-aq qoǧam üşın maŋyzdy mäselelerdı şeşuge baǧyttalǧan tyŋ tehnologiialyq ideialaryn ūsynuǧa ülken jol aşty.
