كوكشەتاۋدا وتكەن «حالىق جانى - اندە» فەستيۆالى مەملەكەتتىك ءتىل مەن ۇلتتىق مادەنيەتتىڭ ەلدى ۇيىستىرار كۇشىن كورسەتتى

321
Adyrna.kz Telegram
https://adyrna.kz/storage/uploads/oKgUWWSU9nzUp1Kdo37sWmpaNFZqBLFISscAJZk7.jpg

ءان - حالىقتىڭ جانى، ءتىل - رۋحىنىڭ وزەگى. ءبىر حالىقتىڭ بولمىسىن تانىعىسى كەلگەن ادام ونىڭ انىنە قۇلاق ءتۇرسىن. ويتكەنى اۋەندە عاسىرلاردىڭ ءۇنى، ۇرپاقتىڭ اماناتى، تۋعان جەرگە دەگەن ساعىنىش پەن ەلگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىك بار. ال سول ءاندى وزگە جۇرتتىڭ وكىلى جۇرەكپەن ورىنداسا، بۇل مادەنيەتتىڭ شەكارا تاڭدامايتىنىن، ۇلتتىق قۇندىلىقتىڭ وزگە جۇرەكتەرگە دە جول تابا الاتىنىن اڭعارتادى.

17 قازاندا كوكشەتاۋداعى «دوستار» مادەنيەت سارايىندا وتكەن «حالىق جانى - اندە» رەسپۋبليكالىق فەستيۆالى وسىنداي تاعىلىمىمەن ەستە قالدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 35 جىلدىعى مەن رەسپۋبليكا كۇنىنە ارنالعان شاراعا ەلىمىزدىڭ بىرنەشە وڭىرىنەن ونەرپازدار جينالىپ، قازاق مادەنيەتىنىڭ اينالاسىنا ۇيىستى. اسىرەسە، وزگە ەتنوس وكىلدەرىنىڭ مەملەكەتتىك تىلدە ءان ورىنداۋى كەشتىڭ مازمۇنىن تەرەڭدەتە ءتۇستى.

قازاق تىلىندە شىرقالعان اندەردەن ساحنالىق شەبەرلىكپەن قاتار، مەملەكەتتىك تىلگە دەگەن قۇرمەت تە سەزىلدى. بۇل - جاي عانا مۋزىكالىق بايقاۋدىڭ كورىنىسى ەمەس. بۇل - قازاقتىڭ ءسوزىن جاتسىنباي، ءانىن جۇرەككە جاقىن قابىلداۋدىڭ، وسى ەلدىڭ مادەني مۇراسىنا ىقىلاس تانىتۋدىڭ بەلگىسى.

قازاق ءانى - ۇلتتىڭ رۋحاني شەجىرەسى. ونىڭ بويىندا دالانىڭ كەڭدىگى، انانىڭ ءالديى، جاستىقتىڭ جالىندى سەزىمى، تۋعان جەردىڭ قاسيەتى بار. سول اندەردى وزگە ەتنوس وكىلدەرىنىڭ ورىنداۋى قازاق مادەنيەتىنىڭ بايلىعىن تانىتىپ قانا قويماي، ونىڭ بىرىكتىرۋشى قۋاتىن دا كورسەتتى. ويتكەنى ۇلتتىق مادەنيەت ءوز قادىرىن وزگە جۇرت تا تانىپ، قۇرمەتتەگەندە رۋحاني ىقپالىن كەڭەيتە تۇسەدى.

مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مارتەبەسى دە وسىنداي ىقىلاس ارقىلى بيىكتەيدى. تىلگە قۇرمەتتى قۇرعاق ۇرانمەن ەمەس، ونى ۇيرەنۋگە، سويلەپ، ءانىن ورىنداۋعا، مادەنيەتىن تانۋعا دەگەن شىنايى نيەتپەن تانىتقان ءجون. قازاق تىلىندەگى ءاندى وزگە ەتنوس وكىلىنىڭ ورىنداۋى - وسى ەلدىڭ ورتاق مادەني كەڭىستىگىنە جاسالعان قادام. مۇندا بىرەۋدىڭ بولمىسىن وزگەرتۋ ەمەس، ورتاق قۇندىلىقتى بىرگە قاستەرلەۋ بار.

ەل بىرلىگى دەگەنىمىز - ءبارىنىڭ بىردەي بولۋى ەمەس، ءارتۇرلى بولا تۇرا ورتاق وتاننىڭ مۇددەسىنە قىزمەت ەتە ءبىلۋ. قازاقستاننىڭ قوعامدىق كەلىسىمىنىڭ قادىرى دە وسىندا. ال قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتى وسى ورتاق كەڭىستىكتىڭ ماڭىزدى تىرەگى سانالادى.

فەستيۆالگە استانا، تەمىرتاۋ، قوستاناي، كوكشەتاۋ قالالارىنان، سونداي-اق بۋراباي اۋدانىنىڭ قاتاركول كەنتى مەن زەرەندى اۋدانىنىڭ پريرەچنوە اۋىلىنان شىعارماشىلىق ۇجىمدار قاتىستى. مەملەكەتتىك جانە ورىس تىلدەرىندە وتىزدان استام مۋزىكالىق ءنومىر ورىندالدى. بايقاۋ «مەملەكەتتىك تىلدە ءان ورىنداعان وزگە ەتنوس وكىلى»، «ۇزدىك جەكە ورىنداۋشى»، «ۇزدىك دۋەت» جانە «ۇزدىك انسامبل» اتالىمدارى بويىنشا ءوتىپ، جەڭىمپازدارعا ديپلومدار مەن ەستەلىك سىيلىقتار تابىستالدى.

فەستيۆالدى اقمولا وبلىسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن «قازاقستاننىڭ ورىس، سلاۆيان جانە كازاك ەتنومادەني بىرلەستىكتەرى» زتب اقمولا وبلىستىق فيليالى ۇيىمداستىردى. اقمولا وبلىسى ىشكى ساياسات باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى سابىرحان كەنجەباەۆ قۇتتىقتاۋ سوزىندە مۇنداي شارالاردىڭ بىرلىكتى ساقتاۋعا، ۇرپاقتار ساباقتاستىعىن نىعايتۋعا جانە وڭىرلەر اراسىنداعى مادەني ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا ىقپال ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. بىرلەستىكتىڭ بۇرىنعى توراعاسى گەننادي وسينەنكو دا ونەرپازدارعا شىعارماشىلىق تابىس تىلەدى.

كەشتىڭ شىرايىن كەلتىرگەن ساتتەردىڭ ءبىرى - فەستيۆال سوڭىندا بارشا قاتىسۋشى مەن كورەرمەننىڭ «اتامەكەن» ءانىن بىرگە ورىنداۋى بولدى. ءارتۇرلى وڭىردەن كەلگەن ونەرپازدار مەن زالداعى كورەرمەندەر ءبىر اۋەنگە قوسىلىپ، تۋعان جەرگە دەگەن ورتاق سەزىمدى جەتكىزدى. ءبىرىنىڭ داۋىسى بيىك، ءبىرىنىڭ ءۇنى باياۋ بولعانىمەن، ءبارىن بىرىكتىرگەن ءاننىڭ ماعىناسى ءبىر ەدى.

اتامەكەن - ادام ءۇشىن جاي عانا مەكەن ەمەس. ول - تاعدىرىڭ بايلانىسقان جەر، بالاڭ ءوسىپ جاتقان ەل، بولاشاعىڭدى سەنىپ تاپسىرعان ورتا. ونى ءسۇيۋ تۋعان جەردىڭ تابيعاتىن عانا ەمەس، ءتىلىن، تاريحىن، مادەنيەتىن قادىرلەۋدەن دە كورىنەدى. قازاقستاندى ورتاق وتانىم دەپ بىلەتىن ءار ازاماتتىڭ ەلدىڭ تىنىشتىعى مەن وركەندەۋىنە قوسار ۇلەسى بار.

كوكشەتاۋداعى فەستيۆالدىڭ ءمانى دە وسى تۇستا ايقىندالدى. قازاق ءانى ءارتۇرلى ەتنوس وكىلدەرىن ءبىر ساحناعا جيناپ قانا قويعان جوق، ولاردى ورتاق مادەني قۇندىلىق توڭىرەگىنە توپتاستىردى. مەملەكەتتىك تىلدە ورىندالعان اندەر قازاق مادەنيەتىنىڭ ومىرشەڭدىگىن تانىتسا، «اتامەكەننىڭ» بىرگە شىرقالۋى سول مادەني كەڭىستىكتەگى ورتاق سەزىمدى ايشىقتادى.

ەلدى بىرىكتىرۋ ءۇشىن كەيدە ۇلكەن مىنبەردەن ايتىلعان سوزدەن گورى، جۇرەككە جەتكەن ءبىر ءاننىڭ اسەرى باسىم بولادى. ويتكەنى ءان تىڭداۋشىنى ويلاندىرادى، جاقىنداستىرادى، وزگەنىڭ جان دۇنيەسىن تۇسىنۋگە جەتەلەيدى.

سول كۇنى كوكشەتاۋدا قازاق ءانى ءارتۇرلى داۋىسپەن شىرقالدى. بىراق ونىڭ اينالاسىنا جينالعان جۇرتتى بىرىكتىرگەن سەزىم ورتاق ەدى. بۇل - قازاق مادەنيەتىنە قۇرمەت، مەملەكەتتىك تىلگە ىقىلاس جانە ورتاق وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىك. ەلدىكتىڭ دە، بىرلىكتىڭ دە شىنايى ولشەمى وسىنداي ىزگى نيەتتەن باستالادى.

اسلان وسپانوۆ

پىكىرلەر