Än - halyqtyŋ jany, tıl - ruhynyŋ özegı. Bır halyqtyŋ bolmysyn tanyǧysy kelgen adam onyŋ änıne qūlaq türsın. Öitkenı äuende ǧasyrlardyŋ ünı, ūrpaqtyŋ amanaty, tuǧan jerge degen saǧynyş pen elge degen süiıspenşılık bar. Al sol ändı özge jūrttyŋ ökılı jürekpen oryndasa, būl mädeniettıŋ şekara taŋdamaitynyn, ūlttyq qūndylyqtyŋ özge jürekterge de jol taba alatynyn aŋǧartady.
17 qazanda Kökşetaudaǧy «Dostar» mädeniet saraiynda ötken «Halyq jany - ände» respublikalyq festivalı osyndai taǧylymymen este qaldy. Qazaqstan Respublikasy Täuelsızdıgınıŋ 35 jyldyǧy men Respublika künıne arnalǧan şaraǧa elımızdıŋ bırneşe öŋırınen önerpazdar jinalyp, qazaq mädenietınıŋ ainalasyna ūiysty. Äsırese, özge etnos ökılderınıŋ memlekettık tılde än oryndauy keştıŋ mazmūnyn tereŋdete tüstı.
Qazaq tılınde şyrqalǧan änderden sahnalyq şeberlıkpen qatar, memlekettık tılge degen qūrmet te sezıldı. Būl - jai ǧana muzykalyq baiqaudyŋ körınısı emes. Būl - qazaqtyŋ sözın jatsynbai, änın jürekke jaqyn qabyldaudyŋ, osy eldıŋ mädeni mūrasyna yqylas tanytudyŋ belgısı.
Qazaq änı - ūlttyŋ ruhani şejıresı. Onyŋ boiynda dalanyŋ keŋdıgı, ananyŋ äldiı, jastyqtyŋ jalyndy sezımı, tuǧan jerdıŋ qasietı bar. Sol änderdı özge etnos ökılderınıŋ oryndauy qazaq mädenietınıŋ bailyǧyn tanytyp qana qoimai, onyŋ bırıktıruşı quatyn da körsettı. Öitkenı ūlttyq mädeniet öz qadırın özge jūrt ta tanyp, qūrmettegende ruhani yqpalyn keŋeite tüsedı.
Memlekettık tıldıŋ märtebesı de osyndai yqylas arqyly biıkteidı. Tılge qūrmettı qūrǧaq ūranmen emes, ony üirenuge, söilep, änın oryndauǧa, mädenietın tanuǧa degen şynaiy nietpen tanytqan jön. Qazaq tılındegı ändı özge etnos ökılınıŋ oryndauy - osy eldıŋ ortaq mädeni keŋıstıgıne jasalǧan qadam. Mūnda bıreudıŋ bolmysyn özgertu emes, ortaq qūndylyqty bırge qasterleu bar.
El bırlıgı degenımız - bärınıŋ bırdei boluy emes, ärtürlı bola tūra ortaq Otannyŋ müddesıne qyzmet ete bılu. Qazaqstannyŋ qoǧamdyq kelısımınıŋ qadırı de osynda. Al qazaq tılı men mädenietı osy ortaq keŋıstıktıŋ maŋyzdy tıregı sanalady.
Festivalge Astana, Temırtau, Qostanai, Kökşetau qalalarynan, sondai-aq Burabai audanynyŋ Qatarköl kentı men Zerendı audanynyŋ Prirechnoe auylynan şyǧarmaşylyq ūjymdar qatysty. Memlekettık jäne orys tılderınde otyzdan astam muzykalyq nömır oryndaldy. Baiqau «Memlekettık tılde än oryndaǧan özge etnos ökılı», «Üzdık jeke oryndauşy», «Üzdık duet» jäne «Üzdık ansambl» atalymdary boiynşa ötıp, jeŋımpazdarǧa diplomdar men estelık syilyqtar tabystaldy.
Festivaldı Aqmola oblysy äkımdıgınıŋ qoldauymen «Qazaqstannyŋ orys, slavian jäne kazak etnomädeni bırlestıkterı» ZTB Aqmola oblystyq filialy ūiymdastyrdy. Aqmola oblysy ışkı saiasat basqarmasy basşysynyŋ orynbasary Sabyrhan Kenjebaev qūttyqtau sözınde mūndai şaralardyŋ bırlıktı saqtauǧa, ūrpaqtar sabaqtastyǧyn nyǧaituǧa jäne öŋırler arasyndaǧy mädeni yntymaqtastyqty damytuǧa yqpal etetının atap öttı. Bırlestıktıŋ būrynǧy töraǧasy Gennadii Osinenko da önerpazdarǧa şyǧarmaşylyq tabys tıledı.
Keştıŋ şyraiyn keltırgen sätterdıŋ bırı - festival soŋynda barşa qatysuşy men körermennıŋ «Atameken» änın bırge oryndauy boldy. Ärtürlı öŋırden kelgen önerpazdar men zaldaǧy körermender bır äuenge qosylyp, tuǧan jerge degen ortaq sezımdı jetkızdı. Bırınıŋ dauysy biık, bırınıŋ ünı baiau bolǧanymen, bärın bırıktırgen ännıŋ maǧynasy bır edı.
Atameken - adam üşın jai ǧana meken emes. Ol - taǧdyryŋ bailanysqan jer, balaŋ ösıp jatqan el, bolaşaǧyŋdy senıp tapsyrǧan orta. Ony süiu tuǧan jerdıŋ tabiǧatyn ǧana emes, tılın, tarihyn, mädenietın qadırleuden de körınedı. Qazaqstandy ortaq Otanym dep bıletın är azamattyŋ eldıŋ tynyştyǧy men örkendeuıne qosar ülesı bar.
Kökşetaudaǧy festivaldıŋ mänı de osy tūsta aiqyndaldy. Qazaq änı ärtürlı etnos ökılderın bır sahnaǧa jinap qana qoiǧan joq, olardy ortaq mädeni qūndylyq töŋıregıne toptastyrdy. Memlekettık tılde oryndalǧan änder qazaq mädenietınıŋ ömırşeŋdıgın tanytsa, «Atamekennıŋ» bırge şyrqaluy sol mädeni keŋıstıktegı ortaq sezımdı aişyqtady.
Eldı bırıktıru üşın keide ülken mınberden aitylǧan sözden görı, jürekke jetken bır ännıŋ äserı basym bolady. Öitkenı än tyŋdauşyny oilandyrady, jaqyndastyrady, özgenıŋ jan düniesın tüsınuge jeteleidı.
Sol künı Kökşetauda qazaq änı ärtürlı dauyspen şyrqaldy. Bıraq onyŋ ainalasyna jinalǧan jūrtty bırıktırgen sezım ortaq edı. Būl - qazaq mädenietıne qūrmet, memlekettık tılge yqylas jäne ortaq Otanǧa degen süiıspenşılık. Eldıktıŋ de, bırlıktıŋ de şynaiy ölşemı osyndai ızgı nietten bastalady.
Aslan Ospanov
