تۇركىستان قالاسىندا قاسيەتتى شاھاردىڭ تاريحى، مادەنيەتى، رۋحاني مۇراسى مەن تاريحي-تانىمدىق قۇندىلىقتارىن جان-جاقتى قامتىعان «تۇركىستان» ەكى تومدىق ەنتسيكلوپەدياسىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى، دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ءتىلشىسى.
قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكەن سالتاناتتى جيىنعا عالىمدار، زيالى قاۋىم وكىلدەرى، قوعام قايراتكەرلەرى مەن ارداگەرلەر قاتىستى. ءىس-شارا بارىسىندا تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرالحان كوشەروۆ ءوڭىردىڭ قازاق تاريحىنداعى ەرەكشە ورنىنا توقتالىپ، جاڭا باسىلىمنىڭ تاريحي جادىمىزدى جاڭعىرتۋداعى ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
وبلىس اكىمىنىڭ ايتۋىنشا، «تۇركىستان» ەنتسيكلوپەدياسى العاش رەت اكادەميك ابدىمالىك نىسانباەۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن جارىق كورگەن. سودان بەرى وتكەن شيرەك عاسىردان استام ۋاقىتتا تۇركىستان قالاسى مەن وڭىرىندە اۋقىمدى وزگەرىستەر ورىن الىپ، كوپتەگەن جاڭا عىلىمي دەرەكتەر مەن زەرتتەۋلەر پايدا بولعان. وسىعان بايلانىستى ەنتسيكلوپەديا جاڭارتىلىپ، مازمۇنى تولىقتىرىلىپ قايتا ازىرلەنگەن.
كىتاپتىڭ تانىستىرىلىمىن قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حقتۋ رەكتورى جانار تەمىربەكوۆا جۇرگىزدى. جيىندا ەنتسيكلوپەديانى قۇراستىرۋشىلاردىڭ ءبىرى، تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، اكادەميك دارحان قىدىرالى مەن ادەبيەتتانۋشى عالىم، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى تۇردىقۇل شاڭباي ەڭبەكتىڭ عىلىمي ماڭىزى تۋرالى باياندادى. سونىمەن قاتار تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇركىستانداعى باس كونسۋلى لەۆەنت گۇرجان مەن وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى جەڭىسبەك ماۋلەنقۇلوۆ جانە وزگە دە زيالى قاۋىم وكىلدەرى ءسوز سويلەدى.
استانا قالاسىنداعى «عىلىم» باسپاسى ازىرلەگەن 880 بەتتەن تۇراتىن ەكى تومدىق باسىلىم تۇركىستان وبلىسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن جارىق كورگەن. ەنتسيكلوپەديادا تۇركىستان ۇعىمى تەك قالا مەن وبلىس تاريحىمەن عانا شەكتەلمەي، تۇتاس تۇركى وركەنيەتىنىڭ تاريحي-مادەني كەڭىستىگى اياسىندا قاراستىرىلعان.
2021–2025 جىلدارى جۇزەگە اسقان جوباعا 300-دەن استام عالىمنىڭ زەرتتەۋلەرى مەن ماقالالارى ەنگىزىلگەن. ەنتسيكلوپەديادا ءتورت مىڭنان استام اتاۋ مەن ۇعىم قايتا زەردەلەنىپ، بۇرىن عىلىمي اينالىمعا ەنبەگەن تۇلعالار، تاريحي وقيعالار، جەر-سۋ اتاۋلارى مەن ۇعىمدار بويىنشا جاڭا ماقالالار دايىندالعان.
ەكى تومدىق ەڭبەكتە تۇركىستان مەن جالپى تۇركى الەمىنىڭ بىرنەشە مىڭجىلدىق تاريحىنا قاتىستى ماتەريالدار قامتىلىپ، ەجەلگى جانە ورتاعاسىرلىق تاريح، ارحەولوگيا، ساۋلەت ونەرى، ەتنوگرافيا، ادەبيەت، فولكلور، رۋحاني مۇرا جانە تاريحي تۇلعالار تۋرالى عىلىمي-تانىمدىق مالىمەتتەر الىپبيلىك تارتىپپەن جۇيەلەنگەن.
باسىلىم ءتۇرلى-ءتۇستى فوتوسۋرەتتەرمەن، تاريحي جانە گەوگرافيالىق كارتالارمەن، تاريحي تۇلعالاردىڭ پورترەتتەرىمەن، ارحەولوگيالىق جانە ساۋلەت ەسكەرتكىشتەرىنىڭ بەينەلەرىمەن تولىقتىرىلعان.
ايتا كەتەيىك، «تۇركىستان» حالىقارالىق ەنتسيكلوپەدياسىنىڭ العاشقى نۇسقاسى 1998 جىلى ءبىر توم بولىپ جارىق كورگەن ەدى. جاڭا ەكى تومدىق باسىلىمدا سوڭعى 28 جىلدا بولعان ماڭىزدى وزگەرىستەر، سونىڭ ىشىندە تۇركىستان وبلىسىنىڭ قۇرىلۋى مەن تۇركىستان قالاسىنىڭ وبلىس ورتالىعى مارتەبەسىن الۋى سياقتى تاريحي وقيعالار كەڭىنەن كورىنىس تاپقان.
