جەتىسۋ وبلىسىندا «زاڭ مەن ءتارتىپ» تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا «ەڭبەكپەن – تارتىپكە، تارتىپپەن – تابىسقا» اتتى وبلىستىق بوس جۇمىس ورىندارى جارمەڭكەسى ءوتتى. جارمەڭكەگە 100-دەن استام جۇمىس بەرۋشى قاتىسىپ، جۇمىس ىزدەۋشىلەرگە 700-دەن استام بوس جۇمىس ورنى ۇسىنىلدى. جارمەڭكە قورىتىندىسىندا 400-گە جۋىق ازامات جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىنا جولدانىپ، ونىڭ ىشىندە 200-دەن استام ازامات تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاستى. سونىمەن قاتار 200-گە جۋىق ازاماتتى سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىنا، ونىڭ ىشىندە «جاستار پراكتيكاسى»، «كۇمىس جاس»، «قوعامدىق جۇمىستار» جوبالارىنا جولداۋ جوسپارلانعان، - دەپ حابارلايدى جەتىسۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
ءىس-شارانىڭ باستى ماقساتى – جۇمىس بەرۋشىلەر مەن جۇمىس ىزدەۋشى ازاماتتار اراسىندا تىكەلەي بايلانىس ورناتۋ، لايىقتى جۇمىس ورنىن تابۋعا كومەكتەسۋ، سونداي-اق حالىقتىڭ ەڭبەك قۇقىقتارى، رەسمي جۇمىسقا ورنالاسۋ مۇمكىندىكتەرى مەن مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى تۋرالى اقپاراتتاندىرىلۋىن ارتتىرۋ.
ءىس-شاراعا قاتىسقان وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى مارلەن كولباەۆ ەڭبەك ادامنىڭ ءوز مۇمكىندىكتەرىن جۇزەگە اسىرۋىنا، وتباسىنىڭ ءال-اۋقاتىن قامتاماسىز ەتۋگە، سونداي-اق قوعام مەن مەملەكەتتىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن ماڭىزدى قۇندىلىق ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– ەڭبەك ناتيجەلى بولۋى ءۇشىن ءتارتىپتى ساقتاپ، ءوز مىندەتتەرىنە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراپ، زاڭ تالاپتارىن ورىنداۋ كەرەك. «زاڭ جانە ءتارتىپ» قاعيداتى – قوعامداعى قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىقتىڭ، ادىلدىك پەن زاڭ ۇستەمدىگىنىڭ باستى نەگىزدەرىنىڭ ءبىرى. بۇگىنگى جارمەڭكەنىڭ «ەڭبەكپەن – تارتىپكە، تارتىپپەن – تابىسقا» دەگەن اتاۋى ونىڭ نەگىزگى يدەياسىن ايقىن كورسەتەدى. ادال ەڭبەك، ءتارتىپ، زاڭدى ساقتاۋ جانە جاۋاپكەرشىلىك – تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋ مەن ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ماڭىزدى شارتتارى، – دەدى م. كولباەۆ.
جارمەڭكەدە وڭىردەگى كاسىپورىندار، شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرى، مەملەكەتتىك مەكەمەلەر، ءبىلىم بەرۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە باسقا دا سالالاردىڭ ۇيىمدارى بوس جۇمىس ورىندارىن ۇسىندى. ولاردىڭ قاتارىندا وڭىردەگى 20-دان استام ءىرى جانە ورتا كاسىپورىن، اتاپ ايتقاندا، «قاينار اكب»، «تەمىربەتون»، «مەتاكون»، «ALACEM»، «JLC ءسۇت»، «ASMA Industrial»، تالدىقورعان كابەل زاۋىتى، كوكسۋ قانت زاۋىتى، «الماز كەراميكس» جشس جانە باسقا دا كاسىپورىندار بار.
جارمەڭكەگە قاتىسۋشىلار كومپانيا وكىلدەرىمەن تىكەلەي تىلدەسىپ، ەڭبەك جاعدايلارى، ۇمىتكەرلەرگە قويىلاتىن تالاپتار، جالاقى دەڭگەيى جانە كاسىبي دامۋ مۇمكىندىكتەرى تۋرالى اقپارات الدى.
ءىس-شارا بارىسىندا مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتاردى، جۇمىسسىزداردى جانە تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ تۇلەكتەرىن جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى.
سونىمەن قاتار پروباتسيا قىزمەتىنىڭ ەسەبىندە تۇرعان، سونداي-اق قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسى مەكەمەلەرىنەن بوساپ شىققان ازاماتتاردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا جاردەمدەسۋ باعىتىندا جۇمىستار جۇرگىزىلدى. تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋ – ولاردىڭ الەۋمەتتىك بەيىمدەلۋى مەن قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورلارىنىڭ ءبىرى.
جارمەڭكە بارىسىندا ازاماتتارعا «كۇمىس جاس»، «الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارى»، «جاستار پراكتيكاسى»، «قوعامدىق جۇمىستار» جوبالارى بويىنشا سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىنا ورنالاسۋ مۇمكىندىكتەرى ءتۇسىندىرىلدى. سونىمەن قاتار قاتىسۋشىلار قىسقا مەرزىمدى كاسىپتىك وقۋدان ءوتۋ مۇمكىندىكتەرى تۋرالى اقپارات الدى.
تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ستۋدەنتتەرى ءۇشىن «مانساپ كومپاسى» پلاتفورماسىن پايدالانىپ، كاسىپتىك باعدار بەرۋ بويىنشا كونسۋلتاتسيالار بەرىلدى. جاستارعا Skills Enbek پلاتفورماسىندا ءبىلىم الۋ مۇمكىندىكتەرى، سونداي-اق ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسى ارقىلى بوس جۇمىس ورىندارىن ىزدەۋ جانە جۇمىسقا ورنالاسۋ جولدارى ءتۇسىندىرىلدى.
جۇمىس بەرۋشىلەر ءۇشىن جارمەڭكە الەۋەتتى قىزمەتكەرلەرمەن تىكەلەي بايلانىس ورناتىپ، قاجەتتى مامانداردى ىرىكتەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ءتيىمدى الاڭعا اينالدى.
- ءبىز ەكى بوس جۇمىس ورنىن: جىلۋ ەنەرگەتيكاسى ينجەنەرى جانە ەلەكترگازبەن دانەكەرلەۋشى جۇمىسىن ۇسىنىپ وتىرمىز. مۇنداي جارمەڭكەلەر شىنىمەن دە ناتيجەلى وتەتىنىن تاجىريبەمىز كورسەتىپ وتىر. مۇندا ادام بىردەن بىرنەشە ۇسىنىسپەن تانىسىپ، وزىنە قولايلى جۇمىستى تاڭداي الادى، - دەدى «تالدىقورعانجىلۋسەرۆيس» كمك مامانى ارايلىم مۇحامەر.
كەيبىر قاتىسۋشىلار ءۇشىن مەملەكەتتىك قولداۋ ناتيجەلەرىنىڭ ءبىرى – ءوز ءىسىن اشۋ. ماسەلەن، ەسكەلدى اۋدانىنىڭ اباي اۋىلىنان كەلگەن جاس كاسىپكەر سەرىك جۇمابەك ءوز تاجىريبەسىمەن ءبولىستى. ول ەڭبەك نارىعىن دامىتۋ تۇجىرىمداماسى اياسىندا 1,5 ملن تەڭگە كولەمىندە قايتارىمسىز مەملەكەتتىك گرانت الىپ، قاراجاتتى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا باعىتتاعان.
- بۇل قاراجاتقا ءۇش قۇلىندى بيە ساتىپ الىپ، وسىلايشا جىلقى سانىن كوبەيتتىك. قىمىز ساتامىز، ماۋسىم كەزىندە ساۋمال ساتامىز. ەكى كوزىم دە ناشار كورەدى. سوعان قاراماستان ەڭبەك ەتۋگە ۇيرەنگەنمىن، بالا كەزىمنەن جىلقى باعىپ كەلەمىن. مۇنى وتباسىلىق كاسىبىمىز دەۋگە بولادى. گرانت وسى ءىستى ءارى قاراي دامىتۋعا، ءوزىمىز جاقسى كورەتىن جىلقى شارۋاشىلىعىمەن اينالىسۋعا مۇمكىندىك بەردى. سونىمەن قاتار قولونەرمەن دە اينالىسامىز، جۇگەن جاسايمىز. ەڭبەك ەتكەن ادام ونىڭ جەمىسىن دە كورەدى، – دەيدى كاسىپكەر.
وسىلايشا، مەملەكەتتىك قولداۋ ازاماتتارعا جۇمىسقا ورنالاسۋ، كاسىبي تۇرعىدا دامۋ جانە ءوز كاسىبىن باستاۋ ءۇشىن قوسىمشا مۇمكىندىكتەر بەرەدى.
جالپى، وبلىستىق بوس جۇمىس ورىندارى جارمەڭكەسىنە 789 جۇمىسسىز ازامات قاتىستى. ولاردىڭ ىشىندە پروباتسيا قىزمەتىنىڭ ەسەبىندە تۇرعان 66 ازامات جانە 300-دەن استام جاس بار.
اتاپ وتسەك، پروباتسيا قىزمەتىنىڭ ەسەبىندە تۇرعان ازاماتتاردى جانە الەۋمەتتىك وسال ساناتتاعى تۇرعىنداردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا جاردەم كورسەتكەن كاسىپورىن باسشىلارى العىس حاتتارمەن ماراپاتتالدى.
