الماتىدا سۇلەيمەنوۆ اتىنداعى شىعىستانۋ ينستيتۋتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «تۇركى الەمىنىڭ تاريحي-مادەني مۇراسى: ۆاتيكان جانە ەۋروپا قورلارىنداعى جاڭا دەرەكتەر مەن ماتەريالدار» اتتى حالىقارالىق عىلىمي كونفەرەنتسيا ءوتتى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا".
ءىس-شارا 25 قىركۇيەكتە قازاقستان رەسپۋبليكاسى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى عىلىم كوميتەتىنىڭ 2024–2026 جىلدارعا ارنالعان BR24993132 باعدارلامالىق-نىسانالى قارجىلاندىرۋ جوباسىنىڭ قورىتىندىسىنا ارنالدى. جوبا ۆاتيكان مەن باتىس ەۋروپا ەلدەرىنىڭ قورلارىندا ساقتالعان جاڭا ماتەريالدار نەگىزىندە تۇركى الەمىنىڭ ەرتە جانە ورتاعاسىرلىق تاريحى مەن مادەنيەتىن زەرتتەۋگە باعىتتالعان.
كونفەرەنتسيا جالپىۇلتتىق ازا تۇتۋ كۇنىنە بايلانىستى ماڭعىستاۋ وبلىسىندا اسكەري مىندەتىن اتقارۋ كەزىندە قازا تاپقان اسكەري قىزمەتشىلەردى ءبىر مينۋت ۇنسىزدىكپەن ەسكە الۋدان باستالدى. قاتىسۋشىلار مارقۇمداردىڭ تۋعان-تۋىستارى مەن جاقىندارىنا كوڭىل ايتتى.
جيىندى ر.ب. سۇلەيمەنوۆ اتىنداعى شىعىستانۋ ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور دۇكەن ءماسىمحانۇلى اشتى.
ءىس-شارادا قازاقستان رەسپۋبليكاسى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ اتىنان عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى تالعات ەشەنقۇلوۆ قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەدى. مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترىنىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن مادەنيەت كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءسابيت بارلىباەۆ وقىپ بەردى.
سونىمەن قاتار كونفەرەنتسياعا ۆاتيكاننىڭ قازاقستانداعى اپوستولدىق ءنۋنتسيى، ارحيەپيسكوپ دجوردج پانامتۋنديل قاتىستى. ۆاتيكان اپوستولدىق كىتاپحاناسىنىڭ پرەفەكتىسى دون ماۋرو مانتوۆاني ارنايى قۇتتىقتاۋ حات جولدادى.
جيىندا قازاقستان، وزبەكستان، قىرعىزستان، تۇركيا جانە باسقا ەلدەردىڭ عالىمدارى بايانداما جاسادى. ولاردىڭ قاتارىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى بولات كومەكوۆ، تۇركىتانۋشى پروفەسسور الەكساندر گاركاۆەتس، وزبەكستان عىلىم اكادەمياسىنىڭ پروفەسسورى باحتيار بابادجانوۆ، ءجۇسىپ بالاساعۇن اتىنداعى قىرعىز ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى شايىركۋل باتىرباەۆا جانە تۇركياداعى ارداحان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ەردوعان التىنقايناق بار.
سونداي-اق يتاليا، فينليانديا، اقش، نيدەرلاند جانە تۇركيانىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ مەكەمەلەرىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
عىلىمي تالقىلاۋلار بارىسىندا ۆاتيكان مەن ەۋروپا قورلارىندا ساقتالعان تۇركى تىلىندەگى قولجازبالار، لاتىن جانە اراب دەرەككوزدەرى، تاريحي كارتالار، دەشتى قىپشاق پەن جوشى ۇلىسىنىڭ تاريحى قاراستىرىلدى.
عالىمدار قوجا احمەت ياساۋي حيكمەتتەرىنىڭ ەۋروپا قورلارىندا ساقتالعان قولجازبالارىنا، «كودەكس كۋمانيكۋسقا»، ارميان-قىپشاق جازبا مۇراسىنا جانە ەۋروپا كىتاپحانالارىنان تابىلعان ورتالىق ازياعا قاتىستى تاريحي ماتەريالدارعا قاتىستى زەرتتەۋلەرىن تانىستىردى.
كونفەرەنتسيا اياسىندا ەكى عىلىمي ەڭبەك كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلدى. ر.ب. سۇلەيمەنوۆ اتىنداعى شىعىستانۋ ينستيتۋتىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى، ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى قالقامان جۇماعۇلوۆ «يستوريا ي كۋلتۋرا تيۋركسكوگو ميرا (ۋنيكالنىە ماتەريالى ۆاتيكانا ي ستران زاپادنوي ەۆروپى)» اتتى ۇجىمدىق مونوگرافياسىن تانىستىردى.
سونداي-اق باعدات دۇيسەنوۆتىڭ «ورتاعاسىرلىق اراب-تۇركى سوزدىكتەرى – تىلدىك-مادەني دەرەككوز» اتتى مونوگرافياسى تانىستىرىلدى.
حالىقارالىق كونفەرەنتسيانىڭ نەگىزگى ماقساتى – ۆاتيكان مەن ەۋروپا قورلارىندا ساقتالعان جاڭا تاريحي دەرەكتەردى عىلىمي اينالىمعا ەنگىزۋ، ولاردى سالىستىرمالى تۇردە زەرتتەۋ جانە تۇركى الەمىنىڭ تاريحي-مادەني مۇراسىن تەرەڭىرەك زەردەلەۋ.
