Almatyda Süleimenov atyndaǧy Şyǧystanu institutynyŋ ūiymdastyruymen «Türkı älemınıŋ tarihi-mädeni mūrasy: Vatikan jäne Europa qorlaryndaǧy jaŋa derekter men materialdar» atty halyqaralyq ǧylymi konferensiia öttı, dep habarlaidy "Adyrna".
Is-şara 25 qyrküiekte Qazaqstan Respublikasy Ǧylym jäne joǧary bılım ministrlıgı Ǧylym komitetınıŋ 2024–2026 jyldarǧa arnalǧan BR24993132 baǧdarlamalyq-nysanaly qarjylandyru jobasynyŋ qorytyndysyna arnaldy. Joba Vatikan men Batys Europa elderınıŋ qorlarynda saqtalǧan jaŋa materialdar negızınde türkı älemınıŋ erte jäne ortaǧasyrlyq tarihy men mädenietın zertteuge baǧyttalǧan.
Konferensiia jalpyūlttyq aza tūtu künıne bailanysty Maŋǧystau oblysynda äskeri mındetın atqaru kezınde qaza tapqan äskeri qyzmetşılerdı bır minut ünsızdıkpen eske aludan bastaldy. Qatysuşylar marqūmdardyŋ tuǧan-tuystary men jaqyndaryna köŋıl aitty.
Jiyndy R.B. Süleimenov atyndaǧy Şyǧystanu institutynyŋ bas direktory, filologiia ǧylymdarynyŋ doktory, professor Düken Mäsımhanūly aşty.
Is-şarada Qazaqstan Respublikasy Ǧylym jäne joǧary bılım ministrlıgınıŋ atynan ǧylym jäne joǧary bılım vise-ministrı Talǧat Eşenqūlov qūttyqtau söz söiledı. Mädeniet jäne aqparat ministrınıŋ qūttyqtau hatyn Mädeniet komitetı töraǧasynyŋ orynbasary Säbit Barlybaev oqyp berdı.
Sonymen qatar konferensiiaǧa Vatikannyŋ Qazaqstandaǧy Apostoldyq nunsiiı, arhiepiskop Djordj Panamtundil qatysty. Vatikan Apostoldyq kıtaphanasynyŋ prefektısı Don Mauro Mantovani arnaiy qūttyqtau hat joldady.
Jiynda Qazaqstan, Özbekstan, Qyrǧyzstan, Türkiia jäne basqa elderdıŋ ǧalymdary baiandama jasady. Olardyŋ qatarynda Qazaqstan Respublikasy Ūlttyq ǧylym akademiiasynyŋ akademigı Bolat Kömekov, türkıtanuşy professor Aleksandr Garkaves, Özbekstan Ǧylym akademiiasynyŋ professory Bahtiiar Babadjanov, Jüsıp Balasaǧūn atyndaǧy Qyrǧyz ūlttyq universitetınıŋ professory Şaiyrkul Batyrbaeva jäne Türkiiadaǧy Ardahan universitetınıŋ professory Erdoǧan Altynqainaq bar.
Sondai-aq İtaliia, Finliandiia, AQŞ, Niderland jäne Türkiianyŋ ǧylymi-zertteu mekemelerınıŋ ökılderı qatysty.
Ǧylymi talqylaular barysynda Vatikan men Europa qorlarynda saqtalǧan türkı tılındegı qoljazbalar, latyn jäne arab derekközderı, tarihi kartalar, Deştı Qypşaq pen Joşy Ūlysynyŋ tarihy qarastyryldy.
Ǧalymdar Qoja Ahmet Iаsaui hikmetterınıŋ Europa qorlarynda saqtalǧan qoljazbalaryna, «Kodeks Kumanikusqa», armian-qypşaq jazba mūrasyna jäne Europa kıtaphanalarynan tabylǧan Ortalyq Aziiaǧa qatysty tarihi materialdarǧa qatysty zertteulerın tanystyrdy.
Konferensiia aiasynda ekı ǧylymi eŋbek köpşılık nazaryna ūsynyldy. R.B. Süleimenov atyndaǧy Şyǧystanu institutynyŋ bas ǧylymi qyzmetkerı, äl-Farabi atyndaǧy Qazaq ūlttyq universitetınıŋ professory Qalqaman Jūmaǧūlov «İstoriia i kultura Tiurkskogo mira (unikalnye materialy Vatikana i stran Zapadnoi Evropy)» atty ūjymdyq monografiiasyn tanystyrdy.
Sondai-aq Baǧdat Düisenovtıŋ «Ortaǧasyrlyq arab-türkı sözdıkterı – tıldık-mädeni derekköz» atty monografiiasy tanystyryldy.
Halyqaralyq konferensiianyŋ negızgı maqsaty – Vatikan men Europa qorlarynda saqtalǧan jaŋa tarihi derekterdı ǧylymi ainalymǧa engızu, olardy salystyrmaly türde zertteu jäne türkı älemınıŋ tarihi-mädeni mūrasyn tereŋırek zerdeleu.
