فوتو: Kaztransoil.kz
قازاقستاندىق «قازترانسويل» (قتو) كولىك كومپانياسى 2026 جىلعى تامىزدا قىرعىزستانعا العاش رەت 35 مىڭ توننا مۇنايدى ترانزيت ارقىلى جەتكىزدى. بۇل تۋرالى كومپانيانىڭ حابارلاماسىندا ايتىلعان، دەپ حابارلايدى “ادىرنا”.
قتو مالىمەتىنشە، مۇناي ماگيسترالدىق مۇناي قۇبىرلارىنىڭ جۇيەسى ارقىلى شاعىر مۇناي قۇيۋ پۋنكتىنە دەيىن جەتكىزىلىپ، سول جەردە تەمىرجول تسيستەرنالارىنا تيەلەدى.
«قىرعىزستانعا ءترانزيتتى ىسكە قوسۋ قازاقستان اۋماعى ارقىلى مۇناي تاسىمالداۋدىڭ جاڭا باعىتىن اشىپ، “قازترانسويل” كورسەتەتىن ترانزيتتىك قىزمەتتەردىڭ ءتىزىمىن كەڭەيتەدى»، — دەلىنگەن كومپانيانىڭ ءباسپاسوز حابارلاماسىندا.
سالالىق «ينفوتەك» باسىلىمىنىڭ باعالاۋىنشا، اڭگىمە رەسەي مۇنايى تۋرالى بولۋى مۇمكىن. بۇعان دەيىن «قازترانسويل» رەسەي مۇنايىن رەسەي شەكاراسى — شاعىر — قىرعىزستان باعىتى بويىنشا ترانزيتتەۋگە ارنالعان تاريفتىك مودەل ەنگىزگەن بولاتىن. الايدا بۇل تاريف 2023 جىلى جويىلعان.
سونىمەن قاتار مۇنايدىڭ شىعۋ تەگى مەن جۇك يەسى 35 مىڭ توننالىق پارتيا تۋرالى رەسمي حابارلامادا كورسەتىلمەگەن. بىرقاتار قازاقستاندىق باق تا بۇل مۇنايدىڭ رەسەيدەن شىققانىن جازىپ جاتىر.
قىرعىزستاندا جەتى شاعىن مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى جۇمىس ىستەيدى. الايدا شيكىزات تاپشىلىعىنا بايلانىستى ولار تولىق قۋاتىندا جۇمىس ىستەي الماي وتىر.
سولاردىڭ ىشىندەگى ءىرى كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى – قىتايدىڭ Shanxi Coal Chemical Industry Group كومپانياسىنا تيەسىلى «دجۋندا» مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى. ونىڭ جىلىنا 800 مىڭ توننا مۇناي وڭدەۋ قۋاتى بار.
تاعى ءبىر ءىرى كاسىپورىن — «قىرعىز پەترولەۋم كومپاني». «قىرعىزنەفتەگازعا» تيەسىلى بۇل زاۋىتتا جىلىنا 500 مىڭ توننا شيكىزات وڭدەۋ جوسپارلانعان.
قىرعىزستاندا مۇناي ونىمدەرىن جىلدىق تۇتىنۋ كولەمى شامامەن 2 ملن توننانى قۇرايدى. ال ەلدىڭ ىشكى ءوندىرىسى ىشكى سۇرانىستىڭ تەك شاعىن بولىگىن عانا قامتاماسىز ەتەدى.
وسى ۋاقىتقا دەيىن قىرعىزستانعا مۇناي ونىمدەرىن نەگىزىنەن رەسەي جەتكىزىپ كەلدى. رەسەي ەلدىڭ ىشكى نارىعىنداعى قاجەتتىلىكتىڭ 90–95%-ىن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان.
الايدا رەسەيدىڭ وزىندە جانارماي تاپشىلىعى تۋىنداۋىنا بايلانىستى بىشكەك بالاما جەتكىزۋ كوزدەرىن ىزدەۋگە ءماجبۇر بولدى. ولاردىڭ قاتارىندا بەلارۋس پەن قىتاي دا بار.
