ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى قاراقاباق قورىمىنان شامامەن 1500 جىل بۇرىن جەرلەنگەن اقسۇيەك ايەلدىڭ قابىرى تابىلدى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا" ۇلتتىق پورتالى.
ارحەولوگتار جەرلەۋ ورنىنان التىن جالاتىلعان اياق كيىمنىڭ مەتالل بولشەكتەرىن، بەلبەۋ جانە باس كيىم اشەكەيلەرىن انىقتادى.
زەرتتەۋشىلەردىڭ مالىمەتىنشە، جەرلەۋ V عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسى مەن VI عاسىردىڭ ءبىرىنشى جارتىسىنا جاتادى. قابىردەن تابىلعان بۇيىمدار كەيىنگى عۇن جانە پوستعۇن كەزەڭدەرىنە ءتان شيپوۆ گوريزونتىمەن بايلانىستىرىلادى. قابىردەگى ايەلدىڭ سالتاناتتى كيىممەن جەرلەنگەنى انىقتالعان. ونىڭ باس كيىمى دوڭگەلەك التىن جاپسىرمالارمەن جانە قىزىل ماتادان جاسالعان ديادەمامەن بەزەندىرىلگەن. ماڭداي بولىگىندەگى ورتالىق التىن جاپسىرما انتيكالىق داستۇردەگى مەدۋزا بەينەسى – گورگونەون پىشىنىندە جاسالعان. سونداي-اق كيىمنەن ەجەلگى سكيف داستۇرىنە ءتان التىن جالاتىلعان اشەكەيلەر تابىلعان.
ارحەولوگتار اياق كيىم مەن بەلبەۋدىڭ كەيبىر بولشەكتەرىندە قاجەتتى بەكىتكىشتەردىڭ بولماۋىنا نازار اۋدارعان. وسىعان بايلانىستى بۇيىمدار كۇندەلىكتى پايدالانۋعا ەمەس، ارنايى جەرلەۋ راسىمىنە ارنالعان بولۋى مۇمكىن دەگەن بولجام جاسالىپ وتىر. مۇنداي كيىم مارقۇم ايەلدىڭ الەۋمەتتىك مارتەبەسىن كورسەتۋ ماقساتىندا قولدانىلعان. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، التىن بولشەكتەردىڭ ءبىر بولىگى قاراقاباق اۋماعىنداعى جەرگىلىكتى شەبەرحانالاردا جاسالۋى مۇمكىن. قونىستان مەتاللۋرگيا، زەرگەرلىك، شىنى جاساۋ جانە قىش وندىرىسىنە قاتىستى نىسانداردىڭ ىزدەرى تابىلعان.
قاراقاباقتىڭ كاسپي تەڭىزىنىڭ شىعىس جاعالاۋىنداعى ماڭىزدى قولونەر جانە ساۋدا ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى بولعانى بولجانادى. ەجەلگى كەزەڭدە بۇل اۋماق ورتالىق ازيانى سولتۇستىك كاۆكاز، ەدىل بويى، وڭتۇستىك ورال جانە باسقا وڭىرلەرمەن بايلانىستىراتىن ساۋدا باعىتتارىنىڭ تورابىندا ورنالاسقان.
وسىعان ۇقساس ارحەولوگيالىق جادىگەرلەر بۇعان دەيىن كورشىلەس التىنقازعان ەسكەرتكىشىنەن دە تابىلعان.
