جۇرت "قازاقتىڭ جاۋى - قازاق..." "قازاقتىڭ جاۋى - اراق", اناۋ- مىناۋ دەپ ايتىپ، جازىپ جۇرگەندە اۋليە تۋعان مۇحتار اعام ماعاۋين "قازاقتىڭ جاۋى - ۇلتتىق سانانىڭ كەمشىندىگى، ياعني ۇلتسىزدىق. جانە بۇل قاتەرلى جاۋ كۇن ساناپ ءوسىپ كەلەدى،" - دەپ جازىپ ەدى، وسىدان 23 جىل بۇرىڭ "ۇلتسىزدانۋ ۇرانى" كىتابىندا.
بۇل - قازاقتىڭ شەل باسقان كوزى، بىتەۋ كوكىرەگى، دۇلەيلەنگەن قۇلاعى، ارزانداعان ارى، قۇلدىراعان قۇنى، وشكەن سانا، ولگەن رۋحى تۋرالى جازۋشىنىڭ زار كىتابىن قانشا جۇرت وقىدى، وقىمادى... بىلمەيمىن، وزگەرگەن ەشتەڭە جوق.
سول جەمقورلىق پەن ۇرلىق، زاڭسىزدىق جايلاعان بيلىك، قارپىپ قالۋدى عانا ماقسات ەتكەن شەنەۋنىك، ۇيىقتاعان حالىق.
مەنىڭ ۇعىمىمشا بويىندا ۇلتتىق ساناسى قالىپتاسقان ازامات ۇلتشىل، مەملەكەتشىل، ەلىن، جەرىن "مەنىكى" دەپ ويلايتىن بولسا كەرەك.
ۇلتتىق سانانىڭ ۇلگىسىن ۋكراينا حالقى كورسەتىپ بەردى، كورسەتىپ كەلەدى.
ەلدىڭ، ۇلتتىڭ بولاشاعى ءوسىپ كەلە جاتقان ۇرپاق بويىنا ۇلتتىق ساناسىن دارىتايىن، ەگەيىن دەپ ويلانىپ، ارەكەت جاساپ جۇرگەن مەكتەپ تە، اتا-انا دا جوق پا دەپ ويلايمىن.
ەلەۋسىز، بىراق ەرتەڭگى زاردابى اۋىر بولار كورىنىستەر تىرلىگىمىزدە ءجيى الدىمىزدان شىعىپ جاتادى.
شاعىن بىرنەشە مىسال...
ءبىزدىڭ اۋىل 100 پايىز قازاقتىڭ اۋىلى - شۇبارتاۋ ءوڭىرى.
ءبىراز ۋاقىت بولدى، اۋىلعا قۇرداسىمىزدىڭ استانادان ءۇش نەمەرەسى كەلدى، كۇندە كورەمىن... ۇشەۋى دە ورىسشا سويلەيدى، بىرگە ويناپ جۇرگەن اۋىلدىڭ بالاسىنا دا ورىسشا ايتادى، دەمەك، قازاقشاسى جوق دەگەن ءسوز.
وسى ءۇش بالانىڭ اكە-شەشەسى، ەكەۋى دە ءوزىمىزدىڭ ۇل مەن قىز: اۋىلدا وسكەن، قازاقشا وقىعان، اۋىلدان كەتكەندە بىلەتىن ورىسشالارى شامالى... بىراق بالالارىن ورىسشا ءوسىرىپ جاتىر ەكەن.
بۇل نەنىڭ كورىنىسى... سول قۇداي اتقان قۇلدىق سانانىڭ كورىنىسى، ورىسشا سويلەۋ ارتىقشىلىق دەگەن - پاسىق تۇسىنىك، ويسىزدىق... ساناسىزدىق.
ەكىنشى مىسال: اياگوز قالاسىندا "ىستىق نان" دەگەن شاعىن ءارتۇرلى نان ونىمدەرىن ءپىسىرىپ ساتاتىن دۇكەن بار، ونىمدەرى ساپالى، ءدامدى... بارىپ تۇرامىز...
وسى دۇكەننىڭ قابىرعاسىندا جارناما رەتىندە ءىلىپ قويعان (ەكى جەرگە) باننەر تۇر، ورىسشا جازىلعان.
سۇرادىم... نەگە ورىسشا، بولماسا بىرەۋىن قازاقشا جازۋعا بولماي ما دەپ.
تاۋەلسىزدىكتەن 10-15 جىل كەيىن تۋعان، مۇمكىن... ساتۋشى قىزدىڭ بەرگەن جاۋابى "قازىر جۇرتتىڭ ءبارى تۇسىنەدى، وقىپ الادى،" - دەدى، ماعان ءبىرشاما رەنجىپ.
ونىڭ ويىنا قازاقتاردىڭ ءبارى ورىسشا وقىپ، ءتۇسىنىپ الادى دەگەن تۇسىنىك كەلگەنمەنەن... ورىستار نەگە قازاقشا وقىپ ، ءتۇسىنىپ المايدى دەگەن تۇسىنىك، وي مۇلدەم جوق.
قازاقتار مىندەتتى سياقتى... بۇل قىزىمىزدا دا جازىق جوق، ءوزىمىزدىڭ ەككەن ەگىنىمىز...
بۇنداي مىسالدار وتە ءجيى كەزدەسەدى، اتتاپ باسقان سايىن...
قاشان وزگەرەسىڭ...
قاشان ساناڭدى وزگەرتەسىڭ...
قۇلدىق قامىتتى قاشان شەشەسىڭ... قازاق؟
