قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى قارىم-قاتىناستار تابىستى دامىپ كەلەدى، دەگەنمەن ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى بويىنشا تاراپتار اراسىندا ءجيى پىكىرتالاستار تۋىندايدى. بۇل تۋرالى رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين سانكت-پەتەربۋرگ حالىقارالىق ەكونوميكالىق فورۋمى اياسىندا باق وكىلدەرىمەن كەزدەسۋدە مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا".
«قازاقستانمەن قارىم-قاتىناسىمىز وتە تابىستى، ورلەۋ باعىتىندا دامىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار بىردەن اتاپ وتكىم كەلەدى: قازاقستاندىق دوستارىمىز، سەرىكتەستەرىمىز ونشا وڭاي سەرىكتەستەر ەمەس. بىزدە ءاربىر دەرلىك ماسەلە بويىنشا وتە قىزۋ پىكىرتالاستار جۇرەدى.
بۇل قارجى سالاسىنداعى قاتىناستارعا، ونەركاسىپتەگى بايلانىستارعا، ينۆەستيتسيالىق قىزمەتتىڭ شارتتارىنا، ءىرى جوبالارعا قاتىستى. بىراق ەكى تاراپتا دا تەك ءوزارا ءتيىمدى ەمەس، ورتاق ماقساتتارعا جەتۋگە ىقپال ەتەتىن ىمىرانى تابۋعا دەگەن نيەت بار. ال ورتاق ماقسات بىرەۋ – قازاقستان مەن رەسەي ازاماتتارىنىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ جانە ەلدەردىڭ دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ»، – دەدى پۋتين.
ول قازاقستان مەن رەسەيدى كوپعاسىرلىق تاريح بايلانىستىراتىنىن اتاپ ءوتىپ، ەكى ەل ىنتىماقتاستىعىنىڭ بولاشاعى زور باعىتتارىنىڭ ءبىرى ءبىلىم بەرۋ سالاسى ەكەنىن ايتتى.
ء«بىلىم بەرۋدىڭ بەرەتىن ارتىقشىلىقتارىن ودان ءارى دامىتۋعا قىزىعۋشىلىق وتە جوعارى. بۇل قازاقستانداعى ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيىنە دە، رەسەي فەدەراتسياسىنداعى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ جاڭا دامۋ ۇردىستەرىنە دە قاتىستى. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي، ءبىز قازاقستان پرەزيدەنتىمەن بىرگە دارىندى بالالاردى ىزدەۋ جانە قولداۋدىڭ ءتيىمدى تاسىلدەرىن قالىپتاستىرعان “سيريۋس” جۇيەسىنىڭ جۇمىسىن باستاۋ راسىمىنە قاتىستىق. قازاقستاندا تالانتتى بالالار وتە كوپ، ولاردى تەك تاۋىپ، قولداۋ قاجەت. ءبىزدىڭ ىنتىماقتاستىعىمىزدىڭ وسى باعىتى ءدال وسىعان ارنالادى»، – دەدى پۋتين.
قازاقستان-رەسەي ىنتىماقتاستىعىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىنا توقتالعان رەسەي پرەزيدەنتى ەنەرگەتيكا، ونەركاسىپ، عارىش سالاسى جانە قازاقستانداعى اتوم ەلەكتر ستانتسياسىنىڭ قۇرىلىسىنا ەرەكشە نازار اۋداردى.
«قازاقستان – الەمدە اسا قاجەت ءارى سۇرانىسقا يە تابيعي رەسۋرستارعا وتە باي مەملەكەت ەكەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى. مەن ەلەكتر ستانتسيالارى مەن اتوم ەلەكتر ستانتسيالارىنا ارنالعان وتىن تۋرالى ايتىپ وتىرمىن. ءبىز قازاقستانمەن وسى باعىتتا تابىستى ىنتىماقتاستىق ورناتتىق. ءوزىنىڭ تابيعي رەسۋرستىق الەۋەتىنە سۇيەنە وتىرىپ جانە بىرلەسكەن مۇمكىندىكتەردى دامىتا وتىرىپ، قازاقستان ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى كوپتەگەن مىندەتتەردى شەشىپ، ۇلكەن جەتىستىكتەرگە جەتەدى دەپ سەنەمىن. ەل ەنەرگيا كوزدەرىن ءارتاراپتاندىرادى. مەنىڭ بىلۋىمشە، قازاقستان قاجەتتى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ شامامەن 20 پايىزىن اتوم ەلەكتر ستانتسياسى ارقىلى ءوندىرۋدى جوسپارلاپ وتىر»، – دەدى پۋتين.
ول سونداي-اق قازاقستان مەن رەسەي ۋران ءوندىرۋ سالاسىنداعى بىرلەسكەن جۇمىستاردى جالعاستىراتىنىن ايتتى. ونىڭ پىكىرىنشە، اتوم ەلەكتر ستانتسياسى جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ ەلدى قوسىمشا ەنەرگەتيكالىق قۋاتپەن قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي، ەكونوميكانىڭ جاڭا سالاسىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ءپۋتيننىڭ ايتۋىنشا، اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ ماماندار دايارلاۋمەن، عىلىمي زەرتتەۋلەردى كەڭەيتۋمەن جانە وندىرىستىك بازانى قۇرۋمەن قاتار جۇرەدى. بۇدان بولەك، تاراپتار عارىش سالاسىندا، ماشينا جاساۋدا جانە باسقا دا بىرقاتار باعىتتاردا ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا نيەتتى ەكەنىن راستادى.
جۋرناليستەر سونداي-اق امۋر جولبارىستارىن قازاقستانعا بەرۋ ماسەلەسىنىڭ ماڭىزى تۋرالى سۇرادى. سۇراق بۇل قادامدى تەك ەكولوگيالىق جوبا رەتىندە عانا ەمەس، ەكى ەل اراسىنداعى سەنىمنىڭ بەلگىسى رەتىندە قاراستىرۋعا بولا ما دەگەن تۇرعىدا قويىلدى.
«جولبارىستارعا قاتىستى ايتساق، بۇل – تابيعي نارسە. ءبىز تابيعاتتى، ەكولوگيانى، وسىمدىكتەر مەن جانۋارلار دۇنيەسىن قالپىنا كەلتىرۋدى ويلايمىز. بىزگە دە كومەكتەسەدى. مىسالى، تاجىكستان بىزگە قار بارىستارىن سىيلاعان بولاتىن، سول ءۇشىن تاجىك دوستارىمىزعا ريزامىز. ءبىز قيىر شىعىس جولبارىستارىنىڭ پوپۋلياتسياسىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن كوپ جۇمىس اتقاردىق. ايتپاقشى، بۇلار الەمدەگى ەڭ ءىرى جولبارىستار. ودان ۇلكەن جولبارىس جوق. بۇرىن قازاقستاندا دا وسىعان ۇقساس جولبارىستار بولعان. ەگەر ءبىز قازاقستاندىق دوستارىمىزعا كومەكتەسە الساق، ارينە، كومەكتەسەمىز»، – دەدى پۋتين.
رەسەي پرەزيدەنتى جولبارىستار مەن باسقا دا سيرەك كەزدەسەتىن جانۋارلاردىڭ پوپۋلياتسياسىن ساقتاۋ ەكولوگيالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزدى باعىتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
سونىمەن قاتار تاراپتار ترانسشەكارالىق وزەندەردىڭ سۋ رەسۋرستارىن پايدالانۋ ماسەلەلەرىن قوسا العاندا، ەكولوگيا سالاسىنداعى پراكتيكالىق ماسەلەلەر بويىنشا ديالوگتى جالعاستىرۋعا نيەتتى ەكەنىن مالىمدەدى.
