Qazaqstan men Resei arasyndaǧy qarym-qatynastar tabysty damyp keledı, degenmen yntymaqtastyq mäselelerı boiynşa taraptar arasynda jiı pıkırtalastar tuyndaidy. Būl turaly Resei prezidentı Vladimir Putin Sankt-Peterburg halyqaralyq ekonomikalyq forumy aiasynda BAQ ökılderımen kezdesude mälımdedı, dep habarlaidy "Adyrna".
«Qazaqstanmen qarym-qatynasymyz öte tabysty, örleu baǧytynda damyp keledı. Sonymen qatar bırden atap ötkım keledı: qazaqstandyq dostarymyz, serıktesterımız onşa oŋai serıktester emes. Bızde ärbır derlık mäsele boiynşa öte qyzu pıkırtalastar jüredı.
Būl qarjy salasyndaǧy qatynastarǧa, önerkäsıptegı bailanystarǧa, investisiialyq qyzmettıŋ şarttaryna, ırı jobalarǧa qatysty. Bıraq ekı tarapta da tek özara tiımdı emes, ortaq maqsattarǧa jetuge yqpal etetın ymyrany tabuǧa degen niet bar. Al ortaq maqsat bıreu – Qazaqstan men Resei azamattarynyŋ äl-auqatyn arttyru jäne elderdıŋ damuyn qamtamasyz etu», – dedı Putin.
Ol Qazaqstan men Reseidı köpǧasyrlyq tarih bailanystyratynyn atap ötıp, ekı el yntymaqtastyǧynyŋ bolaşaǧy zor baǧyttarynyŋ bırı bılım beru salasy ekenın aitty.
«Bılım berudıŋ beretın artyqşylyqtaryn odan ärı damytuǧa qyzyǧuşylyq öte joǧary. Būl Qazaqstandaǧy bılım beru deŋgeiıne de, Resei Federasiiasyndaǧy bılım beru jüiesınıŋ jaŋa damu ürdısterıne de qatysty. Özderıŋız bıletındei, bız Qazaqstan Prezidentımen bırge daryndy balalardy ızdeu jäne qoldaudyŋ tiımdı täsılderın qalyptastyrǧan “Sirius” jüiesınıŋ jūmysyn bastau räsımıne qatystyq. Qazaqstanda talantty balalar öte köp, olardy tek tauyp, qoldau qajet. Bızdıŋ yntymaqtastyǧymyzdyŋ osy baǧyty däl osyǧan arnalady», – dedı Putin.
Qazaqstan-Resei yntymaqtastyǧynyŋ negızgı baǧyttaryna toqtalǧan Resei prezidentı energetika, önerkäsıp, ǧaryş salasy jäne Qazaqstandaǧy atom elektr stansiiasynyŋ qūrylysyna erekşe nazar audardy.
«Qazaqstan – älemde asa qajet ärı sūranysqa ie tabiǧi resurstarǧa öte bai memleket ekenın atap ötkım keledı. Men elektr stansiialary men atom elektr stansiialaryna arnalǧan otyn turaly aityp otyrmyn. Bız Qazaqstanmen osy baǧytta tabysty yntymaqtastyq ornattyq. Özınıŋ tabiǧi resurstyq äleuetıne süiene otyryp jäne bırlesken mümkındıkterdı damyta otyryp, Qazaqstan energetika salasyndaǧy köptegen mındetterdı şeşıp, ülken jetıstıkterge jetedı dep senemın. El energiia közderın ärtaraptandyrady. Menıŋ bıluımşe, Qazaqstan qajettı elektr energiiasynyŋ şamamen 20 paiyzyn atom elektr stansiiasy arqyly öndırudı josparlap otyr», – dedı Putin.
Ol sondai-aq Qazaqstan men Resei uran öndıru salasyndaǧy bırlesken jūmystardy jalǧastyratynyn aitty. Onyŋ pıkırınşe, atom elektr stansiiasy jobasyn jüzege asyru eldı qosymşa energetikalyq quatpen qamtamasyz etıp qana qoimai, ekonomikanyŋ jaŋa salasyn qalyptastyruǧa mümkındık beredı.
Putinnıŋ aituynşa, atom energetikasyn damytu mamandar daiarlaumen, ǧylymi zertteulerdı keŋeitumen jäne öndırıstık bazany qūrumen qatar jüredı. Būdan bölek, taraptar ǧaryş salasynda, maşina jasauda jäne basqa da bırqatar baǧyttarda yntymaqtastyqty damytuǧa niettı ekenın rastady.
Jurnalister sondai-aq Amur jolbarystaryn Qazaqstanǧa beru mäselesınıŋ maŋyzy turaly sūrady. Sūraq būl qadamdy tek ekologiialyq joba retınde ǧana emes, ekı el arasyndaǧy senımnıŋ belgısı retınde qarastyruǧa bola ma degen tūrǧyda qoiyldy.
«Jolbarystarǧa qatysty aitsaq, būl – tabiǧi närse. Bız tabiǧatty, ekologiiany, ösımdıkter men januarlar düniesın qalpyna keltırudı oilaimyz. Bızge de kömektesedı. Mysaly, Täjıkstan bızge qar barystaryn syilaǧan bolatyn, sol üşın täjık dostarymyzǧa rizamyz. Bız Qiyr Şyǧys jolbarystarynyŋ populiasiiasyn saqtap qalu üşın köp jūmys atqardyq. Aitpaqşy, būlar älemdegı eŋ ırı jolbarystar. Odan ülken jolbarys joq. Būryn Qazaqstanda da osyǧan ūqsas jolbarystar bolǧan. Eger bız qazaqstandyq dostarymyzǧa kömektese alsaq, ärine, kömektesemız», – dedı Putin.
Resei prezidentı jolbarystar men basqa da sirek kezdesetın januarlardyŋ populiasiiasyn saqtau ekologiialyq yntymaqtastyqtyŋ maŋyzdy baǧyty ekenın atap öttı.
Sonymen qatar taraptar transşekaralyq özenderdıŋ su resurstaryn paidalanu mäselelerın qosa alǧanda, ekologiia salasyndaǧy praktikalyq mäseleler boiynşa dialogty jalǧastyruǧa niettı ekenın mälımdedı.
