ەۋروپا ەلدەرىنىڭ باسىم بولىگىن قوسا العاندا 36 مەملەكەت رەسەيدىڭ ۋكرايناعا قارسى جاسالعان اگرەسسيا قىلمىسىن تەرگەۋ جانە سوتتاۋ ماقساتىندا ارنايى تريبۋنال قۇرۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى. بۇل قۇرىلىم بەيرەسمي تۇردە «پۋتينگە ارنالعان تريبۋنال» دەپ اتالىپ وتىر. تريبۋنالدىڭ شتاب-پاتەرى گااگا قالاسىندا ورنالاسادى. بۇل تۋرالى Euronews جازدى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا".
بىرلەسكەن مالىمدەمە جۇما كۇنى ەۋروپا كەڭەسىنىڭ جىل سايىنعى سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ كەزدەسۋى اياسىندا راسىمدەلدى. بۇل ۇيىم حالىقارالىق قىلمىستىق سوت قالدىرعان يۋريسديكتسيالىق ولقىلىقتى جويۋ باستاماسىن ءوز موينىنا العان.
ۋكراينا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى اندرەي سيبيگا سالتاناتتى راسىمگە قاتىسىپ، بۇل ءساتتى «قايتارىمسىز نۇكتە» دەپ اتادى.
«ارنايى تريبۋنال ەندى قۇقىقتىق شىندىققا اينالدى. كوپ ادام بۇل كۇننىڭ كەلەتىنىنە سەنبەدى، بىراق ول كەلدى. پۋتين تاريحقا كىرۋدى ءاردايىم قالادى. بۇل تريبۋنال وعان تاريحقا كىرۋگە كومەكتەسەدى. ول تاريحقا قىلمىسكەر رەتىندە ەنەدى»، - دەدى ول.
قۇجاتقا اۆستريا، اندوررا، بەلگيا، ۇلىبريتانيا، گەرمانيا، گرەكيا، دانيا، يرلانديا، يسلانديا، يسپانيا، يتاليا، كيپر، لاتۆيا، ليتۆا، ليحتەنشتەين، ليۋكسەمبۋرگ، مولدوۆا، موناكو، نيدەرلاند، نورۆەگيا، پولشا، پورتۋگاليا، رۋمىنيا، سان-مارينو، سلوۆەنيا، ۋكراينا، فينليانديا، فرانتسيا، حورۆاتيا، چەرنوگوريا، چەحيا، شۆەيتساريا، شۆەتسيا جانە ەستونيا قول قويدى.
ەۋروپادان تىس ەلدەردەن اۆستراليا مەن كوستا-ريكا قوسىلعان.
ەۋروپالىق وداق بۇل باستامانى قولدادى، الايدا ونىڭ ءتورت ەلى – بولگاريا، ۆەنگريا، مالتا جانە سلوۆاكيا قول قويماعان.
كەيىنىرەك الەمنىڭ كەز كەلگەن ەلى بۇل قۇجاتقا قوسىلا الادى.
تريبۋنالعا قوسا، سوعىس سالدارىنان زارداپ شەككەندەردىڭ تالاپ-ارىزدارىن جينايتىن زالال ءتىزىلىمى جانە وتەماقى ماسەلەسىن قارايتىن حالىقارالىق كوميسسيا قۇرىلادى.
ەۋروپا كەڭەسىنىڭ باس حاتشىسى الەن بەرسە قاتىسۋشىلاردى زاڭنامالىق راسىمدەردى جەدەل اياقتاپ، قاجەتتى قارجىلاندىرۋدى قامتاماسىز ەتۋگە شاقىردى. ەۋرووداق بۇل ماقساتقا 10 ميلليون ەۋرو بولگەن.
قارجىلاندىرۋعا قاتىستى الاڭداۋشىلىق اقش-تىڭ بۇل باستاماعا قاتىسپاۋىمەن بايلانىستى. سونىمەن قاتار، دونالد ترامپتىڭ رەسەي مەن ۋكراينا اراسىندا بەيبىت كەلىسىمگە ۇمتىلىسى تريبۋنالدىڭ نەگىزگى ماقساتىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن دەگەن پىكىر ايتىلدى.
ارنايى تريبۋنال قۇرۋ ۋكراينا مەن ونىڭ وداقتاستارى ءۇشىن 2022 جىلدىڭ اقپانىنان بەرى ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى بولىپ كەلەدى.
بۇل باستاما قاجەت دەپ تانىلدى، سەبەبى حالىقارالىق قىلمىستىق سوت اگرەسسيا قىلمىسىن تەك بەلگىلى جاعدايلاردا عانا قاراي الادى، ال رەسەي ريم ستاتۋتىن راتيفيكاتسيالاماعان.
اسكەري قىلمىستار مەن ادامزاتقا قارسى قىلمىستاردان ايىرماشىلىعى – اگرەسسيا قىلمىسى مەملەكەتتى باسقارۋشى جوعارى لاۋازىمدى تۇلعالارعا قاتىستى قارالادى.
تاجىريبەدە بۇل «ۇشتىك» — پرەزيدەنت، پرەمەر-مينيستر جانە سىرتقى ىستەر ءمينيسترى، سونداي-اق جوعارى اسكەري باسشىلار.
كۇدىكتىلەردىڭ قاتارىندا ۆلاديمير پۋتين، سەرگەي لاۆروۆ، سونداي-اق گەنشتاب باسشىسى ۆالەري گەراسيموۆ، اۋە-عارىش كۇشتەرىنىڭ قولباسشىسى سەرگەي كوبىلاش جانە بۇرىنعى قورعانىس ءمينيسترى سەرگەي شويگۋ بولۋى مۇمكىن.
ايتا كەتەيىك، تريبۋنال كىنالى دەپ تانىلعاندارعا ءومىر بويىنا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ، مۇلىكتى تاركىلەۋ جانە ايىپپۇل سالۋ سياقتى جازالاردى قولدانا الادى. تۇسكەن قاراجات زارداپ شەككەندەرگە وتەماقى قورىنا جىبەرىلەدى.
