ناۋرىزدى بىزگە قايتارعان تۇلعا: وزبەكالى جانىبەك تۋرالى ءبىز بىلمەيتىن دەرەك

Adyrna.kz Telegram
https://adyrna.kz/storage/uploads/t5oGbJzxwrf4edCivqtpHwMkWibGj4mDmlsK3eDc.jpg

ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى – ناۋرىز بۇگىن قازاق ءۇشىن ەڭ باستى مەرەكەلەردىڭ بىرىنە اينالدى. بىراق بۇل مەيرامنىڭ قايتا ورالۋى وڭاي بولماعان. كوپشىلىك بىلە بەرمەيتىن ءبىر شىندىق – ناۋرىزدى حالىققا قايتارۋعا ءبىر ادامنىڭ تاباندىلىعى شەشۋشى ءرول اتقاردى. "ادىرنا" ءتىلشىسى مەرەكە قارساڭىندا ۇلت مەرەكەسىنىڭ ءمانى مەن تاريحىن تارقاتادى. 

ناۋرىزعا تىيىم سالىنعان كەزەڭ

كەڭەس وكىمەتى ورناعاننان كەيىن ناۋرىز ء«دىني مەرەكە» دەپ تانىلىپ، 1926 جىلدان باستاپ ونى تويلاۋعا قاتاڭ تىيىم سالىندى. وسىلايشا، عاسىرلار بويى جالعاسقان ءداستۇر ءۇزىلىپ، حالىق ءوز مەيرامىنان اجىراپ قالدى.

تەك 1988 جىلى عانا ناۋرىز قايتادان رەسمي تۇردە اتاپ وتىلە باستادى. بىراق بۇل تاريحي وزگەرىستىڭ ارتىندا ۇلكەن كۇرەس جاتقان ەدى.

ءبىر ادامنىڭ تاباندىلىعى – ۇلكەن وزگەرىس

وزبەكالى جانىبەكوۆ – ەتنوگراف، عالىم، مەملەكەت قايراتكەرى. ول ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى جاڭعىرتۋ جولىندا جۇيەگە قارسى تۇرا ءبىلدى.

مادەنيەت ءمينيسترى قىزمەتىندە جۇرگەندە ول كرەملدى ناۋرىزدىڭ ءدىني ەمەس، ۇلتتىق مەرەكە ەكەنىنە سەندىرىپ، ونى قايتا تويلاۋعا رۇقسات الۋعا ىقپال ەتتى. ناتيجەسىندە، كوپ ۇزاماي بۇل مەرەكە ەل كولەمىندە قايتا جاڭعىردى.

تەك ناۋرىز ەمەس: ۇلت رۋحانياتىن كوتەرگەن تۇلعا

جانىبەكوۆتىڭ ەڭبەگى تەك ناۋرىزبەن شەكتەلمەيدى. ول رەپرەسسياعا ۇشىراعان احمەت بايتۇرسىنۇلى، ماعجان جۇماباەۆ، شاكارىم قۇدايبەردىۇلى سياقتى تۇلعالاردىڭ ەڭبەكتەرىن قايتا جارىققا شىعارۋعا سەبەپ بولدى.

سونداي-اق تاريحي ەسكەرتكىشتەردى قالپىنا كەلتىرۋگە اتسالىسىپ، قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى مەن باسقا دا مادەني مۇرالاردى ساقتاۋعا ۇلەس قوستى.

حالىقتىڭ ناۋرىزعا دەگەن ساعىنىشى

1988 جىلى الماتىدا العاش رەت كەڭ كولەمدە تويلانعان ناۋرىزدا حالىقتىڭ قاراسى وتە كوپ بولعانى ايتىلادى. سول ساتتە بۇل تەك مەرەكە ەمەس، حالىقتىڭ ءوز داستۇرىنە دەگەن ساعىنىشى ەكەنى انىق كورىندى.

جانىبەكوۆ بۇل كورىنىستى «حالىقتىڭ ءوز سالت-داستۇرىنە دەگەن قۇرمەتى» دەپ باعالاعان.

پىكىرلەر