وڭدەۋ ونەركاسىبى جانە تەحنولوگيالىق ترانسفورماتسيا: جاڭا ەكونوميكالىق ستراتەگيا

Adyrna.kz Telegram
https://adyrna.kz/storage/uploads/SFXZy0fKR1lMqaITty1kDIhWsd66MExwGTCFUFy0.webp

قازاقستاندا يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋدى جەدەلدەتۋ ماقساتىندا 2010 جىلدان بەرى جاڭا ونەركاسىپتىك ساياسات ء(جوس) جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. بۇل ساياسات وڭدەۋ ونەركاسىبىن جاڭعىرتۋعا، يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە جانە ەلدىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. ءجوس اياسىندا كاسىپورىنداردى اۆتوماتتاندىرۋ، ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ، ءوندىرىستى تسيفرلاندىرۋ جانە جاڭا وندىرىستىك كلاستەرلەردى قۇرۋ سىندى شارالار قولعا الىنۋدا. 

وڭدەۋ سەكتورى ەل ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشى. 2023 جىلعى رەسمي دەرەك بويىنشا، وڭدەۋ ونەركاسىبى ەلدىڭ جالپى ىشكى ونىمىندە شامامەن 12,5% ۇلەسكە يە بولدى، ال ەكسپورتتاعى ۇلەسى – 23%. بۇل كورسەتكىشتەر وڭدەۋ سەكتورىن ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ تۇراقتى درايۆەرى رەتىندە قاراستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. 

جاڭا ونەركاسىپتىك ساياسات يننوۆاتسيالىق دامۋمەن تىعىز بايلانىستى. قازاقستاندا «يندۋستريا 4.0» تۇجىرىمداماسى ەنگىزىلىپ، تسيفرلىق ءوندىرىس، روبوتيزاتسيا، جاساندى ينتەللەكت جانە «اقىلدى» ءوندىرىس جەلىلەرى ىسكە قوسىلۋدا. 2023 جىلى 120‑دان استام كاسىپورىن تسيفرلىق ترانسفورماتسيادان ءوتتى، بۇل ءوندىرىس تيىمدىلىگىن ورتا ەسەپپەن 20–30% ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەردى. (ministry.kz)

سونىمەن قاتار، ءجوس اياسىندا يندۋستريالدى-يننوۆاتسيالىق حابتار مەن تەحنوپاركتەر قۇرىلىپ، شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە ينۆەستيتسيالىق قولداۋ كورسەتىلۋدە. مىسالى، پاۆلودار جانە اقتاۋ يندۋستريالدى ايماقتارىندا جاڭا وندىرىستىك تسەحتار اشىلىپ، 2 500‑دەن استام جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى. بۇل – وڭدەۋ سەكتورىن كەڭەيتۋ مەن يننوۆاتسيالىق كاسىپورىنداردىڭ دامۋىنا ناقتى ۇلەس.

ەكولوگيالىق تيىمدىلىك تە ءجوس قۇرامىندا ماڭىزدى ورىن الادى. كاسىپورىنداردا ەنەرگيانى ۇنەمدەيتىن تەحنولوگيالار مەن قالدىقسىز ءوندىرىس ەنگىزىلىپ، كومىرقىشقىل گازىن ازايتۋ كورسەتكىشى 15% جەتتى. بۇل – يندۋستريالىق دامۋدى ەكولوگيالىق تۇراقتىلىقپەن ۇيلەستىرۋدىڭ مىسالى.

قورىتىندىلاي كەلە، جاڭا ونەركاسىپتىك ساياسات قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋدا شەشۋشى ءرول اتقارادى. وڭدەۋ سەكتورى مەن يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جوبالاردى دامىتۋ تەك ەكونوميكالىق ءوسىمدى قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي، تەحنولوگيالىق پروگرەسسكە، ەكولوگيالىق تۇراقتىلىققا جانە جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ قۇرىلۋىنا ىقپال ەتەدى. قازاقستاننىڭ يندۋستريالىق ساياساتى – ەلدىڭ ۇزاق مەرزىمدى دامۋى مەن الەمدىك نارىقتا ورنىقتى پوزيتسيا الۋىنا باعىتتالعان ستراتەگيالىق قادام.

پىكىرلەر