Қазақстанда индустриялық-инновациялық дамуды жеделдету мақсатында 2010 жылдан бері Жаңа өнеркәсіптік саясат (ЖӨС) жүзеге асырылып келеді. Бұл саясат өңдеу өнеркәсібін жаңғыртуға, инновациялық технологияларды енгізуге және елдің экспорттық әлеуетін арттыруға бағытталған. ЖӨС аясында кәсіпорындарды автоматтандыру, энергия тиімділігін арттыру, өндірісті цифрландыру және жаңа өндірістік кластерлерді құру сынды шаралар қолға алынуда.
Өңдеу секторы ел экономикасының негізгі қозғаушы күші. 2023 жылғы ресми дерек бойынша, өңдеу өнеркәсібі елдің жалпы ішкі өнімінде шамамен 12,5% үлеске ие болды, ал экспорттағы үлесі – 23%. Бұл көрсеткіштер өңдеу секторын экономикалық өсімнің тұрақты драйвері ретінде қарастыруға мүмкіндік береді.
Жаңа өнеркәсіптік саясат инновациялық дамумен тығыз байланысты. Қазақстанда «Индустрия 4.0» тұжырымдамасы енгізіліп, цифрлық өндіріс, роботизация, жасанды интеллект және «ақылды» өндіріс желілері іске қосылуда. 2023 жылы 120‑дан астам кәсіпорын цифрлық трансформациядан өтті, бұл өндіріс тиімділігін орта есеппен 20–30% арттыруға мүмкіндік берді. (ministry.kz)
Сонымен қатар, ЖӨС аясында индустриалды-инновациялық хабтар мен технопарктер құрылып, шағын және орта бизнеске инвестициялық қолдау көрсетілуде. Мысалы, Павлодар және Ақтау индустриалды аймақтарында жаңа өндірістік цехтар ашылып, 2 500‑ден астам жаңа жұмыс орны құрылды. Бұл – өңдеу секторын кеңейту мен инновациялық кәсіпорындардың дамуына нақты үлес.
Экологиялық тиімділік те ЖӨС құрамында маңызды орын алады. Кәсіпорындарда энергияны үнемдейтін технологиялар мен қалдықсыз өндіріс енгізіліп, көмірқышқыл газын азайту көрсеткіші 15% жетті. Бұл – индустриялық дамуды экологиялық тұрақтылықпен үйлестірудің мысалы.
Қорытындылай келе, жаңа өнеркәсіптік саясат Қазақстан экономикасының бәсекеге қабілеттілігін арттыруда шешуші рөл атқарады. Өңдеу секторы мен индустриялық-инновациялық жобаларды дамыту тек экономикалық өсімді қамтамасыз етіп қана қоймай, технологиялық прогресске, экологиялық тұрақтылыққа және жаңа жұмыс орындарының құрылуына ықпал етеді. Қазақстанның индустриялық саясаты – елдің ұзақ мерзімді дамуы мен әлемдік нарықта орнықты позиция алуына бағытталған стратегиялық қадам.
