قازاقستاندا ۋاقىتشا تۇرۋعا بەرىلەتىن رۇقساتتاردى قولدان جاساۋعا بايلانىستى ءىرى قىلمىستىق ءىس تەرگەلۋدە. ءىستى قازاقستان ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى جۇرگىزىپ جاتىر. تەرگەۋ اياسىندا كۋاگەر رەتىندە رەسەيدىڭ اسكەرگە شاقىرۋ جاسىنداعى ونداعان ازاماتى جاۋاپ بەرۋدە. بۇل تۋرالى «سلوۆو زاششيتى» جوباسى جاريالادى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا".
جوبانىڭ مالىمەتىنشە، تەرگەۋ بارىسىندا ادامداردى توپ-توپپەن، 3-4 ادامنان شاقىرىپ، جاۋاپ الۋ جۇرگىزىلۋدە. قۇقىق قورعاۋشىلاردىڭ پىكىرىنشە، ءىستىڭ كوشى-قون پوليتسياسى ەمەس، ارنايى قىزمەتتەردىڭ باقىلاۋىندا بولۋى ونىڭ اۋقىمدى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتەدى.
رەسمي تۇردە بۇل ءىس ساياسي ەمەس قىلمىستىق ءىس رەتىندە قاراستىرىلىپ وتىر. دەگەنمەن قۇقىق قورعاۋشىلار مۇنداي تەرگەۋ رەسەيدەن كەلگەن كەيبىر ازاماتتارعا قاتىستى دەپورتاتسيا شارالارى كۇشەيۋى مۇمكىن دەگەن بولجام ايتادى. ولاردىڭ پىكىرىنشە، جالعان ۋتر-عا قاتىستى ءىس رەسەيلىك ەميگرانتتاردى ەلدەن شىعارۋعا فورمالدى نەگىز رەتىندە قولدانىلۋى ىقتيمال.
قازاقستاندا ۋاقىتشا تۇرۋعا رۇقسات شەتەل ازاماتتارىنا ەلدە ءبىر جىلعا دەيىن تۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بىراق ونى الۋ ءۇشىن جۇمىسقا ورنالاسۋ جانە تۇرعىلىقتى مەكەنجاي بويىنشا تىركەلۋ قاجەت. وسى ءراسىمنىڭ اينالاسىندا جالعان قۇجات دايىندايتىن دەلدالدار نارىعى قالىپتاسقانى ايتىلادى. كەيبىر رەسەي ازاماتتارى ءدال وسىنداي قىزمەتتەردى پايدالانعان.
سونىمەن قاتار سوڭعى جىلدارى قازاقستاندا رەسەيدە ساياسي ىستەر بويىنشا ىزدەۋدە جۇرگەن ازاماتتاردىڭ ۇستالۋ جاعدايلارى دا تىركەلگەن. مىسالى، 25 جاستاعى رەسەيلىك الەكساندر كاچكۋركين اقپان ايىندا قازاقستاننان دەپورتاتسيالانعان. قۇقىق قورعاۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ول رەسەيگە جەتكىزىلگەن كەزدە وعان قاماۋعا الۋ تۋرالى وردەر بەرىلگەن.
سونداي-اق قازاقستان ماسكەۋدىڭ بىرنەشە ەكستراديتسيا سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرعان. ولاردىڭ قاتارىندا الەكسەي ناۆالنىي شتابىنىڭ بۇرىنعى قىزمەتكەرى يۋليا ەمەليانوۆا جانە رامزان قادىروۆتى سىناعان مانسۋر موۆلاەۆ بار. ال قازاقستان سوتى رەسەي قارۋلى كۇشتەرىنىڭ 15-ءشى موتوجاۋىنگەرلىك بريگاداسىنىڭ اعا لەيتەنانتى ەۆگەني كوروبوۆقا ساياسي باسپانا بەرۋدەن باس تارتقان.
وسىعان بايلانىستى الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن كەيبىر اقپارات قۇرالدارىندا قازاقستان انتيسوعىس كوزقاراستاعى رەسەيلىكتەردى جاپپاي دەپورتاتسيالاۋعا دايىندالىپ جاتىر دەگەن اقپارات تارادى.
الايدا قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر ءمينيسترىءنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ەرجان اشىقباەۆ بۇل اقپاراتتى جوققا شىعاردى. ونىڭ ايتۋىنشا، قازاقستان رەسەي ازاماتتارىن جاپپاي ەلدەن شىعارۋ تۋرالى ەشقانداي شەشىم قابىلداماعان.
«جالپى قازاقستاندا باسپانا ىزدەپ كەلگەن شەتەل ازاماتتارىنا قاتىستى ءبىز حالىقارالىق مىندەتتەمەلەرىمىزگە سايكەس ارەكەت ەتەمىز. رەسەي ازاماتتارىن ەلىنە قايتارۋ ماسەلەسى دە ءتيىستى قۇقىقتىق راسىمدەر ساقتالعان جاعدايدا عانا قارالادى. الدىمەن ولار باسپانا ىزدەۋشى تۇلعا مارتەبەسىن الادى. ودان كەيىن ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگان شەشىم قابىلدايدى. ەگەر ازاماتتار بۇل شەشىممەن كەلىسپەسە، سوتقا جۇگىنۋ قۇقىعى بار. تەك وسى پروتسەستەردەن كەيىن عانا ولاردىڭ شىققان ەلىنە قايتارىلۋى ماسەلەسى قاراستىرىلۋى مۇمكىن»، – دەدى اشىقباەۆ.
ول قازىرگى ۋاقىتتا رەسەيدىڭ قانشا ازاماتى ەلدەن شىعارىلۋى مۇمكىن ەكەنى تۋرالى ناقتى دەرەك جوق ەكەنىن دە ايتتى.
ال قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى مالىمەتىنشە، رەسەيدە 2022 جىلى موبيليزاتسيا جاريالانعاننان كەيىن قازاقستانعا شامامەن 837 مىڭ رەسەي ازاماتى كەلگەن. كەيىن ولاردىڭ 780 مىڭعا جۋىعى ەلدەن كەتكەن.
قازىر قازاقستاندا شامامەن 298 مىڭ رەسەي ازاماتى تۇرىپ جاتىر. ولاردىڭ شامامەن 30 مىڭى رەسمي تۇردە جۇمىس ىستەيدى، ال 20 مىڭعا جۋىعى قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الىپ ءجۇر.
