فوتو: جي ارقىلى جاسالعان
قازاقستاندا اۋىلدار سانى ازايىپ بارادى. تەك 2025 جىلدىڭ وزىندە ولاردىڭ سانى 83-كە قىسقارىپ، جالپى كورسەتكىش شامامەن 6,1 مىڭعا دەيىن تومەندەگەن. مۇنداي دەرەكتەردى ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسى انىقتادى دەپ حابارلايدى “ادىرنا”.
بۇل ءۇردىس جاڭالىق ەمەس — اۋىلدار شامامەن 25 جىلدان بەرى جويىلىپ كەلەدى. سوڭعى جىلدارى ۇدەرىس ايتارلىقتاي جەدەلدەگەن. ءبىرىنشى كرەديتتىك بيۋرو ساراپشىلارىنىڭ مالىمەتىنشە، 2020–2022 جىلدارى 46 اۋىل تاراتىلسا، 2023–2025 جىلدارى ولاردىڭ سانى 199-عا جەتكەن. جالپى العاندا، باقىلاۋ كەزەڭى ىشىندە ەلدە شامامەن 1,8 مىڭ اۋىلدىق ەلدى مەكەن جويىلعان.
2025 جىلعى قىسقارۋدا نەگىزگى ۇلەس ءۇش سولتۇستىك وڭىرگە تيەسىلى — سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى، اقمولا وبلىسى جانە پاۆلودار وبلىسى. جالپى قىسقارۋدىڭ شامامەن 80 پايىزى وسى ايماقتاردىڭ ۇلەسىنە تيەدى. بۇل وڭىرلەردە 68 اۋىل تاراتىلىپ، تەك ءبىر جاڭا اۋىل — اقمولا وبلىسىنىڭ تسەلينوگراد اۋدانىندا، استانا ماڭىندا ورنالاسقان نۇرلى اۋىلى قۇرىلعان.
2021 جىلعى حالىق ساناعىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس، اتالعان 68 اۋىلدا بار بولعانى 1,5 مىڭ ادام تۇرعان. بۇل 2009 جىلمەن سالىستىرعاندا 4,4 ەسە از. ەڭ ءىرى اۋىل — اقمولا وبلىسىنداعى كراسنوسەلسكوە اۋىلى، وندا 74 ادام تۇرعان. ال 68 اۋىلدىڭ 62-سىندە حالىق سانى 50 ادامنان اسپاعان. ءتىپتى مۇلدە بوس قالعان ەلدى مەكەندەر دە بار. پاۆلودار وبلىسىنداعى مالايا پارامونوۆكا اۋىلىندا تۇرعىن بولماعان. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى ميرنىي مەن كالينوۆكا اۋىلدارىندا تيىسىنشە ءبىر جانە ەكى ادام عانا تۇرعان.
اۋىلداردى تاراتۋ سەبەبى ايقىن — حالىق سانىنىڭ ازدىعى. زاڭعا سايكەس، ەگەر ءۇش جىل بويى ەلدى مەكەندە 50 ادامنان از تۇرعىن ءومىر سۇرسە، ونى تاراتۋعا بولادى. ادەتتە مۇنداي جاعدايدا اۋىل رەسمي تىزىمنەن شىعارىلىپ، جاقىن ماڭداعى ءىرى ەلدى مەكەنگە قوسىلادى. فورمالدى تۇردە شەشىم تۇرعىنداردىڭ جينالىستاعى پىكىرى ەسكەرىلە وتىرىپ قابىلدانادى.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، اۋىلداردىڭ جاپپاي جابىلۋى ەلدە ءىس جۇزىندە حالقى جوق نەمەسە وتە از ەلدى مەكەندەردىڭ ءالى دە كوپ ەكەنىن كورسەتەدى. نەگىزگى سەبەپ — تۇرعىنداردىڭ قالاعا كوشۋى.
وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اۋىل حالقى تەك الماتى، اتىراۋ جانە ماڭعىستاۋ وبلىستارىندا عانا ارتقان. قالعان وڭىرلەردە اۋىلدار بوساپ، حالىق سانى ازايۋىن جالعاستىرۋدا.
