Foto: Jİ arqyly jasalǧan
Qazaqstanda auyldar sany azaiyp barady. Tek 2025 jyldyŋ özınde olardyŋ sany 83-ke qysqaryp, jalpy körsetkış şamamen 6,1 myŋǧa deiın tömendegen. Mūndai derekterdı Ūlttyq statistika biurosy anyqtady dep habarlaidy “Adyrna”.
Būl ürdıs jaŋalyq emes — auyldar şamamen 25 jyldan berı joiylyp keledı. Soŋǧy jyldary üderıs aitarlyqtai jedeldegen. Bırınşı kredittık biuro sarapşylarynyŋ mälımetınşe, 2020–2022 jyldary 46 auyl taratylsa, 2023–2025 jyldary olardyŋ sany 199-ǧa jetken. Jalpy alǧanda, baqylau kezeŋı ışınde elde şamamen 1,8 myŋ auyldyq eldı meken joiylǧan.
2025 jylǧy qysqaruda negızgı üles üş soltüstık öŋırge tiesılı — Soltüstık Qazaqstan oblysy, Aqmola oblysy jäne Pavlodar oblysy. Jalpy qysqarudyŋ şamamen 80 paiyzy osy aimaqtardyŋ ülesıne tiedı. Būl öŋırlerde 68 auyl taratylyp, tek bır jaŋa auyl — Aqmola oblysynyŋ Selinograd audanynda, Astana maŋynda ornalasqan Nūrly auyly qūrylǧan.
2021 jylǧy halyq sanaǧynyŋ derekterıne säikes, atalǧan 68 auylda bar bolǧany 1,5 myŋ adam tūrǧan. Būl 2009 jylmen salystyrǧanda 4,4 ese az. Eŋ ırı auyl — Aqmola oblysyndaǧy Krasnoselskoe auyly, onda 74 adam tūrǧan. Al 68 auyldyŋ 62-sınde halyq sany 50 adamnan aspaǧan. Tıptı mülde bos qalǧan eldı mekender de bar. Pavlodar oblysyndaǧy Malaia Paramonovka auylynda tūrǧyn bolmaǧan. Soltüstık Qazaqstan oblysyndaǧy Mirnyi men Kalinovka auyldarynda tiısınşe bır jäne ekı adam ǧana tūrǧan.
Auyldardy taratu sebebı aiqyn — halyq sanynyŋ azdyǧy. Zaŋǧa säikes, eger üş jyl boiy eldı mekende 50 adamnan az tūrǧyn ömır sürse, ony taratuǧa bolady. Ädette mūndai jaǧdaida auyl resmi tızımnen şyǧarylyp, jaqyn maŋdaǧy ırı eldı mekenge qosylady. Formaldy türde şeşım tūrǧyndardyŋ jinalystaǧy pıkırı eskerıle otyryp qabyldanady.
Sarapşylardyŋ aituynşa, auyldardyŋ jappai jabyluy elde ıs jüzınde halqy joq nemese öte az eldı mekenderdıŋ älı de köp ekenın körsetedı. Negızgı sebep — tūrǧyndardyŋ qalaǧa köşuı.
Ötken jyldyŋ qorytyndysy boiynşa auyl halqy tek Almaty, Atyrau jäne Maŋǧystau oblystarynda ǧana artqan. Qalǧan öŋırlerde auyldar bosap, halyq sany azaiuyn jalǧastyruda.
