قاراعاندى وبلىسىندا بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى ءسۋيتسيدتىڭ الدىن الۋ باعىتىنداعى تاسىلدەر جاڭارتىلۋدا. ءوڭىر پروكۋراتۋراسىنىڭ باستاماسىمەن ارنايى الگوريتم ازىرلەنىپ، بۇل وزەكتى الەۋمەتتىك ماسەلە وبلىس اكىمدىگىندە وتكەن ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيانىڭ وتىرىسىندا جان-جاقتى تالقىلاندى.
جاڭا شارالار تاۋەكەلدەردى ەرتە كەزەڭدە انىقتاۋعا، پسيحولوگيالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى، اتا-انالار مەن سالالىق ماماندار اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان. باستاما «زاڭ جانە ءتارتىپ» يدەولوگەماسى اياسىندا ىسكە اسىرىلۋدا، مۇندا ادام ءومىرىن ساقتاۋ مەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءسوزسىز باسىمدىق رەتىندە ايقىندالعان.
– وبلىستىڭ مەكتەپتەرى مەن كوللەدجدەرىندە بالالاردىڭ ءومىرى مەن پسيحولوگيالىق ساۋلىعىن قورعاۋعا باعىتتالعان ارنايى الگوريتم ەنگىزىلدى. ول پەداگوگتەرگە وقۋشىلاردىڭ مىنەز-قۇلقىنداعى الاڭداتاتىن بەلگىلەردى دەر كەزىندە بايقاۋعا جانە ولارعا دۇرىس ارەكەت ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. الگوريتم تاۋەكەل تۋىنداعان جاعدايدا سىنىپ جەتەكشىلەرىنىڭ، كۋراتورلاردىڭ، ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى اكىمشىلىگىنىڭ جانە مەكتەپ پسيحولوگتارىنىڭ ءىس-قيمىل ءتارتىبىن ناقتى بەلگىلەيدى. ونىڭ نەگىزىندە پروبلەمالاردى ەرتە انىقتاۋ، بالاعا مۇقيات كوزقاراس، قۇپيالىلىقتى ساقتاۋ جانە ارەكەتسىزدىككە جول بەرمەۋ قاعيداتتارى جاتىر، – دەدى قاراعاندى وبلىسى پروكۋرورىنىڭ اعا كومەكشىسى ايجان ورازبەكوۆا.
بالالار ءوز قورقىنىشى مەن جان دۇنيەسىندەگى كۇيزەلىستى جالعىز وتكەرمەۋى ءتيىس. قايعىلى جاعدايلارعا الىپ كەلەتىن نەگىزگى سەبەپتەردىڭ قاتارىندا اتا-انا نازارىنسىز قالۋ، وتباسىنداعى تۇراقسىز احۋال، جالعىزدىق سەزىمى، العاشقى ماحابباتى بىرجاقتى بولسا، سونداي-اق جاقىن ادامىنان ايىرىلۋ سەكىلدى اۋىر پسيحولوگيالىق فاكتورلار بار.
قازىرگى ۋاقىتتا مەكتەپتەردە «كوڭىل كۇي كۇندەلىگى» ەنگىزىلىپ، ءموبيلدى قوسىمشالار ارقىلى تاۋەكەل بەلگىلەرىن دەر كەزىندە انىقتاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. پسيحيكالىق قولداۋ ورتالىعى ماماندارعا ارنالعان مودۋلدىك وقىتۋ باعدارلاماسىن ازىرلەدى، وندا ءار بالاعا جەكە كوزقاراس قالىپتاستىرۋعا باسىمدىق بەرىلگەن. بۇل كۇردەلى جاعدايلاردا ءتيىمدى شەشىم قابىلداۋعا جانە بالالاردى ءوزىن-ءوزى قورعاۋ داعدىلارىنا ۇيرەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
الەۋمەتتىك تۇرعىدان وسال ساناتتاعى، تۇرمىسى تومەن وتباسىلاردان شىققان جانە پروفيلاكتيكالىق ەسەپتە تۇرعان 23 مىڭنان استام وقۋشى تۇراقتى پاتروناجبەن قامتىلعان.
ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى دۋلات جەكەباەۆ پەداگوگ-پسيحولوگتار تاپشىلىعى ماسەلەسىنىڭ كەزەڭ-كەزەڭىمەن شەشىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
وسى ماقساتتا ە. بوكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى ۇلتتىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىمەن مەموراندۋم جاسالعان. سونىمەن قاتار ماماندار وبلىس اكىمى گرانتتارى ەسەبىنەن دايارلانۋدا. قازىرگى تاڭدا ورتالىق دەڭگەيدە پەداگوگ-پسيحولوگتاردىڭ جالاقىسىن ارتتىرۋ ماسەلەسى پىسىقتالۋدا.
ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا وتىرىسىندا «قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ تۋرالى» جاڭا زاڭنىڭ نەگىزگى نورمالارى دا ءتۇسىندىرىلدى.
– وڭ ناتيجەلەر بار، الايدا ماسەلە ءالى دە وزەكتى كۇيىندە قالىپ وتىر. بارلىعىمىز الگوريتمگە سايكەس بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋىمىز قاجەت. بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جونىندەگى جەكە باسقارما قۇرۋ ماسەلەسىن پىسىقتاۋدى تاپسىرامىن. تاۋەكەل ايماعىنداعى ءاربىر بالا ءۇشىن ءبارىمىز جەكە جاۋاپكەرشىلىك ارقالايمىز. ءوزارا ءىس-قيمىلدى ناقتى جولعا قويىپ، قوسىمشا شارالار قابىلداۋ قاجەت، – دەدى وبلىس اكىمى ەرماعانبەت بولەكپاەۆ.
