Foto: Report
Kaspii teŋızı deŋgeiınıŋ tömendeuı bükıl aimaq üşın ekologiialyq, ekonomikalyq jäne äleumettık syn-qaterge ainalyp otyr. Būl turaly Äzerbaijan prezidentınıŋ klimat mäselelerı jönındegı ökılı Mūhtar Babaev BŪŪ-nyŋ Klimattyŋ özgeruı jönındegı negızdemelık konvensiiasy taraptarynyŋ 31-konferensiiasy (COP31) aiasynda Antaliada ötken Kaspii teŋızıne arnalǧan joǧary deŋgeidegı jiynda mälımdedı, dep jazady “Adyrna”.
Äzerbaijan pavilonynda ötken talqylau barysynda 2025 jyly Kaspii teŋızınıŋ su deŋgeiı 14 santimetrge tömendegenı aityldy. Sonyŋ saldarynan Äzerbaijan sektoryndaǧy 30 myŋ gektar aumaq sudan bosaǧan.
Mūhtar Babaevtyŋ aituynşa, aimaqta aua temperaturasy men jauyn-şaşyn körsetkışterı de aitarlyqtai özgergen. 2025 jyly baqylau jürgızılgen aumaqta jauyn-şaşynnyŋ jyldyq mölşerı 198,3 millimetrge jetken. Būl – soŋǧy on jyldaǧy eŋ joǧary körsetkış. Soǧan qaramastan, Kaspiidegı su deŋgeiı tömendeuın jalǧastyrǧan.
«Būl özgerıster infraqūrylym men ekonomikalyq qyzmetke jaŋa qiyndyqtar tuǧyzyp otyr. Porttar men keme qatynasyna jūmsalatyn şyǧyn artyp, balyq şaruaşylyǧy, balyqtardyŋ köşı-qon joldary men bioaluantürlılıkke tönetın qauıp küşeiıp keledı. Būl – bükıl aimaǧymyz üşın ekologiialyq, ekonomikalyq jäne äleumettık syn-qater», – dedı ol.
Babaev Türıkmenbaşy qalasynda ötken alǧaşqy Kaspii ekologiialyq sammitın de eske saldy. Onyŋ aituynşa, Äzerbaijan prezidentı İlham Äliev atalǧan sammitte Kaspii teŋızı deŋgeiınıŋ jyldam tömendeuı apatty saldarǧa äkeluı mümkın ekenın eskertken.
Osyǧan bailanysty Mūhtar Babaev halyqaralyq qauymdastyqty mäselenı BŪŪ alaŋdarynda, klimattyq jäne ekologiialyq forumdarda belsendı köteruge şaqyrdy. Sondai-aq ol Kaspii jaǧalauyndaǧy bes memlekettıŋ bırlesıp äreket etıp, zalal qaitymsyz sipatqa ie bolmai tūryp naqty nätijelerge qol jetkızuı qajet ekenın atap öttı.
Jiynǧa qatysuşylar su deŋgeiınıŋ tömendeuıne bailanysty Kaspii maŋy memleketterı bırlesken ǧylymi zertteuler men derekter almasu bastamalaryn küşeitkenın jetkızdı.
Aita keteiık, ıs-şaraǧa Qazaqstan, Äzerbaijan, Resei, İran jäne Türıkmenstan ökılderı, sondai-aq BŪŪ Qorşaǧan orta jönındegı baǧdarlamasynyŋ (IýNEP) atqaruşy direktory İnger Andersen qatysty.
