Qazaqstan Prezidentı Qasym-Jomart Toqaev qazaq tılınde paida bolǧan keibır jasandy sözderdıŋ qoldanysyna qatysty pıkır bıldırdı, dep habarlaidy "Adyrna" ūlttyq portaly.
Memleket basşysy olardyŋ bırqatarynyŋ qajettılıgı kümän tudyratynyn aityp, tıldık normalardy retteu mäselesıne nazar audardy. Būl turaly Aqordanyŋ baspasöz qyzmetı habarlady.
Memleket basşysy «Qazaq tılı» halyqaralyq qoǧamynyŋ X sezınde söilegen sözınde tıldık jaŋaşyldyqta şekten şyqpau kerektıgın atap öttı.
«Küisandyq» (pianino), «qyltima» (balkon), «subūrqaq» (fontan), «sebezgı» (duş), «qyryqqabat» (kapusta), «ünqaǧaz» (gazet), «jedelsaty» (lift), «jelköz» (fortochka) siiaqty jasandy sözderdıŋ paida boluy kümän tudyrady. Barlyq närsede şama boluy kerek», – dedı Prezident.
Sonymen qatar Qasym-Jomart Toqaev soŋǧy jyldary kündelıktı qoldanysqa keŋınen engen bırqatar qazaqşa sözdı atap öttı. Olardyŋ qatarynda «janarmai», «ǧalamtor», «tıkūşaq», «paiyz», «tūjyrymdama», «qaǧidat», «jospar» jäne «ǧaryş» sözderı bar.
Prezident dıni ūǧymdarǧa qatysty dästürlı qazaq sözderın arab tılınen engen balamalarmen almastyru ürdısıne de toqtaldy. Onyŋ aituynşa, mūndai özgerısterdıŋ qajettılıgıne qatysty sūraqtar bar. Osy mäselenı jan-jaqty zerdeleu üşın tıl mamandary, sarapşylar men qoǧam ökılderınen arnaiy jūmys tobyn qūrudy ūsyndy. Onyŋ jūmysyn Memleket basşysynyŋ Äkımşılıgı üilestıredı.
Būdan bölek, Prezident tıl bılımı salasynda bıryŋǧai ärı barşaǧa qoljetımdı sifrlyq jüie äzırleu jäne orfografiialyq sözdıktı qosa alǧanda, barlyq sözdıktı jaŋartu qajettıgın aitty.
Memleket basşysynyŋ sözınşe, qazaq tılınıŋ orfografiialyq normalaryn 2027 jyldyŋ soŋyna deiın bırızdendıru qajet. Ol resmi bekıtılgen orfografiialyq sözdık 1983 jyly jaryq körgenın, al keiıngı nūsqalary memlekettık deŋgeide maqūldanbaǧanyn eske saldy.
Sondai-aq Qasym-Jomart Toqaev tıl mäselesın qoǧamda alauyzdyq tuǧyzu üşın paidalanuǧa bolmaitynyn eskerttı. Memlekettık tıl el bırlıgın nyǧaitudyŋ negızgı faktorlarynyŋ bırı boluy kerek. Alaida qazaq tılın damytu özge tılderdıŋ damuyna kedergı keltırmeuge tiıs.
«Bır tıldı ekınşı tılge qarsy qoiuǧa bolmaidy. Būl – ülken künä. Onyŋ zardabyn öz közımızben körıp otyrmyz», – dep atap öttı Prezident.
