9 qazanda Ūlan-Batyr qalasynda «Şyŋǧys han däuırıne deiıngı Moŋǧoliiadaǧy dın men nanym-senımder» taqyrybynda halyqaralyq ǧylymi konferensiia öttı. Būl turaly «Monsame» jazdy, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.
Konferensiianyŋ maqsaty – Ūly Moŋǧol memleketı qūrylǧanǧa deiın Moŋǧoliia dalasyn mekendegen köşpelı halyqtardyŋ dıni nanym-senımderınıŋ tarihi damuyn, salt-joralǧylary men dästürlerın, sondai-aq ruhani mädenietınıŋ erekşelıkterın jaŋa zertteu nätijelerı negızınde talqylau.
Konferensiiaǧa Moŋǧoliia, Qazaqstan, Resei, Qytai, Germaniia, Ündıstan, Türkiia jäne Özbekstandy qosa alǧanda, onǧa juyq eldıŋ universitetı, ǧylymi-zertteu instituttary men ūiymdarynyŋ ǧalymdary men zertteuşılerı qatysqan. Olar öz zertteulerınıŋ nätijelerın ūsynyp, ǧylymi täjıribe almasqan.
Konferensiianyŋ aşyluynda Moŋǧoliia Ǧylym akademiiasy Tarih jäne etnologiia institutynyŋ direktory mındetın atqaruşy, akademik N. Chuluun söz söiledı. Ol öz sözınde soŋǧy jyldary Moŋǧoliia men Euraziianyŋ ejelgı köşpelılerdıŋ dını men nanym-senımderın zertteude arheologiia, dıntanu, etnologiia jäne antropologiia salalaryndaǧy jaŋa ädıster men täsılder keŋınen qoldanyla bastaǧanyn atap öttı. Sonymen qatar jazba derekter men arheologiialyq oljalarǧa qatysty jaŋa tüsındırmeler paida bolyp jatqanyn aitty. Mūnyŋ özı būrynnan qalyptasqan keibır tūjyrymdardy qaita qarau qajettıgın arttyryp otyr.
Tarih, arheologiia, etnologiia jäne basqa da ǧylym salalaryndaǧy zertteulerdıŋ keŋeiuıne bailanysty köşpelı halyqtardyŋ dını men nanym-senımderı turaly bılımımız tolyǧyp, jaŋaryp keledı.
Konferensiiada Moŋǧoliia aumaǧynda ejelgı zamanda ömır sürgen memleketterdıŋ dını men nanym-senımderıne qatysty türlı mäseleler talqylandy. Atap aitqanda, ejelgı köşpelılerdıŋ Kün men Aiǧa tabynuy, ǧūndar arasyndaǧy täŋırlık nanym-senımderdıŋ damuy, Mäŋgılık Kök Täŋırge tabynu, buddizmnıŋ erte kezeŋde taraluy, Jujan qaǧanatynyŋ dını men nanym-senımderı, Türık qaǧanatynyŋ dıni dästürlerı, ejelgı ūiǧyrlardyŋ dını jäne nestoriandyq mäselelerı qarastyryldy.
Euraziianyŋ ejelgı köşpelı halyqtarynyŋ dını, nanym-senımderı men dünietanymy olardyŋ qoǧamdyq qūrylymynyŋ, mädenietınıŋ, şaruaşylyq qyzmetı men ruhani ömırınıŋ ajyramas bölıgı bolǧan.
Halyqaralyq ǧylymi konferensiiany Moŋǧoliia Ǧylym akademiiasynyŋ Tarih jäne etnologiia instituty «Şyŋǧys han» ūlttyq muzeiı, Moŋǧoliia Ǧylym jäne tehnologiialar universitetınıŋ Äleumettık jäne gumanitarlyq ǧylymdar mektebı, Moŋǧoliianyŋ Gandantegchenlin buddistık ortalyǧy, sondai-aq Ortalyq Aziiany zertteu jönındegı halyqaralyq institutpen (IICAS) bırlesıp ūiymdastyrǧan.
