Ūstazdar künıne orai ötken saltanatty jiynda bılım beru salasyndaǧy asa üzdık jetıstıkterı jäne Qazaqstan Respublikasyna sıŋırgen airyqşa eŋbegı üşın bır top pedagog joǧary memlekettık nagradalarmen marapattaldy. Memleket basşysy Qasym-Jomart Toqaev ūstazdardyŋ el bolaşaǧyn qalyptastyrudaǧy airyqşa rölın atap ötıp, pedagog eŋbegın qoldau men mūǧalım märtebesın arttyruǧa baǧyttalǧan memlekettık saiasattyŋ jalǧasa beretının aitty.
Soŋǧy jetı jylda elımızde 1 millionnan astam oquşyǧa arnalǧan 1 342 mektep salyndy. Biyl taǧy 101 mekteptıŋ qūrylysy jürgızılıp jatyr. «Keleşek mektepterı» ūlttyq jobasy aiasynda 460 myŋ oquşyǧa arnalǧan 217 zamanaui mektep boi köterdı, onyŋ 84-ı auyldyq jerde ornalasqan. Sonymen qatar biyl 12 myŋnan astam tülek pedagogika mamandyǧy boiynşa memlekettık grantqa ie boldy, olardyŋ 2 myŋnan astamy Altyn belgı iegerı. Mūǧalımderdıŋ şäkırtaqysy 2,5 ese östı, al jaŋa oqu jyly qarsaŋynda öŋırlerde 15 myŋnan astam pedagog jūmysqa qabyldandy.
Memlekettık nagradaǧa ie bolǧan Öskemen qalasyndaǧy Jambyl atyndaǧy daryndy balalarǧa arnalǧan oblystyq mamandandyrylǧan mektep-gimnaziia-internatynyŋ mūǧalımı Meruert Mūqaşeva Memleket basşysynyŋ ūstaz märtebesın arttyruǧa baǧyttalǧan bastamalarynyŋ maŋyzyna toqtaldy. Ol auyl men qala mektepterınıŋ mümkındıgın jaqyndatu, jasandy intellekt pen sifrlyq tehnologiialardy bılım beru jüiesıne engızu, kıtap oqu mädenietın qalyptastyru baǧytyndaǧy jūmystar pedagogterdıŋ käsıbi mümkındıgın keŋeitıp, jas ūrpaqqa sapaly bılım men sanaly tärbie beruge jaŋa serpın berıp otyrǧanyn atap öttı.
— Bügın Memleket basşysynyŋ qolynan mūndai joǧary nagrada alu — sız üşın de, bükıl ūstazdar qauymy üşın de zor märtebe. Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyŋ «Pedagog märtebesı turaly» zaŋdy engızıp, Mūǧalım künın jalpyūlttyq deŋgeige köteruı ūstazdardyŋ qoǧamdaǧy bedelın qalai arttyrdy?
— Bügın Aqorda törınde bas qosqan ūstazdardyŋ erekşe tebırenısı men tolqynysy Prezidentımız Qasym-Jomart Kemelūlynyŋ bılım salasyna degen aialy yqylasyn, pedagogterge körsetken zor qūrmetı men tūraqty qoldauyn aiqyn aŋǧartty. Būl saltanatty sät mūǧalımdık mamandyqtyŋ qaşan da eŋ qadırlı, eŋ qasiettı tuyndy ekenın taǧy bır märte däleldedı.
Bügıngı saltanatty jiynǧa jinalǧan mūǧalımderdıŋ qai-qaisysy da — öz käsıbıne adal bolyp, tabandy eŋbegınıŋ şynaiy jemısın körgen maitalman mamandar. Olar respublikamyzdyŋ tükpır-tükpırınen, ärbır oblysy men şalǧaidaǧy auyl-aimaqtarynan Astanaǧa arnaiy at basyn būrǧan.
Marapat alǧan ärbır ūstazdyŋ oqu-aǧartu salasynda özındık qoltaŋbasy men aituly jetıstıkterı bar. Memleket basşysy tarapynan ūstazdar qauymyna körsetılgen mūndai joǧary deŋgeidegı qūrmet pen qoşemettı ärbır pedagog tereŋ tolqynyspen, erekşe süiıspenşılıkpen sezınıp qaitty.
— Memleket basşysy soŋǧy jyldary bılım beru infraqūrylymyn jaŋǧyrtuǧa, jaŋa mektepter saluǧa jäne auyl men qala mektepterı arasyndaǧy bılım sapasynyŋ alşaqtyǧyn azaituǧa erekşe män berıp keledı. Būl özgerısterdı pedagog retınde öz täjıribeŋızden qalai körıp jürsızder? Jaŋarǧan mektepter men jasalǧan mümkındıkter oquşylardyŋ bılım sapasyna jäne mūǧalımderdıŋ jūmysyna qandai äser etude?
— Ärine, bügınde auyl mektepterınıŋ äleuetı men äleumettık kelbetı tanymastai özgerıp, jaŋa deŋgeige köterıldı. Elımızdıŋ tükpır-tükpırınde eŋse kötergen mekteptermen zamanaui oqu oşaqtarynyŋ boi köteruı, olardyŋ soŋǧy sifrlyq tehnologiialarmen, interaktivtı taqtalarmen jäne innovasiialyq zerthanalarmen jabdyqtaluy — bılım salasyna tyŋ serpın bergen aqtaŋǧaq qadam boldy.
Memleket basşysy Qasym-Jomart Kemelūly Toqaevtyŋ syndarly saiasaty men köregendılıgınıŋ arqasynda qala men auyl mektebı arasyndaǧy alşaqtyq joiylyp keledı. Bügıngı Aqordadaǧy saltanatty jiynnyŋ özınde bırneşe auyl mūǧalımderınıŋ memlekettık joǧary nagradalarmen marapattalyp, qūrmet törınen körınuı — Memleket basşysynyŋ şalǧaidaǧy ūstazdardyŋ tynymsyz eŋbegın nazardan tys qaldyrmai, erekşe baǧalap otyrǧanynyŋ aiqyn aiǧaǧy.
Qazırgı taŋda tıptı şalǧai auyldardaǧy oquşylarymyzdyŋ boiynan bılımge degen qūştarlyq pen senımdılıktı aiqyn köremız. Mysaly, būryn robototehnika nemese jasandy intellekt sabaqtary tek ırı qalalarǧa tän siiaqty körınse, bügınde auyl balalary da osy zamanaui baǧyttardy emın-erkın meŋgerıp, halyqaralyq olimpiadalar men ǧylymi jobalarda top jaryp jür. Auyl mūǧalımı retınde Prezidentımızdıŋ bügıngı tereŋ de mazmūndy sözınen bılım salasyna, äsırese auyl mektepterıne degen ystyq yqylasy men zor qoldauyn şeksız rizaşylyqpen ūǧyndyq. Prezidenttıŋ bılımdı de zamanaui ūrpaq tärbieleu jolyndaǧy būl qamqorlyǧy bızge zor ruh berıp, jaŋa belesterge qarai jıgerlendıredı.
— Qasym-Jomart Kemelūly Toqaev bılım jüiesıne jasandy intellekt pen ozyq sifrlyq tehnologiialardy engızudıŋ maŋyzyna erekşe toqtaldy. Prezidenttıŋ osy strategiialyq közqarasy mūǧalımderdıŋ jūmysyn jeŋıldetıp, oquşylardyŋ zaman aǧymyna sai sapaly bılım aluyna qanşalyqty serpın beredı dep oilaisyz?
— Qazırgı taŋda bılım beru jüiesınde sifrlyq tehnologiialar men jasandy intellekt baǧytynyŋ qaryştap damuy — mektep ömırıne mülde jaŋa lep, tyŋ serpın äkeldı. Osy ozyq ädıstemeler men sifrlyq platformalardyŋ oqu üderısıne keŋınen engızılıp jatqanyn körıp, ūstaz retınde jüregımızdı ülken maqtanyş pen quanyş kerneidı.
Bügıngı saltanatty jiynda Prezidentımız Qasym-Jomart Kemelūly Toqaev bılım salasyndaǧy oŋ reformalardy aiqyn aişyqtap berdı. Memleket basşysynyŋ tıkelei tapsyrmasymen boi köterıp jatqan «Jaily mektepter» men zamanaui bılım oşaqtary tek elorda men ırı qalalarda emes, elımızdıŋ şalǧaidaǧy auyldarynda da köptep salyp jatyr. Auyl men qala mektebı arasyndaǧy bılım sapasynyŋ alşaqtyǧyn joiyp, ärbır balaǧa teŋ mümkındık jasap otyrǧan Prezidentımızdıŋ būl köregen saiasaty bızdıŋ köŋılımızge zor senım ūialatady.
Maǧan, äsırese, sifrlandyrudyŋ naqty nätijesı erekşe äser ettı. Mysaly, būryn jasandy intellekt pen robototehnika sabaqtary tek mamandandyrylǧan IT-liseilerge tän siiaqty körınse, bügınde Prezidentımızdıŋ qoldauymen bekıtılgen bılım berudegı Jİ standartynyŋ arqasynda şalǧai auyldaǧy oquşymyz da planşet pen smart-taqta arqyly interaktivtı tapsyrmalardy oryndauda. Osyndai älemdık standarttarǧa sai jaǧdaidyŋ jasaluy — Memleket basşysynyŋ ūlt bolaşaǧyna degen şeksız qamqorlyǧynyŋ aiǧaǧy.
Sonymen qatar, Memleket basşysynyŋ öz sözınde airyqşa toqtalǧan özektı mäselesı — kıtap oqu mädenietın qalyptastyru boldy. Būl sifrlyq zamanda barşa pedagogter qauymyna ülken oi saldy. Rasymen de, gadjetter men ekranǧa telmırgen aqparat tasqyny däuırınde öskeleŋ ūrpaqtyŋ üstırt oilauyna jol bermei, boiyna ruhani när egu — keiınge qaldyruǧa bolmaityn strategiialyq mındet. Kıtap — balanyŋ tanym kökjiegın keŋeitıp, ony parasattylyqqa, adaldyqqa ärı ızgılıkke baulityn teŋdessız ruhani qalqan.
Sondyqtan bız, mūǧalımder qauymy, Memleket basşysy belgılep bergen būl baǧdardy berık ūstanuymyz qajet. Bızdıŋ basty maqsatymyz — oquşylarǧa ozyq tehnologiialardy meŋgertıp qana qoimai, olardyŋ boiyna oqu mädenietın sıŋırıp, ruhani jaǧynan bai, otanşyl, bäsekege qabılettı tūlǧa etıp tärbieleu. Elımızdıŋ bılım salasyn jaŋa belesterge bastap, mūǧalım märtebesın biıkke kötergen Prezidentımızge şeksız rizaşylyǧymyzdy bıldıremız!
— Memleket basşysy atap ötkendei, soŋǧy jyldary granttar men şäkırtaqynyŋ ösuı arqasynda Altyn belgı iegerlerı men bılımdı jastar pedagogika salasyna köptep kele jatyr. Mūǧalım mamandyǧynyŋ bedelın arttyrǧan Prezident saiasatynyŋ nätijesın mektep qabyrǧasynda qalai baiqap otyrsyzdar?
— Bügınde memleket tarapynan bılım salasyna jasalyp jatqan qamqorlyq tek zamanaui mektepterdıŋ boi köteruımen nemese jaŋa oqu oşaqtarynyŋ aşyluymen ǧana şektelmeidı. Mūnyŋ auqymy äldeqaida keŋ. Qazırgı jaŋartylǧan bılım beru baǧdarlamasy men jaŋa standarttarǧa sai, ärbır oquşynyŋ jan-jaqty damyp, intellektualdy ärı ruhani tūrǧydan ösuıne tolyq jaǧdai jasalǧan. Oqu bölmelerın sifrlandyrudan bastap, zamanaui zerthanalarmen jabdyqtauǧa deiıngı barlyq jüielı jüzege asyrylyp jatqan qoldaular osynyŋ aiqyn dälelı.
Jiynda Prezident tarapynan erekşe basa nazar audarylǧan negızgı mäsele — mektepterge jäne tıkelei ūstazdar qauymyna degen zor qūrmet pen qoldau boldy. Sebebı qai zamanda bolmasyn, zamannyŋ qandai da bır syny men özgerısterıne qaramastan, jas ūrpaqtyŋ boiyna bılım men tärbienı sıŋırıp, olardyŋ zamanaui ortada özındık ornyn tabuyna bılım ordasy — mekteptıŋ tigızer septıgı orasan zor. Mektep — bolaşaq tūlǧany qalyptastyratyn negızgı dıŋgek. Al sol bılım şaŋyraǧynyŋ jüregı bolyp sanalatyn, oqu-tärbie prosesın alǧa süireitın qozǧauşy küş — ärine, mūǧalım.
Osy jiynnan keiın bız, ūstazdar qauymy, memleket pen el basşylyǧy tarapynan artylyp otyrǧan zor senım men auyr jauapkerşılıktı būrynǧydan da tereŋırek sezındık. Öz eŋbegıŋnıŋ baǧalanǧanyn köru, Memleket basşysynyŋ tıkelei qoldauyn sezınu — kez kelgen pedagogke şeksız serpın beredı.
— Prezident öz sözınde bılımmen qatar kıtap oqu mädenietın damytu, «Taza Qazaqstan» siiaqty jalpyūlttyq aksiialar arqyly adal ärı otanşyl azamat tärbieleuge basymdyq berdı. Memleket basşysynyŋ būl bastamalary jas ūrpaqtyŋ boiyna asyl qasietterdı sıŋıruge qalai yqpal etude?
— Qazırgı taŋda oqu-aǧartu salasynda ozyq bılım berumen qatar, ūlttyq qūndylyqtar men salt-dästürdı jas ūrpaqtyŋ boiyna sıŋıruge airyqşa män berılıp otyr. Qarqyndy sifrlandyru, jasandy intellekt pen jahandyq aqparat aǧyny däuırınde öskeleŋ ūrpaqtyŋ tek intellektualdyq tūrǧydan ǧana emes, ruhani jaǧynan da kemel bolyp qalyptasuy – asa maŋyzdy mındet. Memleket basşysy Qasym-Jomart Toqaev öz sözınde atap ötkendei, jastardyŋ boiyna otanşyldyq, adaldyq, eŋbekqorlyq qasietterın qalyptastyryp, kıtap oqu mädenietın damytuda ūstazdar qauymynyŋ rölı zor. Sebebı ozyq tehnologiia qanşa damysa da, balaǧa tärbie men adamgerşılık qūndylyqtardy sıŋıretın – mūǧalımnıŋ tälımı men önegesı.
Soŋǧy jyldary «Pedagog märtebesı turaly» arnaiy zaŋnyŋ qabyldanuy, bırqatar mūǧalımnıŋ joǧary memlekettık nagradasyna ie boluy – memleket tarapynan ūstaz eŋbegıne berılıp otyrǧan joǧary baǧanyŋ naqty dälelı.
Būl tarihi kezdesu tek marapat ielerıne ǧana emes, elımızdıŋ barlyq pedagogıne, äsırese ūstazdyq jolyn endı bastap kele jatqan jas mamandarǧa ülken şabyt beredı dep oilaimyn. Sonymen qatar būl – bızge jüktelgen jauapkerşılıktıŋ de artqanyn bıldıredı. Prezident atap ötkendei, biyl 12 myŋnan astam tülek pedagogika mamandyǧy boiynşa memlekettık grantqa ie boldy. Olardyŋ qatarynda 2 myŋnan astam Altyn belgı iegerınıŋ boluy – jastardyŋ ūstazdyq mamandyqqa degen qyzyǧuşylyǧy artyp kele jatqanyn körsetetın jaqsy ürdıs.
Bügınde memleket tarapynan bılım beru salasyna jasalyp jatqan qoldaudy, mektepterdıŋ jaŋǧyrtyluyn, jaŋa tehnologiialardyŋ oqu üderısıne engızıluın bız öz jūmysymyzdan anyq körıp otyrmyz. Jasandy intellektını bılım beru jüiesıne engızu de mūǧalımnıŋ uaqytyn tiımdı paidalanyp, oquşymen tıkelei jūmys ısteuge köbırek mümkındık beredı dep oilaimyn. Būl rette ūstazdyŋ basty mındetı – tehnologiiany dūrys paidalana otyryp, balanyŋ bılım aluyna ǧana emes, onyŋ tūlǧa retınde qalyptasuyna baǧyt beru.
Eŋbegımızdıŋ osyndai joǧary deŋgeide baǧalanuy bız üşın ülken märtebe ärı jauapkerşılık. Memleket basşysyna ūstazdar qauymyna körsetıp otyrǧan erekşe qoldauy men senımı üşın şynaiy rizaşylyǧymdy bıldıremın. Bızge artylǧan senımdı sapaly bılım men sanaly tärbie arqyly aqtauǧa bar küşımızdı salamyz.
