Jetısu oblysynda qant qyzylşasyn jinau jūmystary bastaldy. Biyl tättı tübır 13,5 myŋ gektar jerge egıldı, būl ötken jylǧy körsetkışten 1,3 myŋ gektarǧa artyq. Boljam boiynşa, öŋır şaruaşylyqtary şamamen 585 myŋ tonna qant qyzylşasyn jinaudy josparlap otyr.
Oblystyq auyl şaruaşylyǧy basqarmasynyŋ mälımetınşe, önım jinau nauqanyna Aqsu, Sarqan, Eskeldı, Köksu, Qaratal, Kerbūlaq audandarynyŋ şaruaşylyqtary kırıstı. Jiyn-terın jūmystaryna 115 qyzylşa jinaityn kombain jäne 52 japyraq jinaityn maşina jūmyldyrylady. Qolda bar tehnika täulıgıne 700 gektarǧa deiın önım jinai alady.
Önım jinauǧa kırısken şaruaşylyqtardyŋ bırı – Köksu audanyndaǧy «Qydyrälı» şarua qojalyǧy. Mūndaǧy 327 gektar auyl şaruaşylyǧy alqabynyŋ 160 gektaryna qant qyzylşasy egılgen. Sonymen qatar şaruaşylyq dändık jäne sürlemdık jügerı, kökönıs jäne joŋyşqa ösıredı.
Biyl qyzylşa ösıruşıler erte pısetın «Avantaj» sūrpyna basymdyq bergen. Aldyn ala boljamdar boiynşa, önımdılık gektaryna 700 sentnerge deiın jetedı.
«Bügın qyzylşa qazuǧa kırıstık. Önım jaqsy, gektarynan şamamen 650–700 sentnerden alamyz dep otyrmyz. Suarmaly su jaǧynan mäsele bolǧan joq, önım jaqsy şyqty. Endı bastysy – ösırılgen önımdı ysyrapsyz jinap, öŋdeuge tapsyrsaq deimız», - deidı «Qydyrälı» şarua qojalyǧynyŋ basşysy Erlan Şeŋgelbaev.
Şaruaşylyq qant qyzylşasyn ösırumen şamamen 15 jyldan berı ainalysyp keledı. Fermerdıŋ aituynşa, būl daqyl ösımdık şaruaşylyǧyndaǧy eŋ tartymdy baǧyttardyŋ bırı bolyp otyr.
«Qyzylşa – bız üşın eŋ tabysty daqyldardyŋ bırı, sondyqtan osy baǧytta jūmys ıstep kelemız. Memleket tarapynan qoldau bar: tyŋaitqyştar men preparattarǧa subsidiia qarastyrylǧan. Qant qyzylşasyn şamamen 15 jyldan berı tabysty ösırıp kelemız», - dedı şaruaşylyq ökılı.
«Qydyrälı» şarua qojalyǧynyŋ auyl şaruaşylyǧy tehnikasy jetkılıktı: bes MTZ traktory, üş astyq jinaityn jäne bır qyzylşa jinaityn kombain, tört KamAZ, sondai-aq sepkışter men basqa da qajettı agregattar bar. Şarualardyŋ aituynşa, soŋǧy ekı jylda tehnikany şaruaşylyqtar lizing arqyly satyp aluda, būl da şaruaşylyqqa körsetılıp otyrǧan qoldaudyŋ bır türı.
Jalpy biyl Köksu audanynda 185 şarua qojalyǧy qant qyzylşasyn 2,9 myŋ gektarǧa ektı. Būl ötken jylǧy körsetkışten myŋ gektarǧa köp. Kütıletın jalpy önım kölemı şamamen 130 myŋ tonna. Jiyn-terın nauqanyna audanda 27 qyzylşa jinaityn kombain, 10 japyraq jinaityn maşina jäne 70–80 jük avtokölıgı daiyndaldy.
«Öz tehnikasy bar şaruaşylyqtar tehnikasy joq şarualarǧa kömektesedı. Sonymen qatar ekı servistık daiyndau ortalyǧy qoldau körsetedı. Jūmys küşı jetkılıktı, sondyqtan nauqandy öz küşımızben ötkızemız dep otyrmyz», - dep tüsındırdı Köksu audany äkımınıŋ orynbasary Erjan Şalqybekov.
Önımdı öŋdeuge tapsyru ısın ūiymdastyruǧa da erekşe köŋıl bölıngen. Bekıtılgen kestege säikes Aqsu jäne Köksu qant zauyttarynda qant qyzylşasyn qabyldau 25 qyrküiekte bastalady. Būl tärtıp tüsetın önım kölemın rettep, qant qyzylşasyn öŋdeuge tapsyru kezınde kezektıŋ paida bolu qaupın azaituǧa mümkındık beredı.
«Ärbır şarua qojalyǧy boiynşa gektar kölemı men önım kölemıne qarai keste jasaldy. Önımdı tapsyru osy kestege säikes jüzege asyrylady. Aldymen zauyt erte pısetın «Avantaj» sūrpyn qabyldaidy. Köksu qant zauytyna önımdı bızdıŋ audannyŋ, sol siiaqty Kerbūlaq, Eskeldı, Qaratal audandarynyŋ jäne Taldyqorǧannyŋ şaruaşylyqtary äkeledı. Önım qabyldau kezeŋ-kezeŋımen ūlǧaitylady: bastapqy kezeŋde täulıgıne şamamen 2 myŋ tonna, keiın 3 myŋ tonnaǧa juyq, al käsıporyn qajettı quatyna şyqqan soŋ künıne 3,5–4 myŋ tonnaǧa deiın qabyldau josparlanyp otyr», - dedı E. Şalqybekov.
Jaŋǧyrtudan keiın jäne öndırıstık quaty arttyrylǧan soŋ Köksu qant zauyty biylǧy mausymda 374 myŋ tonna qant qyzylşasyn qabyldaudy josparlap otyr. Al ötken jyly
şamamen 250 myŋ tonna qabyldanǧan.
Jalpy biylǧy mausymda Jetısu oblysynda qant qyzylşasynyŋ egıs alqaby da, kütıletın önım kölemı de artyp otyr. Boljamdy körsetkışterge qol jetkızılgen jaǧdaida, öŋır şarualary ötken jylmen salystyrǧanda 86 myŋ tonnadan astam önımdı artyq jinaidy.
