Biylǧy 23 tamyzǧa belgılengen sailau jaŋa Konstitusiia küşıne engennen keiın ötetın alǧaşqy jalpyhalyqtyq sailau bolady. Būl saiasi özgerısterdı qūqyqtyq tūrǧydan räsımdeu kezeŋınen olardy ıs jüzınde jüzege asyru kezeŋıne ötudıŋ bastauy bolmaq.
Aldaǧy sailau jaŋa bır palataly Qūryltaidyŋ alǧaşqy şaqyrylymynyŋ qūramyn aiqyndaidy. Ol memlekettık basqaru jüiesın odan ärı jetıldıruge berık qūqyqtyq negız qalyptastyrǧan jaŋartylǧan konstitusiialyq jäne zaŋnamalyq jüie jaǧdaiynda ötedı.
Konstansa qalasy äkımınıŋ orynbasarynyŋ qūrmettı keŋesşısı, «Ovidii» universitetı Tarih jäne saiasattanu fakultetınıŋ oqytuşysy, ERASMUS baǧdarlamasy men halyqaralyq bailanystar jönındegı üilestıruşısı Razvan Pantelimon aldaǧy sailaudyŋ erekşe maŋyzyn atap öttı.
«2026 jylǧy 23 tamyzǧa belgılengen parlamenttık sailau Qazaqstannyŋ qazırgı saiasi jäne konstitusiialyq damuyndaǧy eŋ maŋyzdy kezeŋderdıŋ bırı sanalady. Būl – 2026 jylǧy 1 şıldede jaŋa Konstitusiia küşıne engennen keiın eldıŋ jaŋartylǧan konstitusiialyq jüiesı aiasynda ötetın alǧaşqy jalpyhalyqtyq sailau», – dedı Razvan Pantelimon.
Jaŋa Konstitusiia zaŋ şyǧaruşy bilıktı ūiymdastyru jüiesın özgertuge tūtas qūqyqtyq negız qalyptastyrdy. Rumyniialyq sarapşynyŋ baǧalauynşa, būl üderıste azamattardyŋ qatysuy maŋyzdy röl atqarady. Dauys beru arqyly olar Konstitusiiada bekıtılgen qaǧidattardy ıs jüzınde jüzege asyruǧa kırısetın Qūryltaidyŋ qūramyn aiqyndaidy.
Razvan Pantelimon jaŋa Qūryltaidyŋ alǧaşqy şaqyrylymyna jükteletın jauapkerşılıkke de erekşe toqtaldy. Onyŋ aituynşa, däl osy şaqyrylym konstitusiialyq normalardy qoldanu täjıribesın qalyptastyryp, jaŋartylǧan jüienıŋ alǧaşqy jyldaryndaǧy zaŋ şyǧaru jūmysynyŋ negızgı baǧyttaryn aiqyndaidy.
«Jaŋadan sailanǧan Qūryltai 2026 jylǧy konstitusiialyq reformamen engızılgen qaǧidattardy jüzege asyru mındetı jükteletın alǧaşqy ökıldı organ bolady. Onyŋ zaŋ şyǧaru qyzmetı, baqylau funksiialary jäne memlekettık saiasatty qalyptastyruǧa qosatyn ülesı jaŋa konstitusiialyq modeldıŋ alǧaşqy jyldardaǧy ıs jüzındegı jüzege asyryluyn aiqyndaidy», – dep atap öttı sarapşy.
Razvan Pantelimon aldaǧy sailaudyŋ taǧy bır maŋyzdy erekşelıgıne – bıryŋǧai jalpyūlttyq sailau okrugı aiasyndaǧy proporsionaldy sailau jüiesıne de toqtaldy.
Rumyniialyq sarapşynyŋ aituynşa, mūndai ökıldık jüiesı azamattardyŋ saiasi taŋdauyn neǧūrlym tolyq eskeruge jäne qoǧamnyŋ türlı toptarynyŋ müddelerın keŋırek tanytuǧa mümkındık beredı. Deputattyq mandattardyŋ saiasi partiialardyŋ alǧan qoldau deŋgeiıne qarai bölınuı ökıldı Qūryltaidyŋ qalyptasuyna yqpal etıp, saiasi küşterdıŋ öz baǧdarlamalary men keiıngı jūmysy üşın jauapkerşılıgın arttyrady.
Mūndai jüiede ärbır sailauşynyŋ dauysy partiianyŋ el kölemındegı jalpy nätijesıne äser etedı. Būl azamattardyŋ sailauǧa qatysuynyŋ maŋyzyn arttyryp, saiasi baǧdarlamalar arasyndaǧy mazmūndy bäsekenı yntalandyrady ärı qoǧamdyq taŋdau men zaŋ şyǧaruşy organnyŋ qūramy arasyndaǧy bailanysty nyǧaitady.
Osylaişa, 23 tamyzdaǧy sailau jaŋa Konstitusiiany ıs jüzınde jüzege asyru kezeŋın bastaidy. Proporsionaldy jüie azamattardyŋ müddelerınıŋ keŋırek körınıs tabuyna jaǧdai jasap, Qūryltaidyŋ alǧaşqy şaqyrylymy jaŋartylǧan konstitusiialyq jaǧdaida jaŋa parlamenttık täjıribenıŋ negızın qalaidy.
