Moŋǧoliiada Nomgon-1 jäne Nomgon-2 arheologiialyq keşenderın qorǧauǧa arnalǧan qorşaulardyŋ aşylu räsımı öttı. Būl turaly Report agenttıgınıŋ Qazaqstandaǧy biurosy aitty, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.
Atalǧan eskertkışterde Türkı akademiiasy Moŋǧoliia Ǧylym akademiiasynyŋ Arheologiia institutymen bırlesıp bırneşe jyldan berı auqymdy arheologiialyq zertteuler jürgızıp keledı.
Saltanatty şaraǧa Türkı akademiiasynyŋ basşylyǧy, Moŋǧoliianyŋ ǧylymi mekemelerınıŋ ökılderı, sondai-aq bırlesken jobany jüzege asyryp jatqan arheologtar men zertteuşıler qatysqan.
«Qorǧau infraqūrylymynyŋ salynuy –Nomgon aŋǧarynyŋ bıregei arheologiialyq mūrasyn saqtau baǧytyndaǧy jūmystyŋ kezektı kezeŋı. Mūnda bırlesken zertteuler 2019 jyldan berı jürgızılıp keledı jäne olar Ekınşı Türık qaǧanatynyŋ tarihyna qatysty jaŋa mälımetter aluǧa mümkındık berdı», – delıngen habarlamada.
Halyqaralyq ǧylymi joba aiasynda bırqatar maŋyzdy jaŋalyqtar aşyldy. 2022 jyly Nomgon-2 eskertkışınen köne türkı jäne soǧdy jazulary qaşalǧan tas stelanyŋ joǧarǧy bölıgı tabylǧan bolatyn. Jazulardy deşifrlaǧannan keiın mamandar alǧaş ret Qūtlyq qaǧan turaly aitylatyn mätın üzındılerın oqydy. Būl eskertkıştı qaǧanǧa arnalǧan memorialdyq keşen retınde anyqtauǧa ǧylymi negız qalady.
Keiıngı jyldary arheologtar stelanyŋ köne türkı jäne qytai tılderındegı mätınder jazylǧan tömengı bölıgın de tapty. Türkı akademiiasy, Moŋǧoliia Ǧylym akademiiasynyŋ Arheologiia instituty jäne Işkı Moŋǧoliia universitetınıŋ ǧalymdary jürgızgen bırlesken zertteu nätijesınde qytai tılındegı jazudan «Qūtlyq» tituly men «türık» etnonimı anyqtaldy. Būl keşennıŋ Ekınşı Türık qaǧanatynyŋ negızın qalauşy Elterıs Qūtlyq qaǧan däuırıne jatatynyn taǧy bır märte däleldedı.
Qorǧau qorşaularynyŋ aşyluy erte orta ǧasyrlardaǧy türkı halyqtarynyŋ tarihyn zertteu üşın erekşe maŋyzǧa ie eskertkışterdıŋ saqtaluyn qamtamasyz etuge baǧyttalǧan. Jaŋa infraqūrylym aldaǧy arheologiialyq zertteuler men halyqaralyq ǧylymi yntymaqtastyqty damytuǧa da mümkındık beredı.
«Türkı akademiiasy men Moŋǧoliia Ǧylym akademiiasynyŋ Arheologiia instituty Nomgon aŋǧaryndaǧy bırlesken zertteulerdı jalǧastyruǧa niettı. Ǧalymdardyŋ pıkırınşe, būl öŋır jaŋa jaŋalyqtar aşuǧa zor äleuetke ie. Olar köne türkılerdıŋ tarihy men örkenietı turaly qazırgı ǧylymi tüsınıkterdı edäuır tolyqtyra alady», – dep atap öttı Türkı akademiiasy.
