TMD elderınıŋ kompaniialary 2026 jylǧy mausymda reseilık bizneske 967 mlrd rublden astam qaryz bolǧan. Būl şamamen 5,2 trln teŋgege teŋ. Bır jyl ışınde bereşek kölemı 40 paiyzǧa ösken. Būl turaly «İzvestiia» Rosstat derekterıne sılteme jasap jazdy, dep habarlaidy “Adyrna”.
Qaryzdyŋ eŋ ülken ülesı Qazaqstanǧa tiesılı. Qazaqstandyq kompaniialardyŋ reseilık biznes aldyndaǧy bereşegı 401,3 mlrd rubldı, iaǧni şamamen 2 trln 160 mlrd teŋgenı qūraǧan. Būl TMD elderınıŋ jalpy qaryzynyŋ 41,5 paiyzy.
Resei aldyndaǧy bereşek kölemı boiynşa Belarus ekınşı orynda – 327,3 mlrd rubl. Odan keiın Özbekstan – 81,7 mlrd, Armeniia – 65 mlrd, Qyrǧyzstan – 52,3 mlrd jäne Ukraina – 3,5 mlrd rubl. Merzımı ötken qaryzdyŋ jalpy kölemı 43 mlrd rublden asady.
Sonymen bırge reseilık kompaniialardyŋ TMD elderınıŋ biznesıne bereşegı de ösken. 2026 jylǧy mausymda onyŋ kölemı şamamen 506 mlrd rublge nemese 2,7 trln teŋgege jettı. Bır jylda būl körsetkış 25 paiyzǧa artqan.
Sarapşylar qaryzdyŋ ösuın bırneşe sebeppen bailanystyrady. Olardyŋ qatarynda Resei men TMD elderı arasyndaǧy sauda kölemınıŋ artuy, sanksiialarǧa bailanysty tölemderdı ötkızu räsımderınıŋ kürdelenuı jäne halyqaralyq esep aiyrysudaǧy qiyndyqtar bar.
Sonymen qatar reseilık kompaniialar Qytai men Türkiia tarapynan küşeigen bäsekege bailanysty şeteldık satyp aluşylarǧa tölemdı keiınge qaldyru merzımın ūzartuǧa mäjbür bolyp otyr. Būl öz kezegınde reseilık bizneske qosymşa qarjylyq salmaq tüsıredı.
Sarapşylardyŋ pıkırınşe, bereşektıŋ ösuı äzırge Resei ekonomikasy üşın asa qauıptı deŋgeige jetken joq. Degenmen Qazaqstan nemese Özbekstan siiaqty negızgı naryqtardaǧy ırı satyp aluşylardan aiyrylu reseilık biznes üşın eleulı täuekel boluy mümkın.
Mamandar reseilık eksporttauşylarǧa kontragentterdıŋ tölem qabıletın mūqiiat baǧalap, tölemdı keiınge qaldyru kölemın baqylaudy ūsynady.
