Jambyldan qola däuırıne tän myŋnan asa taŋbaly tas tabyldy

316
Adyrna.kz Telegram
https://adyrna.kz/storage/uploads/y14E4upr93tpS9KgCqt9QisxcTTovBOxJsYN5C7V.webp

Jambyl oblysyndaǧy Jualy audanynan qola däuırı men türkı kezeŋıne tän myŋ jarymǧa juyq taŋbaly tastardyŋ qalyŋ şoǧyry anyqtaldy, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı qazaqstan.tv-ge sılteme jasap.

Ǧalymdar būl köne suretterdı Kışı Qaratau jotasyndaǧy Būrhansai şatqalynan tapqan. Zertteuşılerdıŋ aituynşa, ǧylymda petroglifter dep atalatyn būl eskertkışter b.z.d. myŋdaǧan jyl būryn qaşalǧan boluy mümkın.

Ūzyndyǧy şamamen 8 şaqyrymdy qūraityn Būrhansai şatqaly boiynan qola däuırınen bastap temır däuırı men türkı kezeŋıne deiıngı tarihi ızder saqtalǧan. Jualy taularynda alǧaşqy petroglifter būdan 54 jyl būryn keŋestık arheologtar tarapynan anyqtalǧan. Al 2006 jyly Tūran arheologiialyq ekspedisiiasy Kürkıreu su auyly maŋynda zertteu jürgızıp, bırqatar taŋbaly tastardy tırkegen bolatyn. Alaida aumaq tolyq zerttelmegen küiı qalǧan. 18 jyldan keiın qaita jürgızılgen ekspedisiia barysynda 1200-den astam jaŋa jartas suretı tabylyp otyr.

Tastarda aŋ beinelerı, äsırese tau eşkılerı men būǧylar jiı kezdesedı. Sonymen qatar bır örkeştı tüie beinelerı de köptep salynǧan. Ǧalymdar būǧy aulau körınısterı būl öŋırdıŋ saq jäne qaŋly däuırlerımen bailanysyn körsetetının aitady.

Keibır tastarda jazu da kezdesken. Solardyŋ bırınde «Menıŋ er atym — Aba!» degen söz qaşalǧan. Zertteuşılerdıŋ pıkırınşe, būl jazu köne türkı däuırıne, şamamen VIII–X ǧasyrlarǧa tiesılı boluy mümkın. Qarıpter Talas tarmaǧyna jatatyn köne runa jazuy stilınde qaşalǧan.

Älkei Marǧūlan atyndaǧy arheologiia institutynyŋ jetekşı ǧylymi qyzmetkerı, PhD doktor Eraly Aqynbektıŋ aituynşa, tabylǧan eskertkışterdıŋ ǧylymi maŋyzy öte joǧary. Degenmen būl nysandar älı künge deiın resmi türde jergılıktı nemese respublikalyq maŋyzy bar eskertkışter tızımıne engızılmegen.

Ǧalymdar aldaǧy uaqytta būl aumaqty keŋınen zerttep, ǧylymi ainalymǧa engızudı jäne köpşılıkke tanystyrudy josparlap otyr.

«Taŋbalar negızınen qola, erte temır jäne türkı kezeŋderın qamtidy. Äsırese januarlar beinesı öte köp», – deidı mamandar.

Pıkırler