Qazaqstan İrannyŋ iadrolyq baǧdarlamasyna qatysty mäselenı şeşuge tehnikalyq qoldau körsetuge daiyn. Būl turaly Syrtqy ıster ministrlıgınıŋ resmi ökılı Erlan Jetıbaev mälımdedı, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.
«Bız būl baǧyttaǧy mındettemelerımızdı rastap, ızgı niet negızınde tehnikalyq kömek körsetuge daiyn ekenımızdı bıldırdık. Alaida mūnyŋ bärı tiıstı mäselelerdıŋ şeşıluıne jäne barlyq taraptardyŋ kelısımıne bailanysty», – dedı ol.
Aituynşa, Qazaqstan İrannyŋ iadrolyq baǧdarlamasyna qatysty köpjaqty kelıssözder barysyn mūqiiat qadaǧalap otyr.
«Elımız jauapty köpjaqty yntymaqtastyq qaǧidattaryn ūstanady jäne tūraqtylyqty, qauıpsızdıktı jäne dialogty nyǧaituǧa baǧyttalǧan barlyq bastamalardy qoldaidy», – dedı SIM ökılı.
Jetıbaev sondai-aq Qazaqstan aumaǧynda ornalasqan tömen baiytylǧan uran bankıne toqtaldy. Onyŋ aituynşa, būl bank Halyqaralyq atom energiiasy agenttıgıne tiesılı jäne iadrolyq qarudy taratpau jönındegı jahandyq rejimdı nyǧaituǧa eleulı üles qosyp keledı. Odan bölek, ol beibıt maqsattaǧy iadrolyq baǧdarlamalar üşın iadrolyq otynnyŋ kepıldı jetkızıluın qamtamasyz etetın qosymşa tetık bolyp sanalady.
Būǧan deiın Financial Times gazetıne bergen sūhbatynda Atom energiiasy jönındegı halyqaralyq agenttıktıŋ bas direktory Rafael Grossi AQŞ pen İran iadrolyq baǧdarlama boiynşa kelısımge kelgen jaǧdaida Qazaqstan İrannyŋ uran qoryn qabyldauǧa daiyn ekenın aitqan bolatyn. Grossidıŋ sözınşe, ol būl mäselenı Qazaqstan Prezidentı Qasym-Jomart Toqaevpen Astanaǧa sapary barysynda talqylaǧan.
Äŋgıme 60 paiyzǧa deiın baiytylǧan şamamen 440 kelı uran turaly bolyp otyr. Onyŋ bolaşaǧy AQŞ pen İran arasyndaǧy kelıssözderdegı eŋ kürdelı mäselelerdıŋ bırı sanalady. AQŞ prezidentı Donald Tramp būl materialdy İran aumaǧynan şyǧarudy talap etse, Tegeran uran qoryn bermeitının aşyq mälımdegen.
Financial Times baǧalauynşa, irandyq uran 90 paiyzǧa deiın baiytylǧan jaǧdaida şamamen 10 iadrolyq qaru jasauǧa jetkılıktı material aluǧa bolady.
Grossi Qazaqstanda MAGATE qamqorlyǧymen qūrylǧan tömen baiytylǧan uran bankı jūmys ıstep tūrǧanyn atap ötıp, elde iadrolyq materialdardy qauıpsız saqtauǧa qajettı infraqūrylym bar ekenın aitty.
Rafael Grossi Qazaqstanǧa 25–27 mamyr aralyǧynda saparmen kelıp, Qasym-Jomart Toqaevpen iadrolyq qauıpsızdık salasyndaǧy halyqaralyq kün tärtıbınıŋ özektı mäselelerın talqylaǧan edı. Kezdesu barysynda Toqaev Qazaqstannyŋ tiıstı halyqaralyq kelısımder bolǧan jaǧdaida ǧana jäne tek ızgı niet negızınde İrannyŋ iadrolyq baǧdarlamasyna qatysty jaǧdaidy retteuge järdemdesuge daiyn ekenın rastady.
