Biyl 26 säuırde Chernobyl atom elektr stansasyndaǧy dülei apatqa 40 jyl toldy.
1986 jylǧy däl osy künı Chernobyl atom elektr stansiiasynyŋ 4-reaktory jarylyp, iadrolyq energetika tarihyndaǧy eŋ ırı tehnogendık apat tırkelgen edı. Apat saldarynan reaktor tolyqtai bülınıp, qorşaǧan ortaǧa orasan kölemde radioaktivtı zattar tarady. Radiasiia būlttary sol kezdegı Ukrain KSR aumaǧynan asyp, qazırgı Ukraina, Belarus jäne Resei jerlerın, sondai-aq Europanyŋ bırqatar elderın qamtydy.
Apattan keiın stansa maŋynda 30 şaqyrymdyq oqşaulau aimaǧy qūrylyp, 115 myŋnan astam adam qauıpsız jerge köşırıldı. Şamamen 5 million gektar auyl şaruaşylyǧy jerı ainalymnan şyǧaryldy. Radiasiialyq lastanu aimaq tūrǧyndarynyŋ ömırıne, densaulyǧyna jäne ekologiiaǧa ūzaq merzımdı ziian keltırdı.
Apat saldaryn joiuǧa şamamen 550 myŋ adam jūmyldyryldy. Olardyŋ qatarynda Qazaqstannan barǧan 30 myŋǧa juyq azamat bar. Qazırgı taŋda solardyŋ şamamen 6 myŋǧa juyǧy ǧana ortamyzda.
Chernobyl tragediiasy beibıt atomǧa degen senımge ülken soqqy boldy. 1986 jyldan 2002 jylǧa deiın Soltüstık Amerika men Batys Europa elderınde bırde-bır jaŋa atom elektr stansiiasy salynbaǧany — sonyŋ aiǧaǧy.
2003 jyly ötken Täuelsız Memleketter Dostastyǧy sammitınde sol kezdegı Ukraina prezidentı Leonid Kuchma 26 säuırdı Halyqaralyq radiasiialyq apattar qūrbandaryn eske alu künı dep jariialaudy ūsyndy.
Chernobyl apaty — adamzat tarihyndaǧy eŋ auyr tehnogendık qasıretterdıŋ bırı. Arada 40 jyl ötse de, onyŋ zardaby tolyq joiylǧan joq. Būl oqiǧa iadrolyq qauıpsızdık mäselesınıŋ maŋyzyn älemge qaita eske saldy.
