BŪŪ Qauıpsızdık Keŋesı İrannyŋ körşı memleketterge şabuylyn dereu toqtatu turaly qarar qabyldady. Būl şeşım 11 nauryzda 15 müşe eldıŋ 13 dauysymen qabyldandy, dep habarlaidy "Adyrna" ūlttyq portaly DW saityna sıltep.
Keŋes – halyqaralyq qūqyq pen qauıpsızdıktı qamtamasyz etuge jauapty negızgı organ.
Qarar mätının Parsy şyǧanaǧy arab memleketterı yntymaqtastyǧy ūiymynyŋ müşelerı (Bırıkken Arab Ämırlıkterı, Saud Arabiiasy, Kuveit, Oman, Qatar, Bahrein) jäne İordaniia ūsyndy. Qūjatta İrannyŋ būl memleketterge şabuyly halyqaralyq qūqyqty būzu dep körsetılıp, «jahandyq beibıtşılık pen qauıpsızdıkke auyr qauıp» retınde baǧalandy. Alaida qūjatta AQŞ pen İzraildıŋ İranǧa qarsy äskeri äreketterı turaly eşteŋe aitylmaǧan.
Qararda İrannyŋ Ormuz būǧazyndaǧy halyqaralyq keme qatynasyn bögeuge, kedergı jasauǧa nemese būzuǧa baǧyttalǧan äreketterı men qauıpterı de aiyptaldy. Ormuz būǧazy – Taiau Şyǧystan mūnai eksporty üşın maŋyzdy kölık arteriiasy, al İran AQŞ pen İzraildıŋ İranǧa qarsy soǧys bastalǧannan berı būǧan kedergı jasap otyr.
Qararǧa ekı tūraqty müşe – Resei men Qytai dauys beruden bas tartty. Reseidıŋ BŪŪ-degı ökılı Vasilii Nebenzia qūjatty «bırjaqty jäne aldyn ala şeşım qabyldanǧan» dep sipattap, onyŋ aimaqqa beibıtşılık äkeluge qabıletsız ekenın aitty.
Nebenzianyŋ aituynşa, Resei qūjat mätının İranǧa qarsy soqqyny aiyptau arqyly tolyqtyrudy ūsynǧan, sondai-aq Resei öz qararyn engızuge tyrysqan, bıraq AQŞ oǧan veto qoiǧan.
İran tarapynan da Parsy şyǧanaǧy elderınıŋ qararyn synǧa aldy. El ökılı Amir Said İravani būl şeşımdı «BŪŪ Qauıpsızdık Keŋesınıŋ mandatyn AQŞ pen İzraildıŋ saiasi maqsattary üşın paidalanu» dep atady. İran özın «agressiia qūrbany» dep jariialady.
28 aqpanda AQŞ pen İzrail İranǧa qarsy äskeri operasiia bastai otyryp, auqymdy aviasiialyq soqqylar jasady. Nätijesınde İslam Respublikasynyŋ joǧarǧy liderı, aiatolla Äli Hamenei jäne basqa da İran basşylary qaza tapty.
Osyǧan jauap retınde İran İzrail men Parsy şyǧanaǧy elderıne soqqylar jasauda. Soŋǧy şabuyldar kezınde beibıt nysandarǧa snariadtar men BPLA soqqylary tüskenı bırneşe ret tırkeldı.
İran prezidentı Masud Pezeşkian körşı memleketterden keşırım sūrap, şabuyldardyŋ İran äskeri jetekşılıgı joq jaǧdaida jasalǧanyn mälımdedı. İrannyŋ İslam revoliusiiasy korpusyna qarasty äskeriler AQŞ-tyŋ kez kelgen äskeri bazalaryna şabuyl jasaudy jalǧastyratynyn aitty.
AQŞ prezidentı Donald Tramp Taiau Şyǧystaǧy soǧys «İran ony toqtatqysy kelgenşe» aiaqtalatynyn aitty. İzraildıŋ qorǧanys ministrı İsrael Kas soǧystyŋ «uaqyt şekteusız – qajet bolǧanşa» jalǧasatynyn atap öttı. Al İran soǧysty aiaqtau şarttaryn öz elı belgıleitının mälımdedı.
