Foto: wgoqatar.com
AQŞ ǧalymdary mūrynǧa şaşatyn sprei türındegı vaksinany äzırlep jatyr. Būl vaksina aǧzany tek tūmaudyŋ barlyq türınen ǧana emes, sonymen qatar suyq tiiu aurularynan, ökpenıŋ bakteriialyq infeksiialarynan jäne tıptı allergiianyŋ keibır türlerınen qorǧai alady. Būl turaly BBC jazdy, dep habarlaidy “Adyrna”.
Stenford universitetınıŋ komandasy özderınıŋ «ämbebap vaksinasyn» januarlarǧa synaqtan sättı ötkızıp, endı adamdar qatysatyn klinikalyq zertteulerge daiyndalyp jatyr.
Ǧalymdardyŋ aituynşa, olardyŋ ädısı adamzat ekı ǧasyrdan astam uaqyt boiy qoldanyp kelgen klassikalyq vaksinalardan tübegeilı özgeşe. Sarapşylar būl jūmystyŋ nätijelerın äserlı dep baǧalap otyr, degenmen joba älı de äzırleu satysynda.
Aita ketu kerek, dästürlı vaksinalar aǧzany belgılı bır virusqa qarsy qorǧanuǧa «üiretedı»: qyzylşaǧa, jelşeşekke nemese basqa aurularǧa qarsy ekpe immunitettı tek bır ǧana qozdyrǧyşqa qarsy belsendıredı. Mūndai täsıl XVIII ǧasyrdyŋ soŋynan berı qoldanylady, ony alǧaş ret britan därıgerı Edvard Djenner qoldanǧan.
Jaŋa ädıs müldem basqaşa jūmys ısteidı: ol immundyq jüienı «oqytpaidy», kerısınşe immundyq jasuşalar arasyndaǧy tabiǧi aqparat almasu üderısın imitasiialaidy.
Vaksina mūryn arqyly engızılıp, ökpedegı aq qan jasuşalaryn — makrofagtardy belsendıredı. Būl jasuşalar infeksiiamen küresuge daiyn küide qalady. Nätijesınde aǧza tynys joldaryna enuge tyrysatyn kez kelgen patogenge jauap bere alady.
