Şyǧys Qazaqstan oblysy 2025 jyldy äleumettık-ekonomikalyq damudyŋ oŋ serpınımen aiaqtady. Öŋır önerkäsıp, auyl şaruaşylyǧy jäne turizm salalarynda bırqatar maŋyzdy jetıstıkke qol jetkızdı. Sonymen qatar ekologiialyq mäselelerdı şeşu jäne tabiǧatty qorǧau baǧytynda da jüielı jūmystar jürgızılude. Būl turaly ŞQO äkımı Nūrymbet Saqtaǧanov «Adyrna» tılşısıne bergen sūqbatynda aitty, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.
Önerkäsıp pen auyl şaruaşylyǧynda ösım
«2025 jyl Şyǧys Qazaqstan oblysy üşın äleumettık-ekonomikalyq körsetkışterdıŋ jaǧymdy serpının tanytqan kezeŋ boldy. Önerkäsıp salasynda öndırıs kölemı 3,3 trln. teŋgege jetıp, ösım qarqyny 125,9% qūrady. Öŋdeu önerkäsıbınde öndırıs kölemı 2,9 trln. teŋgege baǧalandy»,-dedı ol.
Oblys äkımı auyl şaruaşylyǧy salasynda da ösım baiqalatynyn jetkızdı. Aituynşa, būl salada önımnıŋ naqty kölem indeksı 102,0%, aqşalai ösım 106,6% bolǧan, al jalpy önım kölemı 554,6 mlrd. teŋgenı qūraǧan.
Bal öndırısındegı köşbasşylyq
Şyǧys Qazaqstan oblysynyŋ respublikada bal öndırısı boiynşa köş bastap tūrǧany da söz boldy.
«Öŋır elımızdegı bal önımınıŋ 50%-dan astamyn öndıredı. Ötken jyly şamamen 3 myŋ tonna bal öndırılıp, būl körsetkış aldyŋǧy jylmen salystyrǧanda 1,5 ese artty. Bal şaruaşylyǧy tek jergılıktı naryqta ǧana emes, halyqaralyq deŋgeide de tanymal boluda. Ekı ırı vengriialyq kompaniia öŋırdegı bal öndıruşılermen yntymaqtasuǧa müddelı. «Paseka Bunkovyh» şaruaşylyǧy «Eksportty akselerasiia 2025» baǧdarlamasyna qatysyp, al «San Bi Altai» JŞS Europa komissiiasynyŋ tızımıne engızılıp, 27 elge resmi eksportqa şyqqan alǧaşqy qazaqstandyq käsıporyn atandy»,- Nūrymbet Saqtaǧanov.
Öskemen qalasynyŋ ekologiiasy
Ol Öskemen qalasynyŋ ekologiiasy būrynnan nazarda tūrǧanyn mälımdedı. Äkımnıŋ sözınşe, qala tūrǧyndary jel soqpai, qolaisyz meteorologiialyq jaǧdai qalyptasqan künderı köşelerdı tütın basyp, aua sapasynyŋ naşarlaitynyna jiı şaǧymdanady.
«Qalada 134 000-nan astam avtokölık tırkelgen, oǧan peş jaǧyp otyrǧan 36 myŋǧa juyq jer üilerdı qossaq, avtokölıkter tütını qala auasyna taraityn ziiandy şyǧaryndylardyŋ 58,9%-yn qūraidy. Jylytu mausymynda jer üiler tūrǧyndary 250 000 tonnadan astam kömır jaǧyp, 14 100 tonna ziiandy qaldyqtardyŋ auaǧa taraluyna yqpal etedı.
Öskemen – Altai taularynyŋ etegındegı äsem qala. Ertıs pen Ülbı özenderınıŋ suy qys mezgılınde qatpaidy, al aiaz ben jeldıŋ joqtyǧynda qalyŋ tūman tüzıledı. Būl kezde tütın aua qabatynyŋ jerge jaqyn bölıgınde jinalyp, qysqy ahual tuyndaidy. Jazda mūndai jaǧdai bolmaidy: peş jaqpaidy, kölık qyzdyrylmaidy, özender bulanbaidy, al zauyttar qysy-jazy tūraqty jūmys ısteidı. Irı önerkäsıp oryndary öŋır üşın maŋyzdy, myŋdaǧan adamǧa jūmys berıp, eŋbek dinastiialaryn qalyptastyrǧan. Degenmen, byltyrdan berı qolaisyz meteorologiialyq jaǧdailarda öndırıs quaty 20-50%-ǧa deiın uaqytşa tömendetılıp, zauyttar men ekologtar arasynda kelısım jasaldy»,-dedı basşy.
Äkım oblys ekologiiasyn baqylau maqsatynda qalada 10 baqylau beketı, 25 baǧdarlamalyq-apparattyq keşen jäne Halyk Bank qoldauymen alynǧan mobildı zerthana jūmys ısteitının jetkızdı. Sondai-aq ırı käsıporyndarda avtomattandyrylǧan monitoring jüielerı engızılıp, zauyttardyŋ ziiandy şyǧaryndylary qadaǧalanady.
Turizmdı damytu
Odan bölek, turizm taqyryby da köterıldı.
«ŞQO-nyŋ tabiǧaty – naǧyz körkem öner tuyndysy. Aspanmen astasqan asqar taulary, jasyl jelegı jaiqalǧan nu orman, möldır özen-kölder – turisterdı taŋdai qaqtyratyn äsem körınıs. Turizmdı damytu tört klaster boiynşa josparlanǧan:
• Katonqaraǧai audanyndaǧy wellness-turizm,
• Marqaköldegı ekoturizm,
• Ridder qalasyndaǧy tau şaŋǧysy turizmı,
• Öskemen qalasy men oǧan ırgeles Ūlan jäne Glubokoe audandaryndaǧy demalys küngı turizm»,-dedı Nūrymbet Amanūly.
Aituynşa, Ridderge jaqyn maŋda jyl boiy jūmys ısteitın «Anatau» turistık keşenı salynyp, tau turizmı men sportşylardy daiarlau ortalyǧyna ainalady. Biyl Öskemen, Ridder, Katonqaraǧai jäne Samar audandarynda ornalastyru nysandary üşın ırı jobalar bastalady. Katonqaraǧai men Zaisan audandarynda äuejailardy aiaqtau arqyly şalǧai audandarmen tıkelei äue qatynasy aşylady. 2026 jyly 23 turistık aimaqta infraqūrylymdyq jobalar kezeŋ-kezeŋımen ıske qosylady.
«2026 jyly 23 basym turistık aumaq boiynşa infraqūrylymdyq jobalar kezeŋ-kezeŋımen ıske asyrylady. Sondai-aq injenerlık jelıler, ūialy bailanys, internet, kırme joldar, jol boiyndaǧy servistık nysandar men sanitarlyq-gigienalyq toraptar jasaqtalady»,-dedı ol.
Äleumettık-ekonomikalyq jetıstıkter
Nūrymbet Amanūly turizm salasynda kadr mäselesı de nazardan tys qalmaitynyn mälımdedı.
«Äkımşıler, daiaşylar, aspazdar, gidter men bölme qyzmetkerlerınıŋ tapşylyǧy baiqalady. 2026 jyly turistık salada sūranysqa ie 70 maman arnaiy oqytudan ötıp, qyzmet körsetu sapasy arttyrylady. 2025 jyly 28,7 myŋ jaŋa jūmys orny qūrylyp, jūmyssyzdyq deŋgeiı 4,6%-ten aspady. Densaulyq saqtau salasynda syrqattanuşylyq tömendedı, mektepke deiıngı bılım 100%-ke qamtyldy, sumen jabdyqtau tolyq qamtamasyz etıldı. Kölık infraqūrylymyn damytuda 856 km jol jöndelıp, normativtık joldardyŋ ülesı 94%-ke jettı»,-dedı basşy.
ŞQO-ny 2030 jylǧa deiın damytu strategiiasy
Äkım oblys ekonomikasyn ärtaraptandyru maqsatynda turizm, auyl şaruaşylyǧy önımderın qaita öŋdeu, önerkäsıptık öndırısterdı tereŋ qaita bölu jäne sifrlandyru baǧytynda naqty şaralar atqarylyp jatqanyn atap öttı.
«Şyǧys Qazaqstan öŋırı aldaǧy jyldary da äleumettık-ekonomikalyq ösımdı tūraqty ūstap, investisiialyq tartymdylyǧyn arttyruǧa baǧyttalǧan jūmystaryn jalǧastyra beredı. Soŋǧy jyldary öŋırdıŋ damuy men strategiialyq baǧytyna erekşe män berılıp keledı. «Şyǧys Qazaqstan oblysyn 2030 jylǧa deiın damytu strategiiasy» atty qūjat öŋırdıŋ ösu baǧyttaryn naqtylai otyryp, Öskemen qalasyn ırı hab retınde damytuǧa, sondai-aq şekaralyq aimaqtardyŋ rölın küşeituge basymdyq beredı. Strategiiada önerkäsıp pen agroönerkäsıp keşenın jaŋǧyrtu, tereŋ qaita öŋdeu tehnologiialaryn engızu jäne qosylǧan qūnǧa nazar audaru maŋyzdy baǧyttar retınde aiqyn körsetılgen.
Sonymen qatar, logistika, gazifikasiia, turizm jäne jaŋa industriialar siiaqty perspektivaly salalar da aiqyndalǧan. Osy bastamalardy jüzege asyru üşın öŋırde arnaiy ortalyq qūrylady, onda naqty merzımder men jauapty tūlǧalar körsetılgen egjei-tegjeilı «Jol kartasy» jasalady. Şyǧys Qazaqstan öŋırı aldaǧy jyldary da äleumettık-ekonomikalyq ösımdı tūraqty ūstap, investisiialyq tartymdylyǧyn arttyruǧa baǧyttalǧan jūmystaryna toqtamai jalǧastyra beredı»,-dep tüiındedı öŋır basşysy.
