Foto: GETTY IMAGES
AQŞ ädılet ministrlıgı Djeffri Epştein ısıne qatysty jaŋa qūjattardy jariialady. Tengrinews.kz materialdardy zerttep, onda Qazaqstannyŋ 400-den astam ret atalǧanyn anyqtady. Qūjattarda Almaty men Astanaǧa saparlar, joǧary lauazymdy tūlǧalarmen kezdesuler, sondai-aq «İ.» esımdı belgısız äielge qatysty mälımetter qamtylǧan, dep habarlaidy "Adyrna".
31 qaŋtarda AQŞ ädılet ministrlıgı seksualdyq qylmystar üşın sottalǧan ärı türmede qaza tapqan Djeffri Epştein ısı boiynşa 3 million bet qūjat, 180 myŋ foto jäne 2 myŋ video jariialady. Būl - Epştein faildarynyŋ aşyqtyǧy turaly zaŋ qabyldanǧannan bergı eŋ auqymdy jariialanym. Qūjattarda onyŋ türmede bolǧan kezeŋı, ölımıne qatysty tergeu materialdary, sondai-aq sybailasy Gislein Maksvell ısıne qatysty derekter bar.
Materialdarda Epştein men onyŋ ainalasyndaǧylardyŋ Qazaqstanǧa saparlary aldyn ala josparlanyp, egjei-tegjeilı talqylanǧany körsetıledı. Hat almasularda vizalar, ūşu kestelerı, jeke ūşaqpen Almaty men Astanaǧa baǧyttar naqty atalady. Kei jazbalarda Mäskeu, Riga, Vilnius jäne Minsk arqyly tranzittık marşruttar da körsetılgen. 2014 jylǧy hattardyŋ bırınde «Jaŋa ǧana Almatyǧa qondym» degen jazba kezdesedı.
2019 jylǧy mamyrdaǧy hat almasularda da Qazaqstanǧa sapar turaly aitylyp, avtorlardyŋ bırı memlekettık qauıpsızdıkke jauapty «generalmen» kezdeskenın jazǧan. Alaida qūjattarda köptegen esım syzylyp tastalǧandyqtan, naqty kım turaly söz bolyp otyrǧany belgısız.
"İä, rahmet, WH-dan keiın memlekettık qauıpsızdıkke jauapty generalmen köp uaqyt ötkızdım – öte jaqsy adam",- dep jazady.
Jariialanǧan materialdarda Qazaqstannyŋ būrynǧy premer-ministrı Kärım Mäsımov segız ret, al onyŋ orynbasary «K.» 90-nan astam ret atalady. Kei hattarda Epşteinge onyŋ aty-jönı tanys ekenı sūralsa, keiıngı jazbalarda oǧan «sälem jetkızılgenı» turaly habarlamalar bar.
2011 jylǧy 4 tamyzdaǧy hatta belgısız adam Epşteinnen: «Djeffri, menıŋ qasymdaǧy üide Qazaqstannyŋ premer-ministrı Kärım Mäsımov tūrady. Sen ony tanisyŋ ba?» - dep sūraidy.
Al 2014 jylǧy hat almasuda Epşteinnıŋ ainalasyndaǧylar kemınde üş ret Mäsımovke sälem jetkızgenderın habarlaǧan.
Sonymen qatar qūjattarda International Peace Institute (IPI) ūiymynda jūmys ıstegen İ. A. esımdı äiel bırneşe ret atalady. Hattarda ol «the Kazakh girl from the IPI» — «IPI-degı qazaq qyzy» dep sipattalady.
Materialdarǧa qaraǧanda, İ. Epştein kezdesulerın ūiymdastyruǧa qatysqan jäne onyŋ qyzmetkerlerınen kömek sūraǧan. Bır hatta ol ekı tünge arzan qonaqüi ūsynudy ötınedı.
2015 jylǧy 9 şıldedegı jazbada Epşteinnıŋ būrynǧy keŋse assistentı L. G. İ-men kezdesudıŋ uaqytyn auystyrǧanyn habarlaidy. Qūjattarda «IPI-degı qazaq qyzy İ.» esımı kemınde 38 ret kezdesedı.
Qūjattarda Qazaqstandaǧy bır vedomstvonyŋ Epşteinmen bailanysty boluy mümkın qūrylymdarmen kelısımşarty atalady. 2014 jylǧy qaŋtarda būl vedomstvo IPI-men jylyna 400 myŋ dollar kölemınde kelısım jasap, valiutalyq saiasat pen rezervterdı basqaru mäselelerı boiynşa tört kezdesu ötkızudı közdegen.
Sondai-aq, 2015 jylǧy mamyrda Epşteinge Qazaqstan turaly analitikalyq jazba jıberılgen. Oǧan ol: «Olarǧa jylyna 3–5 million de» dep jauap bergen. Būl qarjynyŋ kımge jäne qandai maqsatta qajet bolǧany naqtylanbaǧan.
Jariialanǧan materialdar Qazaqstanǧa qatysty köptegen sūraq tuǧyzǧanymen, qūjattarda naqty qorytyndy nemese resmi aiyptaular keltırılmegen. AQŞ tarapy būl derekterdıŋ barlyǧy aşyqtyqty qamtamasyz etu maqsatynda jariialanǧanyn atap ötedı.
