ء"ۇيىمىز قابىرىمىزگە اينالدى": تۇركيا حالقى نارازىلىققا شىعا باستادى (ۆيدەو)

3636

تۇركيا پرەزيدەنتى رەدجەپ ەردوعان مينيسترلەرمەن ارنايى جيىن وتكىزىپ، ناتيجەسىندە بىرقاتار شەشىم قابىلدادى دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ۇلتتىق پورتالى Haberturk.com  اقپاراتتىق اگەنتتىگىنە سىلتەمە جاساپ.

قول استىنداعى مينيسترلەرمەن وتكىزگەن جيىندا ەردوعان ەلدەگى ەپيدەميالىق احۋالدى باستى نازارعا الا وتىرىپ، ۆيرۋستىڭ تاراۋىنا توسقاۋىل رەتىندە لوكداۋن ەنگىزۋدى سۇرادى. پرەزيدەنتتىڭ  بۇل ۇسىنىسى مينيسترلەر تاراپىنان تولىق قولداۋ تاۋىپ، 2021 جىلعى 29 ءساۋىر، كەشكى 19-00-دەن باستاپ، 17 مامىر، تاڭعى 05-00-گە دەيىنگى ۋاقىت ارالىعىندا تۇركيا تۇتاس لوكداۋنعا جابىلاتىن بولدى.

جالپى، تۇركيا بۇگىنگە دەيىن دە ءتۇرلى تىيىمدارمەن حالقىن كارانتين قىسپاعىنان تۇگەل بوساتپاعان ەل بولاتىن. بۇعان دەيىن دە كەشكى 20-00-دەن تاڭعى 05-00-گە دەيىنگى ارالىقتا تۇركيا ازاماتتارىنىڭ سىرتقا شىعۋىنا سالىنعان تىيىم بار-دى. ال ەندى بۇكىل تۇرىك 18 كۇن بويى لوكداۋن رەجيمىندە ءومىر سۇرۋگە ءماجبۇر. ارينە، مۇنداي قادامعا بارۋىن ەردوعان ەلدەگى ەپيدەميالىق احۋالمەن، كۇن ساناپ ارتىپ جاتقان ناۋقاستار سانىمەن بايلانىستىردى. دەسەك تە، تۇركيا پرەزيدەنتى مەن مينيسترلەرىنىڭ كەلتىرىپ وتىرعان ۋاجىمەن بۇل ەل حالقى تۇبەگەيلى كەلىسەدى دەۋ قيىن-اق.

ماسەلەن، HaberTürkiye-ءنىڭ تەلەگرام چاتىندا ەردوعاننىڭ شەشىمى تۋرالى اقپارات تاراسىمەن-اق، قاراپايىم جۇرت تاراپىنان  پىكىرلەر قارشا بورادى. «بىلتىرعى ناۋرىز ايىنان بەرى تىڭعىلىقتى جۇمىس ىستەمەدىك. جۇمىس ىستەمەگەن سوڭ، اقشامىز دا جوق. اينالانىڭ بارىنە بىرتىندەپ قارىزعا باتتىق. ەندى تاعى دا لوكداۋن ەنگىزىلدى. ءبىز قالاي كۇن كورەمىز؟» دەسكەن جۇرتتىڭ نارازى پىكىرلەرى ءالى تولاستار ەمەس. جۇزدەگەن مىڭ ادامنىڭ بۇلايشا رەنىش ءبىلدىرۋى دە تەگىن ەمەس. سەبەبى، تۇركيادا سالىنعان تىيىم، ياعني ولاردىڭ تىلىمەن ايتقاندا، «ياساك» ءتۇرىنىڭ ءوزى تۇسىنىكسىز ەدى. تۇرىك ازاماتىنا كەشكى 7-دەن كەيىن سىرتقا شىعۋعا «ياساك» بولسا، ال شەتەل ازاماتى قاشان، قانشا ۋاقىت سىرتتا جۇرەمىن دەسە دە، «ياساك» جوق. ءدال وسى جولعى سالىناتىن تىيىم ىشىندە دە شەتەل ازاماتتارىنا مەيلىنشە ەركىندىك بەرىلىپتى. نەگە؟

«تۋريستەر، شەتەل ازاماتتارى قالاعان ۋاقىتىندا سىرتقا شىعىپ، قىدىرىپ جۇرۋىنە بولادى. ال تۇركيا ازاماتتارىنا ۇيدەن شىعۋعا تىيىم سالىندى. سوندا بۇل كوۆيد ادام تاڭداي ما؟ قالاي بولعانى؟ تۇركيا ازاماتى كوشەگە شىقسا، «جۇعاتىن» كوۆيد ەركىن سەرۋەندەگەن تۋريستەرگە جولامايتىن بولعانى ما؟ مەنىڭشە، بۇل سالىنعان تىيىمداردىڭ استارىندا باسقا نارسە جاتىر. ماسەلەن، وتكەن اپتادا انكارادا ۇلكەن كونفەرەنتسيا ءوتتى. مىڭداعان ادام جينالدى. ارتىنشا تاعى دا سونداي مىڭداعان ادام جينالعان ميتينگ ءوتتى. ەكەۋى دە ەلىمىزدەگى ساياسي پارتيالار اراسىنداعى تەكەتىرەس جاعدايعا بايلانىستى وتكەن دۇنيەلەر. وسى ەكى جيىنعا مىڭداپ ادام جينالعاندا، بيلىكتەگىلەر كوۆيدتى ۇمىتىپ كەتتى دە، ەندى ورازا ايتى مەيرامىندا حالىقتىڭ كوپتەپ قىدىرۋىنان زارەسى كەتە قورقىپ وتىر. قازىرگى ەنگىزىلگەن شەكتەۋ شارالارى دا ورازا ايت مەرەكەسىمەن تىكەلەي بايلانىستى. ءبىزدى ۇيگە قاماپ قويىپ، وزدەرى ساياسي ويىندارىن ويناۋعا كىرىسپەك»،- دەيدى بىزبەن سۇحباتىندا ستامبۋلدىق بۋراك قۇرت.

«فابريكالاردى جابۋ تۋرالى  ۇسىنىس ەرىكسىز باس شايقاتادى. بۇل قالاي؟ ءبىر عانا فابريكادا مىڭداعان كىسى وتباسىن اسىراۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەپ ءجۇر. ەندى ولار جۇمىسسىز قالماق. اۋ، ولاردىڭ وتباسىن كىم اسىرايدى؟ ءۇش اپتاعا جۋىق ۋاقىت بويى ميلليونداعان ادام نە ىستەيدى ۇيدە قامالىپ؟ بۇل جاعىن بيلىك وكىلدەرى اشىپ ايتپادى دا. كەشەلى بەرى اشىعىن ايتقاندا نارازىلىق ۇلعايىپ، حالىق ابىر-سابىر كۇيگە تۇسۋدە»،- دەيدى چاناككالە تۇرعىنى تاقسيم ايدىنوعلى.

ال تۇرىك دەنساۋلىق ءمينيسترى فاحرەتدين قوجانىڭ: «ءوز ءۇيىمىز – بەرىك قامالىمىز. ءبىراز ۋاقىت ۇيدە قالىپ بۇل ۆيرۋستى جەڭەيىك» دەگەن جازباسىنا جاۋاپ رەتىندە قالدىرىلعان پىكىرلەر ءبۇتىن تۇركيا حالقىنىڭ ءۇنىن جەتكىزگەندەي ەكەن. ەمرە دەمەز اتتى جەلى قولدانۋشى:«بالكىم، ءسىزدىڭ ءوز ءۇيىڭىز بار شىعار. سول سەبەپتى دە «ءوز ءۇيىم- بەرىك قامالىم» دەپ وتىرعان شىعارسىز. ال ءوز باسپاناسى جوقتارعا قايتپەك كەرەك؟»- دەسە، فاتيح ەسىمدى تۇرىك ازاماتى ءمينيستردىڭ بۇل جازباسىنا: «ءوز ءۇيىمىز كورىمىزگە اينالدى عوي»،-دەپ كۇيىنىشىن جەتكىزىپتى. تۇرىك اعايىننىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى وسى تەكتەس پىكىرلەرىن وقي وتىرىپ، وراسان زور كۇيىنۋدىڭ، ىزانىڭ سارىنىن انىق بايقاۋعا بولادى. تۇرىك حالقىنىڭ بۇلاي ىزالانۋى دا سەبەپسىز ەمەس. ستامبۋلدىڭ  ءبىر بولىگىندە بۇل «ياساكقا» نارازىلىق ءبىلدىرىپ جۇرت ءتىپتى كوشەگە شىقتى بۇگىن. «ۇيدە قامالىپ وتىرۋدان ولەتىن بولدىق. بۇل نە قاستاندىق! جەتەر! شىدامنىڭ دا شەگى بار!» دەسكەن حالىقتىڭ جانايعايى بيلىكتى شەشىمىن وزگەرتۋگە يتەرمەلەر مە ەكەن، بەلگىسىز. سونىمەن قاتار بۇل پىكىرلەردىڭ ىشىندە بيلىككە سەس كورسەتىپ، بۇل لوكداۋننىڭ اقىرى جاقسى بولماسىن ەسكەرتكەن جازبالار دا از ەمەس. "حالىق ەرتەڭ اشىققان كەزدە كورەسىڭدى كورسەتەر" دەگەن سارىنداعى پىكىرلەر تۇركيا بيلىگىنە وي سالسا، قانەكي؟!

https://twitter.com/i/status/1386648904117129221

تۇركيانىڭ باستى تۋريستەرى سانالاتىن ورىستار مەن ۋكراين حالقى شەكتەۋلەر تۋرالى حاباردى وزدەرىنشە تارازىلاپ، تالقىلاۋعا كىرىسىپتى.  رەسەيلىك باق تاراتقان اقپارلاردان تۇركياداعى بۇل لوكداۋن ساياسي شەشىم دەگەن سىڭايداعى دۇنيەلەردى تاباسىز. سونىمەن قاتار بۇل لوكداۋن 18 كۇن ەمەس، ايلارعا سوزىلۋى مۇمكىن دەپ بولجام جاساعان باسىلىمدار تۇركيانىڭ بۇل جولعى لوكداۋنىن ەردوعاننىڭ ساياسي قادامىمەن دە بايلانىستىرادى. «ەردوعان ساياساتتا الدەبىر دۇرىس ەمەس قادام جاساسا، تۇركيادا لوكداۋن ەنگىزىلەدى. ال كوۆيد وسىنداي لوكداۋندار ءۇشىن وتە ءتيىمدى قۇرالعا اينالدى» دەپ اقپارات تاراتقان Sobesednik.ru سايتى  تۇركيانىڭ ۋكراينا تاراپىنا شىعىپ، سولاردى قولداۋى وسىنداي لوكداۋنعا اكەلدى-اۋ دەگەن بولجامدارىن تىقپالايدى.

ءبىز قاراپ شىققان الەۋمەتتىك جەلىدەگى اقپارات پەن پىكىرلەر لەگىنەن بايقاعانىمىز، ءدال قازىرگى ساعاتتا تۇركيانىڭ تىنىشتىعى بۇزىلىپ، حالقىنىڭ سابىرى تاۋسىلعانداي. جۇمىسسىزدىق جانىن قىسقان حالىق كۇنى ەرتەڭ اشتىقتان اشىنسا، ەردوعان بيلىگىنىڭ ىرگەتاسىن تاس-تالقان ەتپەسىنە كەپىلدىك بار ما؟ قالاي دەسەك تە، تۇرىك باۋىرلارىمىزدىڭ  بۇل قيىن كۇندەردەن دە اماندىقتا شىعۋىن تىلەيمىز.

مەرۋەرت حۋساينوۆا،

«ادىرنا» ۇلتتىق پورتالى.

پىكىرلەر
ۇقساس جاڭالىقتار