جىلقىنى قولعا ۇيرەتۋ قازاق جەرىنەن باستالعانىن الەم ەلدەرى مويىندايتىن كۇن الىس ەمەس

1357

 كانادالىق رەجيسسەر، انتروپولوگ نايوبي تومپسوننىڭ ايتۋىنشا، جىلقىنى قولعا ۇيرەتۋ قازاق جەرىندە باستالعانىن ەشكىم بىلمەيدى. ەندى وسى تاريحتى بۇكىل الەمگە پاش ەتۋگە مۇمكىندىك بار. قازاقستان شەتەلدىك كومپانيالارمەن بىرلەسىپ، EQUUS (جىلقى) دەرەكتى تريلوگياسىن تۇسىرمەك.

 

«قازاقستان اتبەگىلىك مادەنيەتتىڭ وتانى. بۇل مادەنيەت وسى جەردە باستالدى. جىلقىلاردى قولعا ۇيرەتۋ قازاقستان اۋماعىندا باستالعانىن بىلەمىز. بىراق بۇل تۋرالى ەشكىم دەرلىك بىلمەيدى دەپ ايتا الامىن. باتىس ەلدەرى بىلمەيدى، ءتىپتى وسى جەردە دە بەيحابار بولۋى مۇمكىن. بوتايدا جۇرگىزىلگەن بىرەگەي قازبا جۇمىستارى جىلقىنى قولعا ۇيرەتۋ قازاقستان اۋماعىندا باستالعانىن كورسەتتى. ەندى وسى تاريحتى بۇكىل الىمگە پاش ەتۋگە مۇمكىندىگىمىز بار»، — دەدى بۇگىن جىلقى تۋرالى دەرەكتى ءفيلمنىڭ تۇسىرىلىمنە ارنالعان ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا نايوبي تومپسون.

EQUUS (جىلقى) — «قازاقستان» تەلەارناسى مەن Cleawater Documentary Inc كومپانياسىنىڭ بىرلەسكەن جوباسى. ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ اتالمىش جوبا ەلىمىزدىڭ تاريxى مەن ءداستۇرىن قامتىپ، كينو جانە تۋريزم بويىنشا xالىقارالىق ارەناداعى ءيميدجىن قالىپتاستىرۋعا ىقپالىن تيگىزەتىنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.

جوبانىڭ نەگىزگى ماقساتى — قازاقستان جەرىن مەكەندەگەن ەرتەدەگى جىلقىلاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ سالتى مەن ماتەريالدىق مادەنيەتىن ەڭ ۇزدىك عىلىمي جەتىستىكتەر نەگىزىندە زەردەلەۋ. مامانداردىڭ ايتۋىنشا، قازاقستان جىلقىنى العاش قولعا ۇيرەتكەن جانە اتبەگىلىك ونەردىڭ نەگىزىن قالىپتاستىرعان ەل. سونداي-اق الەمگە ايگىلى جەتى ءتىلدىڭ (يندو-ەۋروپالىق) پايدا بولعان مەكەنى، سولتۇستىك ەۋروپادان ورتالىق شىعىس جانە ۇندىستانعا دەيىنگى كونە گەنەتيكالىق مادەنيەتتىڭ وتانى. سوڭعى جىلدارى تابىلعان ارxەولوگيالىق جادىگەرلەر جىلقىنى قولعا ۇيرەتكەن العاشقى ادامدار قازاق جەرىندە ءومىر سۇرگەنىن ايقىنداي ءتۇستى. EQUUS سەريالى جىلقى جانۋارىنىڭ ادامزات تاريxىنداعى ءرولىن اشىپ، ورتالىق ازيادا جىلقىنىڭ شىعۋ تەگى تۋراسىنداعى جاڭالىقتاردى باياندايدى.
جوباعا باستاما بولعانداردىڭ ءبىرى پروديۋسەر نۇربول بايمۇحانوۆتىڭ ايتۋىنشا، جىلقى تۋرالى دەرەكتى تريلوگيانىڭ ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزى وتە زور.

«سەبەبى، بۇكىل ادامزاتتىڭ تاريحىنا ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ، جەرىمىزدىڭ قوسقان ۇلەسى ۇلكەن. جيىرما ءبىرىنشى عاسىر بيولوگيا عاسىرى دەيدى عوي. بۇكىل ادامزات تاريحقا، ادامنىڭ تارالۋىنا، ساياحاتىنا جاڭا كوزقاراسپەن قاراۋدا. بۇگىندە باتىس ورتا ازيا حالىقتارىنا وتە ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تانىتىپ جاتىر. تەك گەنەتيكا عىلىمى عانا ەمەس، باسقا عىلىمدار دا وسى جەرگە تىرەلەدى. ءبىز ەۋرازيانىڭ ورتاسىندا تۇرمىز. ءبىزدىڭ جەرىمىزدەن عارىشقا كەمە ۇشقان، ءبىزدىڭ جەرىمىزدە ادامزات جىلقىنى قولعا ۇيرەتە باستاعان. بۇل ءبىز ءۇشىن ماقتانىش قانا ەمەس، ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك. سوندىقتان وسىنداي جوباعا ءبىز قاتىسپاعاندا، كىم قاتىسادى؟ ۇلى دالا يدەولوگياسىنا ءدال كەلەتىن جوبا. جىلقى قازاق ءۇشىن قاسيەتتى. بىراق سوڭعى كەزدە جىلقىنى تەك اس رەتىندە پايدالانىپ ءجۇرمىز. بۇل دۇرىس ەمەس دەپ ويلايمىن. جىلقى ءبىزدىڭ مادەنيەتىمىزگە ۇلەس قوسقان ءتورت تۇلىكتىڭ ءبىرى. ەۆوليۋتسيالىق تۇرعىدان قاراساق ءجون بولادى»، — دەپ تارقاتتى ويىن بايمۇحانوۆ.

«EQUUS» جوباسىنىڭ ءتۇسىرىلىم جۇمىستارى 2017 جىلى قازاقستان اۋماعىندا وتەدى. وعان قازاقستاندىق كينەماتوگرافيستەر،اكتەرلەر، دۋبلەرلەر، ونەر جانە ديزاين سالاسىنداعى كاسىبي ماماندار تارتىلىپ، كانادالىق ءتۇسىرىلىم توبىمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەيدى. قازاقستاندىق كينەماتوگرافيستەر ءۇشىن بۇل مول تاجىريبە عانا ەمەس، سونىمەن قاتار عىلىمي دەرەكناما باعىتىندا رۋxاني-مادەني الماسۋ بولماق.
جالپى، بۇل جوباعا قازاقستاننان باسقا ءتورت مەملەكەت قاتىسادى. دەرەكتى تريلوگيا كانادا، اقش، گەرمانيا جانە فرانتسيا ەلدەرىنىڭ ۇلتتىق اقاپارات تاراتۋ كورپوراتسيالارى اراسىنداعى حالىقارالىق ارىپتەستىك ناتيجەسى.
ءفيلمنىڭ ءتۇسىرىلىمى 2018 جىلى اياقتالىپ، 50 ەلگە تاراتىلادى دەپ جوسپارلانعان.


ايىمگۇل ءابىل

پىكىرلەر