اشارشىلىق – حالىقارالىق دەڭگەيدە «گەنوتسيد» دەپ تانىلسىن

3865

«اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ XVI سايلاۋالدى قۇرىلتايىندا ارنايى بايانداما جاساعان پارتيانىڭ توراعاسى ازات پەرۋاشەۆ «اشارشىلىقتى حالىقارالىق دەڭگەيدە زۇلمات دەپ تانۋعا» شاقىردى دەپ حابارلايدى، «ادىرنا» ۇلتتىق پورتالى پارتيانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.

«بيىل مامىر ايىندا «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسى پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ ستاليندىك قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن اقتاۋ شارالارىن جالعاستىرۋ تۋرالى تاپسىرماسىنا قولداۋ ءبىلدىردى. ءبىز كەڭەستىك توتاليتارلىق بيلىكتىڭ قازاق حالقىنا ادەيى جاسالعان اشارشىلىقتى حالىقارالىق دەڭگەيدە زۇلمات دەپ تانۋعا شاقىردىق. بولشەۆيكتەر اسكەرلەرىنىڭ كوللەكتيۆيزاتسيا كەزىندەگى جۇزدەگەن قازاق كوتەرىلىستەرىن جانشىپ باسۋىن، ءوز اۋىلدارىن قۇتقارامىن دەپ، باسىن ولىمگە تىككەن باتىرلاردىڭ ەرلىك ىستەرىن  قايتا قاراۋ كەرەك دەپ سانايمىز»، -دەدى پارتيا جەتەكشىسى پەرۋاشەۆ ءوز بايانداماسىندا.

قازاقتىڭ وتكەن تاريحىندا ساياسي باعاسى ءالى كۇنگە دەيىن بەرىلمەي كەلە جاتقان وقيعالار از ەمەس. سولاردىڭ ءبىرى «اق جول» پارتياسى ءسوز ەتىپ وتىرعان اشارشىلىق وقيعاسى. ءوز تاريحىنداعى قارا تاڭبالى وقيعالارىنا كوپ ەل ساياسي باعاسىن الدەقاشان بەرىپ قويعان. وكىنىشكە قاراي، بىزدەگى سوناۋ ءبىر زۇلمات جىلدار بۇگىنگە دەيىن تاريحي، ساياسي اتاۋىن الا الماي كەلەدى. سونىمەن قاتار جىل سايىن 31 مامىردا «ساياسي قۇربانداردى ەسكە الۋ» كۇنىندە  قازاق قوعامى ەسكەرتكىشكە گۇل شوقتارىن قويۋمەن عانا شەكتەلەتىنى جانعا باتادى.

اشارشىلىق قازاق دالاسىندا قولمەن جاسالعان گەنوتسيد ەكەنىنە مۇراعاتتاعى قۇجاتتار دالەل ەكەنىنە قاراماستان، كۇنى بۇگىنگە دەيىن ميلليونداعان قازاقتى اشتان قىرعان سول زۇلماتتىڭ ساياسي باعاسى بەرىلمەۋى قازىرگى ۇرپاققا سىن ەمەس پە؟ ءسىز نە دەيسىز؟

«ەڭ اۋەلى اشارشىلىق تاقىرىبى بىزدەگى بەتى تۇتاس اشىلماعان تاقىرىپتىڭ ءبىر دەپ سانايمىن. اشارشىلىققا قاتىستى قانشاما شىعارما دۇنيەگە كەلگەنىمەن، تەڭىزگە تامعان تامشىداي عانا بولۋدا. نەگە؟ ويتكەنى دەرەكتى قۇجاتتاردىڭ كوپ بولىگى رەسەيلىك مۇراعاتتاردا. بىزدە وسى اشارشىلىق تۋرالى قۇندى شىعارما دەپ تەك ۆالەري ميحايلوۆتىڭ «حرونيكا ۆەليكوگو دجۋتا» شىعارماسىن ايتۋعا بولادى. ءدال وسىنداي سالماقتى دۇنيەلەر كوپتەپ جارىققا شىقسا، حالىق اراسىندا كەڭىنەن تانىلسا، مىنە، سول كەزدە عانا جۇرت «بۇل قالاي؟» دەپ سۇراۋ سالار ەدى. ال قازىر ەكىنىڭ ءبىرى قازاق دالاسىندا اشتىق جايلاعانىن بىلەدى، بىراق ونىڭ قالاي پايدا بولعانىن، قالاي جۇرگەنىن جەتە بىلە بەرمەيدى. سونىڭ سالدارىنان دا ۇرپاعىمىز بۇل زۇلمات جىلداردىڭ تاريحتاعى تاڭباسىنا اسا ءمان بەرە بەرمەيدى. «گەنوتسيد» دەپ باعاسىن بەرۋدى سۇرايتىن ۇرپاق كەرەك بىزگە»،- دەيدى جاس تاريحشى، زەرتتەۋشى مەيىرجان سماعۇل.

قالاي دەسەك تە، وتكەن اعا بۋىن ۇرپاقتىڭ ازاپتى جىلدارى اشارشىلىق قازاق تاريحىندا ءوزىنىڭ ساياسي باعاسىن الاتىن جانە سونى تالاپ ەتەتىن ءسات تۋعانى انىق. بۇل رەتتە «اق جول» پارتياسىنىڭ مىناداي باستاماسىن تەك قانا قولداۋ كەرەك سياقتى، ءسىز نە دەيسىز، قۇرمەتتى وقىرمان؟

مەرۋەرت حۋساينوۆا،

«ادىرنا» ۇلتتىق پورتالى.

فوتو اشىق دەرەككوزدەن الىندى.

 

پىكىرلەر
ۇقساس جاڭالىقتار