الاش ارىستارىنىڭ جاديدشىلدىك رەفورماسى IX

1142

حاديستەردىڭ سانداي كوپتىگى

احمەد ءامين حاديس ويلاپ شىعارۋشىلاردىڭ كەستەسىن  اقىلدىشا بىلاي ايقىندايدى: “قىزىقتىسى، ەگەر حاديستەردى انىقتاۋشى رەتىندە قولعا الاتىن بولساق، پيراميدا پىشىندەس ەكەندىگىنى كورەمىز. پيراميدانىڭ توبەسىن پايعامبارىمىزدىڭ ءداۋىرى دەپ ەسەپتەسەك، تومەنگە تۇسكەن سايىن(پايعامبارىمىزدىڭ داۋىرىنەن الىستاعان سايىن) پيراميدانىڭ ەڭى كەڭەيۋدە. پيراميدانىڭ ىرگەتاسىنا جەتكەنىمىزدە پايعامبارىمىزدىڭ داۋىرىنەن قانشالىقتى كەڭەيىپ كەتكەنىن  كورەمىز. نەگىزىندە قيسىندىسى كەرىسى بولۋى كەرەك ەدى. سەبەبى پايعامبارىمىزبەن ءومىر كەشكەن ادامدار حاديستەردى (پايعامباردىڭ سويلەگەن سوزدەرىن) ەڭ كوپ بىلەتىن ادامدار ەدى. سونسوڭ ولاردىڭ بۇل دۇنيەدەن قوشتاسۋلارى مەنەن حاديستەردى بىلەتىندەردىڭ سانى ازايىپ سولايشا جوعارىداعى پيراميدا تەرىسىنەن قالىپتاسۋى قاجەت ەدى. الايدا ومايا داۋىرىندەگى حاديستەر، يسلامنىڭ العاشقى داۋىرىندەگى حاديستەردەن  اناعۇرلىم كوپ ەكەندىگىنى بىلەمىز.” (احمەد ءامين دۋحا ۋل-يسلام) كەيبىر حاديس عۇلامالارىنىڭ بايانداۋلارى بويىنشا 2 ميلليون حاديس بار. ەڭ سەنىمدى رەتىندە قابىلداناتىن بۋحاري كىتابىنداعى حاديستەردى 600 مىڭ حاديس اراسىنان تاڭدالعانىنى ،ال مۋسليم كىتابىنداعى بولسا 300 مىڭ حاديس اراسىنان تاڭدالىپ الىنعانى بىلدىرىلەدى. ابۋ داۋدتىڭ سۋنانىنداعى حاديستەر 500 مىڭ حاديستەن، مازحاپ قۇرۋشىسى ماليك مۋاتتاسىن 100 مىڭ حاديستەن، يبن حانبال بولسا مۋسنادىن 750 مىڭ حاديستەن تاڭداپ  العانى ايتىلادى. مۋحاممەد پايعامبارلىعىن شامامەن 23 جىل اتقارعانىن ويلاساق: 23×365=8395 كۇن پايعامبارلىق مىندەتىن اتقارعان جانە شامامەن 2 ميلليون ءحاديستى مۋحاممەد پايعامبارلىعىن اتقارعان 23 جىلدىڭ ءار كۇنىنە 200 دەن استام حاديس ايتقان بولادى. ەكسپەريمەنت رەتىندە ءبىر ادامعا ءبىر جىل بۇرىن ەڭ كوپ بىرگە ۋاقىت وتكىزگەن ادامىنىڭ; اكەسىنىڭ، بالاسىنىڭ، ەرىنىڭ، زايىبىنىڭ، دوسىنىڭ ياكي جولداسىنىڭ حاديستەرىن (سوزدەرىن) جانە جاساعان ءىس-ارەكەتتەرىن جازۋىن سۇراساق،سوسىن ارادان ءبىر جىل وتسە دە جازىلعان ءحاديستىڭ(سوزدىڭ) سانىن كورگەنىمىزدە، پايعامبارىمىزدىڭ  قايتىس بولۋىنان ەكى ءجۇز جىلدان كەيىن باستالعان، كۇنى باسىنا ەكى ءجۇز ريۋايات جاسالعان سوزدەردىڭ جالپى سانىنان دا بۇلاردىڭ ىشىندە جالعان قوسپالاردىڭ قانشالىقتى كوپ ەكەندىگىن تۇسىنۋگە بولادى. بۇكىل وسى حاديس كىتاپتارىن جازعان ادامداردىڭ بارلىق حاديستەردى جاتقا بىلگەندەرى جانە وزدەرىنىڭ جەكە كوزقاراستارى بويىنشا ەڭ دۇرىس دەپ بىلگەن حاديستەردى تاڭداپ العاندارى ايتىلادى. مۋحادديستەردىڭ قانشا حاديس (جاتقا) بىلگەندەرىن ايتا الۋلارى ءۇشىن، بۇتكىل حاديستەردى ءبىر جەرگە جازىپ، سوسىن ولاردى ساناۋلارى ءتيىستى ەدى، ايتپەسە ەشكىم 600 مىڭ حاديستى جاتقا بىلگەندىگىن تۋرالى ايتا المايدى. ەگەر دە قازاقشا سويلەسەتىن ءبىر قاۋىمعا، كۇندەلىكتى اڭگىمەلەرىندە قانشا ءسوز قولداناتىندارىن سۇراساق ەشكىمنىڭ تولىقتاي جاۋاپ بەرە المايتىندىعىنا كۋا بولامىز. ال اڭگىمە 600 مىڭ  دەگەن ساندىق بەلگىگە شىققاندا جاتقا الىنعان نارسەنى ساناۋ دا مۇمكىن ەمەس.

بۋحاريدىڭ 600.000 مىڭ ءحاديستى بىلگەندىگىنى تەكسەرىپ قارايىق. بۋحاري ءومىر بويى ەشقانداي جۇمىس جاساماعاندىعىن، دىم ۇيىقتاماعاندىعىن جانە ءاربىر حاديستىڭ ساحيحتىعىنا، ريۋايات شىنجىرىنىڭ مىقتىلىعىنا كوزى جەتۋى ءۇشىن ءاربىر ءحاديستى زەرتتەۋگە 2 ساعات بەرگەندىگىن جورامالداساق، تەك وسى مەرزىم 130 جىلدان كوپ ۋاقىت الادى. الايدا بۋحاريدىڭ كەيدە ءبىر حاديستىڭ، ءبىر ءسيلسيلانىڭ، حاديس جەتكىزۋشىنىڭ سەنىمدىلىگىنە كوزى جەتۋى ءۇشىن ايلاپ، جىلداپ ساياحات جاساعاندىعىن ەسىمىزگە تۇسىرسەك، بۋحاريدىڭ بىلگەن بارلىق حاديستەرىنىڭ ساحيحتىگىن زەرتتەۋى  ءۇشىن مىڭداعان جىلدار دا جەتپەيتىن ەدى. قىسقاشا كەلىپ ايتقاندا، بۋحاري ءھام باسقا دا مۋحادديستەردىڭ، بىلگەن بۇتكىل حاديستەردىڭ سەنىمدىلىگىن زەرتتەپ تەك ەڭ سەنىمدىلەردى تاڭداپ العاندارى جايىنداعى بەكىمدەرى اقىلعا سيمايدى.

سونىمەن مەنىم تۇسىنىگىمدە بۇگىنگى مۇسىلماندىق ءداستۇر نە نارسە؟ ول:

-         مۇحاممەد پايعامبار ايتىپتى دەلىنەتىن «حاديستەردىڭ» تولىپ جاتقان جيناقتارى. بۇل – ادەبي ءداستۇر.

-         وزدەرىنىڭ شىعۋ تەگىن پايعامباردىڭ كەزىنەن تاراتاتىن «مازحابتار» اتتى حۇقىقتىق مەكتەپتەر.بۇل- عۇرىپتىق-حۇقىقتىق ءداستۇر.

-         وزدەرىن قۇپيا، ەزوتەريكالىق ءبىلىم يەسى سانايتىن سوپىلاردىڭ وردەنى. سوپىلاردىڭ ايتۋىنشا، بۇل ءبىلىمدى مۇحاممەد ءوز سەرىكتەرىنىڭ ىشىندە تاڭداۋلىلارىنا بەرىپ، سودان جالعاسىپ كەلە جاتىر-مىس. بۇل – ميستيكالىق ءداستۇر.

-         «شيتتىك» داستۇردەگى بيلىك پايعامباردىڭ قىزى فاتيما مەن كۇيەۋ بالاسى ءاليدىڭ ۇرپاقتارىندا بولۋى ءتيىس دەپ سانايتىن «يمامات دوكتريناسى». ساياسي ءداستۇر.

-         18 عاسىردا مۇحاممەد يبن ءابدى ءال-ۆاححاب نەگىزىن سالعان مازحابتاردان تىس ساياسي-رەاكتسيالىق «سالافيا» مەكتەبى.

-         ءداستۇرلى مۇسىلماندىقتىڭ شەڭبەرىندە سوڭعى ۋاقىتتاردا پايدا بولعان «دجاماا تابليگ»، «يحۆان ۋل-مۋسليمين»، «حيزب ۋت-تاحرير»ت.ب وسىلار سياقتى جاڭا كەرتارتپا توپتار.

رەاكتسيوندى ورتاعاسىرلىق اراب-پارسى دۇنيەتانىمىنا شاقىراتىن ءداستۇر مەن ونى قورعاپ-ساقتاۋشى ءدىن يەلەرى مۇسىلمانداردىڭ جەكە دامۋىنا دا، يسلامنىڭ ءبىر قۇداي جۇيەسى رەتىندە الەمدىك دەڭگەيدە قايتا وركەندەۋىنە دە باستى كەدەرگى بولىپ وتىر. الايدا،سول ساياسيلانعان ءدىني داستۇرگە ادام اقىلى مەن جانىن بيلەتىپ وتىرعان نە؟ ول – جەكە ادامنىڭ ءوزى. ونىڭ نەمقۇرايدىلىعى، ناداندىعى. ءوزىنىڭ وسى كۇيگە ءتۇسىپ، اداسۋمەن جۇرگەنىنە كىنالى ءارى جاۋاپتى – سول مۇسىلماننىڭ ءوزى. قۇران وزگەنى تۋرا جولدان تايدىرعان ادامدى دا، ءوزىن تۋرا جولدان تايدىرۋعا مۇمكىندىك بەرگەن ادامدى دا جاۋاپقا تارتادى. جەكە ادامدى تەك ونىڭ ءوزى عانا قۇتقارا الادى.

1:6 ،1:7 ،13:11 

مىنالار قۇراندا-دىندە  جوق

«قۇران ءبىر ءوزى جەكتىلىكتى ەمەس» دەگەن بوس داۋ.  

    حاديستەردىڭ (سوزدەردىڭ) ءدىننىڭ باستاۋى بولاتىنى.  

    مازحاپ يمامدارىنىڭ پاتۋاسىمەن حالال مەن حارامنىڭ انىقتالۋى. 

    دىندى مازحاپقا سايكەستەندىرۋ ءۇشىن بۇرمالاۋ. 

    مازحاپتاردى دىنمەن تەڭەستىرۋ. 

    قۇراندى تۇسىنبەستەن وقۋ.  

    قۇراندى ولىكتەردىڭ كىتابىنا اينالدىرۋ.  

   پايعامباردى حاديستەر ارقىلى قۇرانعا قايشى ۇكىمدەر كەلتىردى دەپ كورسەتۋ.  

 بارلىق جاراتىلىستىڭ پايعامبارىمىزدىڭ قۇرمەتىنە بولا جاراتىلعاندىعى.  

    پايعامبارلاردى جارىستىرۋ، ولاردى جىكتەرگە ءبولۋ جانە دارەجەلەندىرۋ.  

    پايعامبارىمىزدىڭ ەلشىلىكتەن بۇرىنعى ءومىرىنىڭ وزىنە ەلىكتەۋشىلىك.  

   «قۇراندا كەمشىلىك بار، باسقا كىتاپتار ونى تولىقتىرادى» دەپ سەنۋ.  

  كەي ادامداردى اۋليە ەتىپ، ولاردى جانناتتىك دەپ جاريالاۋ جانە قابىرلەرىندە قۇرانعا قايشى تابىنۋ امالدارىن جاساۋ.  

    تاريقات پىرلەرىن تاڭىرلەستىرۋ.  

   تاريقاتتارداعى «رابىتا» جانە ەستەن تاندىراتىن «زىكىر»  سياقتى امالدار.  

    تەك بەلگىلى ءبىر مازحاپ ياكي تاريقات ادامدارىنىڭ عانا جانناتقا كىرەتىنىن ايتۋ.  

    ياھۋديلەر مەن حريستيانداردىڭ بارلىعىن تۇتاستاي توزاقتىق دەپ جاريالاۋ.  

     دىنگە ارابتاردىڭ ياكي باسقا ءبىر قاۋىمنىڭ ادەت-سالتتارىن كىرگىزۋ.  

    جەكە پىكىرىنە باعىندىرۋ ءۇشىن ءدىندى بۇرمالاۋ. 

قۇراننان تىس قاينار رەتىندە «پايعامباردىڭ سۇندەتى» دەپ ەكىنشى ۇكىم كوزىن اشۋ.  

كوپشىلىكتىڭ ارقاشاندا حاق جاعىندا بولاتىنىنا سەنۋ.  

مازحاپتاردىڭ تاريحي دامۋىن ولاردىڭ حاقتىعىنا دالەل دەپ كورسەتۋ.  

ەڭبەك ەتپەستەن اللادان تىلەۋ. 

اقىلدى مەنسىنبەۋ، ەلىكتەۋشىلىكتى دۇرىس دەپ ساناۋ. 

عىلىمدى جەك كورۋ.

ونەردى جەك كورۋ.

حاديستەردى كور-سوقىر قابىلداۋ. 

دىندەگى كيەلى ادامدار پانتەونى. 

ساحابالاردىڭ ىشىنەن كەز كەلگەنىنە ىلەسۋدىڭ ىزگىلىككە جەتەلەيتىنى.

ايەلدىڭ ەركەكتەن دارەجەسى تومەن دەيتىن سەنىم. 

ايەل ادامنىڭ باسشى، ءامىرشى بولا المايتىنى.  

ايەل داۋسىنىڭ حارام ەكەندىگى. 

ايەلدىڭ جۇما نامازىنا بارمايتىنى. 

ايەلدىڭ يت، شوشقا سياقتى نامازدى بۇزاتىنى.  

ايەلدەردىڭ كوپشىلىگىنىڭ توزاقتىق ەكەنى. 

ايەلدەردىڭ ءشارلى (كەسىرلى) بولاتىنى. 

ايەلدەردىڭ اقىلىنىڭ كەم ەكەنى. 

ايەلدەردى ۇيگە قاماپ قويۋ. 

ايەلىنىڭ بارلىق ماسەلەلەردە كۇيەۋىنە باعىنۋىنىڭ پارىز ەكەنى. 

ەكى ايەل كۋاگەردىڭ ءبىر ەركەك كۋاگەرگە تەڭ ەكەنى.  

زيناقوردى تاسپەن اتىپ ءولتىرۋ. 

تاسپەن اتىپ ءولتىرۋ تۋرالى اياتتى ەشكىنىڭ جەگەنى. 

ەركەكتەرگە التىننىڭ حارام بولۋى. 

ەركەكتەرگە جىبەكتىڭ حارام بولۋى. 

التىن، كۇمىس ىدىستا تاماق جەۋدىڭ حارام ەكەندىگى. 

مۇسىنگە تىيىم سالۋ.

سۋرەتكە تىيىم سالۋ.

شاحماتقا تىيىم سالۋ.

مۋزىكاعا تىيىم سالۋ.

ميديا، كالمار سياقتى تەڭىز تاعامدارىنا تىيىم سالۋ.

ايەلدەردى سۇندەتكە وتىرعىزۋ.

ساقال ءوسىرۋدىڭ ساۋاپ ەكەنى.

ساقال كەسۋدىڭ حارام ەكەنى.

قىنا جاعۋدىڭ ساۋاپ ەكەنى.

ەكىبەتتەپ جاتۋدىڭ شايتاننىڭ ءىسى ەكەنى.

جەر توسەككە جاتۋدىڭ ساۋاپ ەكەنى.

وڭ اياقپەن ۇيگە-توسەككە كىرۋ، شىعۋ.

سول اياقپەن ارام جەرلەرگە كىرۋ.

سول قولمەن جەۋگە تىيىم سالۋ.

سالدە وراۋ.

ميسۋاك قولدانۋدىڭ ساۋاپ ەكەنى.

شاپان كيۋدىڭ ساۋاپ ەكەنى.

اق، جاسىل، قارا ءتۇستى كيىمدەردىڭ ساۋاپ ەكەنى.

سارى مەن قىزىل ءتۇستى كيىم كيمەۋ.

قۇرما جەۋدىڭ ساۋاپ ەكەنى.

جەرگە وتىرىپ جەۋدىڭ ساۋاپ ەكەنى.

ءبىر ىدىستان تاماق ءىشۋدىڭ ساۋاپ ەكەنى.

قولمەن، ءۇش ساۋساقپەن جەۋدىڭ ساۋاپ ەكەنى.

سۋدى ءۇش ۇرتتاپ ءىشۋدىڭ ساۋاپ ەكەنى.

سۋدى وتىرىپ ءىشۋدىڭ ساۋاپ ەكەنى.

تاماق بىتكەندە ساۋساقتاردى جالاپ تازالاۋدىڭ ساۋاپ ەكەنى.

الكاگولدى ءاتىر جاعۋعا تىيىم سالۋ.

قارا يتتەردى ءولتىرۋ.

تۇندە اينانىڭ بەتىن جابۋ.

سيقىر جاساۋ.

قۇرانمەن سيقىر جاساۋ.

تۇمار جاساۋ، تاعۋ.

قۇراندى بالگەرشىلىككە، كورىپكەلدىككە پايدالانۋ.

ىسقىرۋدىڭ شايتاننىڭ ءىسى ەكەنى.

كوز تيۋدەن قورعايتىن مونشاقتار.

بالگەرلەر مەن كورىپكەلدەردى ءدىندار ساناۋ.

ساتىنىڭ استىنان وتپەۋ، قارا مىسىقتى قىرسىق ساناۋ.

قابىر ازابى.

سىرات كوپىرىنىڭ قىلدان دا جىڭىشكە ەكەنى، قۇرباندىق مالدىڭ سىراتتان وتكىزەتىنى.

ولگەن ادامنىڭ ورنىنا ورازا ۇستاۋ.

ولىكتىڭ ياكي باسقا بىرەۋدىڭ ورنىنا قاجىعا بارۋ.

ولىكتىڭ ارتىنان جىلاعاندا وعان ازاپ بولاتىنى.

قيامەتتىڭ قاشان بولاتىنى تۋرالى مالىمەتتەر.

      ماھدي.

داججال (تاجال).

يسانىڭ قايتا كەلەتىنى.

ناسىلشىلدىك، اراب ءناسىلىنىڭ ۇستەمدىگى تۋرالى مالىمەتتەر.

ورازانى قاساقانا بۇزعان ادامنىڭ ەكى اي بويى ءۇزىلىسسىز ورازا ۇستاۋى.

قاجىلىقتا شايتانعا تاس اتۋ.

زەكەتتى بەلگىلى ءبىر مولشەرگە سالۋ. 

مالدىڭ تۇلىگىنە قاراي زەكەت مولشەرىن اۋىستىرۋ.

قۇراندى ۇستاۋ ءۇشىن دارەت الۋدىڭ شارت ەكەنى.

بوي دارەتسىز ءار قادامنىڭ كۇنا ەكەنى.

ءزىلزالا مەن سەلدە ولگەندەردىڭ ءشاھيت بولىپ سانالاتىنى.

جەرشارىنىڭ وگىز بەن بالىقتىڭ ۇستىندە تۇرعانى.

ءزىلزالانىڭ بالىقتىڭ قوزعالىسىنان بولاتىنى.

بۇقا، ارىستان جانە بۇركىت بەينەلى پەرىشتەلەر.

ءجابرايلدىڭ 600 قاناتى تۋرالى مالىمەتتەر.

اللانىڭ ءجانناتتا بالتىرىن كورسەتۋى.

اللانىڭ بەلگىلى كۇندەردە جەر بەتىنە ءتۇسىپ، تاڭداۋلى قۇلدارىنا عانا كورىنۋى تۋرالى مالىمەتتەر. 

پايعامباردىڭ قاتتى قولقا سالۋى ناتيجەسىندە اللانىڭ 50 ۋاقىت نامازدى 5            ۋاقىتقا ازايتقانى.

حاليفالىق مەملەكەتى.

     مونارحيا، حالىقتىڭ قۇلعا اينالدىرىلۋى.

ءدىني تاپ – رۇھباندىق.

اراب ءتىلىن ءجاننات ءتىلى دەپ جاريالاۋ.

اراب ارىپتەرىن كيەلى ەتىپ كورسەتۋ.

«دار ۋل-حارب» ۇعىمى ارقىلى تەررور جاساۋ.

ناماز وقىمايتىنداردى ءولتىرۋ ياكي ساباۋ، جازالاۋ.

ورازانى زورلاپ ۇستاتقىزۋ، ورازا ۇستامايتىنداردى جازالاۋ.

يسلامنان شىققانداردى ءولتىرۋ.

ءمازھابىن اۋىستىرعانداردى ساباۋ، جازالاۋ.

تەك ولجا ءۇشىن جورىققا اتتانۋ.

ىشىمدىك ىشكەندەردى ساباۋ.

ءدىندى قيىنداتۋ، جيرىكەنىشتى ەتۋ.

       باستى ورامالمەن تۇمشالاپ جابۋ.

    نيقاپ كيۋ.

        ايەل ادامنىڭ ءوزى جالعىز ساپارعا شىعۋىنا بولمايتىندىعى.

    ايەل ادامنىڭ  ەرىنىڭ دەنەسىندەگى ىرىڭگە تولى جاراسىن جالاسا دا ەرىنىڭ قاقىسىن وتەي المايتىندىعى.

    اللادان باسقا ساجدە جاساۋعا ۇلىقسات بەرىلگەن بولسا، ايەلدىڭ ەرىنە ساجدە جاساۋى.

    ايەل ادامنىڭ ەتەككىرى كەلگەندە ناماز وقۋعا، ورازا ۇستاۋعا، قۇران وقۋعا  جانە مەشىتكە كىرۋگە بولمايتىندىعى.

    ايەلدەرگە ارنايى ۋنيفورما.

    ايەلدەردىڭ ەركەكتەرمەن قول ۇستاسىپ امانداسۋعا بولمايتىندىعى.

    ايەلدىڭ جابىق ءبىر جەردە ءبىر ەركەكپەن وڭاشا قالۋعا بولمايتىندىعى.

    ايەلدەردىڭ ماكياج قولدانۋلارىنا بولمايتىندىعى.

    ەرى توسەككە شاقىرعاندا ايەلدىڭ، بۇتكىل ءىسىنى تاستاپ توسەككە جۇگىرۋ كەرەكتىگى.

         تىپتى مايمىلدار تۇگىل زينا جاساعان مايمىلدى ءراجم جاساپ ولتىرگەنى.

     جىلقى، ەسەك جانە جىرتقىش حايۋانداردىڭ ەتىن حارام قىلۋ.

     تەمەكىنىڭ ماكرۇح ياكي حارام بولعانى.

     حارامنان باسقا ماكرۇح كاتەگورياسى.

     جىنىستىق قاتىناستىڭ كورپەنىڭ استىندا جاسالۋى. 

         شومىلىپ جاتقاندا  جىنىستىق مۇشەگە قاراماۋ، پەرىشتەلەردەن ۇيالۋ، اۋرەتتى ورامالمەن جاۋىپ جۋىنۋ.

     اجەتحاناداعى تازالىقتىڭ سۋمەن جاسالۋىن پارىزعا اينالدىرۋ.

     كىشى دارەتتى وتىرىپ سىندىرۋ.

     اراپ كويلەگىن كيۋ.

     كەڭ شالبار كيۋ.

     كىردى بەلگىلى كۇندە جۋ، جىنىستىق قاتىناسقا بەلگىلى كۇندەردە كىرۋ.

     ۇستىنە سىدىك شاشىراعان ادامنىڭ قابىر ازابىنى تارتاتىندىعى.

     داببانىڭ قۇلاعى پىلدىكى، كوزى شوشقانىكى، باسى وگىزدىكى بولعانى.

      ۇلتشىلدىق، اراپ ءناسىلىن باسقا حالىقتاردان جوعارى ۇستاۋ.

     ياجۇج جانە ءماجۇجدىڭ جەر استىندا ءومىر سۇرەتىن بويى ءبىر قارىس ماقلۇقتار ەكەندىگى.

     قۇراندا ايتىلماعان ناماز ۋاقىتتارىن پارىزعا اينالدىرۋ.

     قۇراندا ايتىلماعان رەكاعات سانىن پارىزعا اينالدىرۋ.

     نامازدى اراپ تىلىندە وقىلۋى كەرەكتىگى.

     ايەل ادامعا نامازدا يمام بولۋىنا تىيىم سالىنۋى.

     رۋكۋع جانە ساجدەلەردە ءبىر دۇعانىڭ قايتالانۋى.

     نامازدىڭ ءار رەكاعاتىندا فاتيحا سۇرەسىنىڭ وقىلۋىن پارىزعا اينالدىرۋ.

     نامازداعى سوڭعى وتىرۋدى پارىزعا اينالدىرۋ.

     نامازدىڭ پارىزى، سۇندەتى، ءۋاجىبى دەپ بولىمشەلەرگە ايىرۋ.

     نامازدا قولداردى قالاي بايلاۋ كەرەكتىگىن، اياقتىڭ اراسى قانشا سانتيمەتر اشىق بولۋ كەرەكتىگىن ايتۋ.

     تاراۋىق، ايت نامازدارى.

     قاجىلىقتى بىرنەشە كۇنگە سوزىپ، ادامدارعا قيىنشىلىقتار تۋعىزۋ.

     قۇربان ايتتا قۇربان-مال شالۋ.

     كەيبىر حارامداردىڭ قاجىلىقتان كەيىن باستالاتىنى.

     زامزام سۋىندا، وقىلعان سەكەر، تۇز سياقتى نارسەلەردەن شيپا، ساۋاپ كۇتۋ.

     دارەتتى كىشى جانە ۇلكەن دارەتتەن باسقا نارسەلەردىڭ دە بۇزاتىنى.

     عۇسىل دارەتتى جىنىستىق قاتىناستان باسقا نارسەلەردىڭ دە بۇزاتىنى.

     دارەتتىڭ رەتىن پارىزعا اينالدىرۋ.

     عۇسىل دارەتتە اۋىز بەن مۇرىندى شايۋدى پارىزعا اينالدىرۋ.

        عۇسىل دارەتىندە ءبىرىنشى وڭ يىققا سونسوڭ سول يىققا ءۇش رەت سۋ قۇيۋ.

     تىسىنە پلومبا سالعانداردىڭ دارەتى مەن عۇسىل دارەتتەرىنىڭ ەسەپتەلمەۋى. 

     دەنەسىندە اشەكەي سۋرەتى بولعان ادامنىڭ دارەتى مەن عۇسىل دارەتتەرىنىڭ ەسەپتەلمەۋى.

     قارنى اۋىرىپ ولگەن ادامنىڭ ءشاھيت بولاتىنى.

     كۇننىڭ ساجدە جاساۋ ءۇشىن باتاتىنى.

     مەشىت يمامى، ازانشىسى سەكىلدى ءدىني سىنىپتار.

     بەتىن بوياعان ايەلدى ساباۋ، ماكياجعا تىيىم سالۋ.

     تۇيە سىدىگىن ءىشۋ. 

      ايشا انامىزدىڭ پايعامبارىمىزعا توعىز(التى) جاسىندا كۇيەۋگە شىققانى.

     حاديستەردە ايتىلعانداي قۇراننىڭ ءتۇرلى وقۋلارى مەن نۇسقالارى

     

قۇسايىنوۆ تۇراربەك،

"دەموس" قب توراعاسى

 

پايدالانىلعان ادەبيەتتەر ءتىزىمى:

 http://netref.ru/trsin-jrtbaeva-ajin-gazetini-sratari-kezinde-siz-jazfan-nanbaj.html

http://emirsaba.org/azastan-respublikasi-bilim-jene-filim-ministrligi-pavlodar-mem-v4.html?page=4

https://weekend.bugin.kz/441-alash-orda-ukimetininh-ustanymy

https://narok.com.kz/blog

                                                

پىكىرلەر