ەلىمىزدە ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار ادامداردى قولداۋ مەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدارعا قۇرمەتپەن قاراۋ قاي دەڭگەيدە؟ ءماجىلىس دەپۋتاتى كەنجەعۇل سەيتجاننىڭ ايتۋىنشا، مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتارعا قولداۋ جاقسى.
ايتسە دە ول سالادا اتقارىلاتىن شارۋالار بار ەكەنىن ەسكەرتتى.
«بۇرىنعى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا قازىر مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتارعا دەگەن كوزقاراس جاقسى. ۇكىمەتتىك ورگاندار ءوز مىندەتتەرىن ءبىلىپ، سونىڭ ارقاسىندا قوعامدىق بىرلەستىكتەر اۋقىمدى ءىس-شارالار اتقارىپ جاتىر. مەن 2004 جىلى مەكتەپتى ءبىتىرىپ، ۇلكەن ومىرگە ارالاسقان كەزەڭمەن سالىستىرعاندا ءبىرشاما ىلگەرىلەۋشىلىك بار. ودان كەيىن جاپونيا، انگليا جانە اقش سەكىلدى الپاۋىت ەلدەردە ءبىلىم العاننان كەيىنگى ءبىزدىڭ ەل مەن قازىرگى كەزدى سالىستىراتىن بولساق جەر مەن كوكتەي ايىرماشىلىق بار.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جاريالاعان 2022 جىلعى جالپى حالىقتىق رەفەرەندۋمدا مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتارعا زور قولداۋ بولدى. ناقتىراق ايتسام مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدار ءماسليحات پەن ءماجىلىس دەپۋتاتتىعىنا 30 پايىز جەڭىلدىكپەن سايلانۋعا تۇسۋگە مۇمكىندىك الدى. وسىنىڭ ارقاسىندا ماجىلىستەگى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتار زاڭدارعا وڭ وزگەرىستەردى كوپتەن ەنگىزىپ جاتىر. ماجىلىستەگى ارىپتەستەرىمىز مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتارمەن اقىلداسىپ، جان-جاقتى جۇقمىس جۇرگىزۋدە.
سونداي-اق 2023 جىلدىڭ ناۋرىزىنداعى پرەزيدەنتتىڭ جارلىعىنىڭ ناتيجەسىندە جالپى حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىنا جاتاتىن ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ بويىنشا وكىل تاعايىندالاتىن بولدى. ونىڭ ءبىرى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى سۆەتلانا قابىكەنقىزى بولسا، ەكىنشىسى بولىپ مەن سايلاندىم. وسى مۇمكىندىكتى پايدالانىپ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ءارى الەۋمەتتىك وسال توپتاردىڭ قۇقىعى وتە كوپ كوتەرىلىپ كەلە جاتىر»، – دەيدى ول.
سونداي-اق ول پرەزيدەنت كوكشەتاۋدا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا مۇگەدەكتىگى بار بالالارعا ارنالعان ورتالىقتار مەن ءبىلىم بەرۋ ورىندارىن اشۋ تۋرالى تاپسىرما بەرگەنىن ەسكە سالدى.
«پرەزيدەنتتىڭ ۇلتتىق قۇرىلتايدا ايتقان بۇل ءسوزى ءبىز ءۇشىن ايرىقشا جاڭالىق بولدى. مىسالى ءبىزدىڭ ۇكىمەت ءوزىن الەۋمەتتىك مەملەكەت دەپ ەسەپتەيدى. ناقتىراق ايتسام ءبىزدىڭ 25 تريلليون بيۋدجەتىمىزدىڭ 60 پايىزى الەۋمەتتىك سالاعا جۇمسالادى ەكەن. ونىڭ ىشىندە ءبىلىم، دەنساۋلىق جانە الەۋمەتتىك سالاسىنا قوماقتى قارجى قۇيىلىپ جاتىر.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا ۇكىمەت قولىنان كەلگەنشە الەۋمەتتىك سالاعا كوڭىل ءبولىپ جاتىر. ايتسە دە ءوز باسىم بۇل جۇمىستار ءالى دە جەتكىلىكسىز بولىپ وتىر دەپ ەسەپتەيمىن. ەگەر دە الەۋمەتتىك كومەك ناتيجەلى بولىپ، ءار ادامنىڭ قولىنا قارجى جەتەتىن بولسا، قازىر ۇكىمەتتىڭ بولگەن اقشاسى ابدەن جەتەتىن ەدى. بىراق جەڭ ۇشىنان جالعاسقان جەمقورلىق بۇل سالادا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردى تولىق كورسەتپەي وتىر.
نەگىزى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتارعا جىل سايىن 6 ملن باستاپ 7-8 ملن تەڭگەگە دەيىن قارجى تولەنەدى. مۇمكىندىگى شەكتەۋلىگى بار ادام رەتىندە ايتايىن كەيبىر ادامدار 7-8 ملن تەڭگەنىڭ يگىلىگىن كورىپ جاتقان جوق. ماسەلەن 1 توپتاعى مۇگەدەكتەرگە 1 ملن 200 مىڭ تەڭگە، ەكىنشى توپتاعى ازاماتتارعا 1 ملن تەڭگە، ال ءۇشىنشى توپتاعى ادامدارعا 750-800 مىڭ تەڭگەنىڭ كولەمىندە قارجى بەرىلەدى.
ودان بولەك ينۆاتاكسي، ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارىنا ەم الۋ ءۇشىن ءار ءتۇرلى سالاعا قارجى بەرىلىپ جاتىر. بىراق ينۆاتاكسي سەكىلدى قىزمەتتەرگە بولىنگەن قارجى قاندايدا ءبىر كومپانياعا ەمەس، مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتىڭ وزىنە تۇسسە، وندا ءبىزدىڭ ءومىرىمىز جاقسارا تۇسەر ەدى. سەبەبى قىزمەت تۇرلەرىن ساپاسىنا بايلانىستى ءوزىمىز تاڭدار ەدىك. ماسەلەن ماعان ەمدەلۋ ءۇشىن جاعدايى ناشار ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارىنا جولداما بەرەدى. ەگەر قارجى قولىما تۇسسە، ۇستىنە قارجى قوسىپ، ءتاۋىر دەمالىس ورنىنا بارىپ ەم الار ەدىم»، – دەيدى ول.