ابۋباكىر قايران: سالت-ءداستۇرىمىزدى وقىتۋىمىز كەرەك

219

قىردىڭ قىزىل گۇلىندەي قىرمىزى قىزدارىمىز بەن جالاڭا قىلىشتاي جاس جىگىتتەرىمىزگە ءوز ۇلتىمىزدىڭ سالت-ساناسى مەن ادەت-عۇرپىن ءالى دە بولسا سىڭىرە الماي كەلە جاتقانىمىز جانىمىزعا باتادى. وزبەكتەردىڭ «قازاق بولام دەسەڭ، الدىمەن ورىس بولىپ ال» دەگەن ءاجۋا ءسوزىن ەسكە العان سايىن، وتارلاۋ ساياساتىنىڭ وسىنشالىقتى توزگىسىز ەكەندىگىنە، ءتىپتى كوزىڭ جەتە تۇسەدى، كوڭىلىڭ جابىرقاپ، بۇلدىر بولاشاققا ءۇمىتسىز كوزبەن قاراعانداي بولاسىڭ. رەسەي يمپەرياسى جەرىمىزدى جاۋلاپ، ەلىمىزدىڭ ەركىندىگىن جويسا دا، قازاقتىق قادىر-قاسيەتىمىزدى ساقتاپ تۇرعان سالتىمىز بەن ادەت-عۇرىپتارىمىزعا تيسكەن جوق ەدى عوي. ماسەلەن، قىرعىزدىڭ اق قالپاعى مەن وزبەكتىڭ الا تاقياسى ولاردىڭ كىم ەكەندىگىن الىستان-اق تانىتىپ تۇرعاندا، ءوزىمىز قانداي وزگەشەلىگىمىزبەن ەرەكشەلەنەمىز دەپ نامىستانىپ-اق قالامىز.ۇلتتىق كيىمدەرىمىزگە ساحناداعى ارتىستەرىمىزگە عانا ءتان كيىم رەتىندە قارايتىنىمىز سونشالىق، ەگەر سونىڭ ءبىرىن الدەكىم كوشەگە كيىپ شىقسا، اڭ كورگەندەي اجىرايىپ قارايتىن دا ءوزىمىز. اشىعىن ايتۋ كەرەك، ءبىز ءوزىمىزدىڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى جويۋعا، مەنسىنبەي قاراۋعا، ەلەپ-ەسكەرمەۋگە كۇنى بۇگىنگە دەيىن جان سالىپ ۇمتىلىپ كەلە جاتقان ۇلتپىز. بابالارىمىز ايتىپ كەتكەن «ءوزىڭدى ءوزىڭ سىيلاساڭ، جات جانىنان تۇڭىلەر» دەگەن سوزىنەن اتتاپ ءوتىپ، «ءوز اعاسىن اعالاماعان – كىسى اعاسىن جاعالايدى» دەگەندەي، ورىسشا ءجۇرىپ، ورىسشا تۇرعاندى جانىمىز سۇيەدى، ورىسشا سويلەپ قانا قويماي، ورىسشا بوقتاۋدى دا كوڭىلىمىز قالايدى. ءبىز ۇلتتىق سالت-سانا مەن ءداستۇردى، مىنەز قۇلىقتى، ءوزىمىزدىڭ ءتول سيپاتتارىمىزدى ۇمىتىپ بارا جاتقانىمىز سونشالىق – قازاققا ءتان ەرەكشەلىكتەرىمىز كۇن سايىن جوعالىپ بارا جاتقانداي. كوڭىل قويىپ قاراساق، قازاقتىڭ حالىقتىق پەداگوگيكاسىندا سابيلىكتەن قاريالىقق دەيىنگى ارالىقتاعى جاس ەرەكشەلىكتەرىنە ءتان بارلىق كەزەڭدەپ مۇقيات قامتىلعان.
سابيلىك شاق، بالالىق كەز، جەتكىنشەكتىك پەن ازاماتتىق، ەرەسەكتىك پەن قاريالىق كەزەڭدەردىڭ بارلىعىنا يكەمدەلگەن دانالىق سوزدەر مەن پاراساتتى پايىمدار، ماقال-ماتەلدەر مەن تامسىلدەر قازاقتا جەتىپ ارتىلادى. ءبىز وسى تاراپتان كەلە وتىرىپ، مەكتەپ باعدارلاماسىنا قازاقتىڭ سالت-داستۇرلەرىن ساتىلى تۇردە وقىتاتىن، جان-جاقتى تياناقتالعان جەكە ءبىر ءپان بولۋى كەرەك دەپ ويلايمىز. ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ نازارىنا ىلىنسە، ىزگى دە يگى ىستەردىڭ ءبىرى سول بولار ەدى.

 

"ادىرنا" ۇلتتىق پورتالى
ابۋباكىر قايران
حالىقارالىق «الاش» سىيلىعىنىڭ يەگەرى،
اقىن

پىكىرلەر