فوتو: muftyat
قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى (قمدب) كۇندەلىكتى تۇرمىستا ءجيى ايتىلاتىن اراب جانە وزگە تىلدەردەن ەنگەن ءدىني اتاۋلاردى قازاقشا بالامالارمەن الماستىرۋدى ۇسىندى. بۇل ۇندەۋ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ ح قۇرىلتايىندا شەت تىلىندەگى سوزدەردىڭ ورىنسىز قولدانىسىنا قاتىستى ايتقان سىنىنان كەيىن جاريالاندى، دەپ حابارلايدى “ادىرنا”.
قمدب تۇسىندىرۋىنشە، قۇران سۇرەلەرىن، نامازدا وقىلاتىن دۇعالار مەن زىكىرلەردى اراب تىلىندە وقۋ – شاريعات تالاپتارىنا ساي قالىپتاسقان ءدىني ءتارتىپ. الايدا كۇندەلىكتى سويلەسۋ بارىسىندا قازاق تىلىندە بۇرىننان بار سوزدەردىڭ ورنىنا شەتەلدىك نۇسقالاردى قولدانۋدىڭ قاجەتتىلىگى جوق.
«كۇندەلىكتى قارىم-قاتىناستا ويىمىزدى قازاق تىلىندە جاتىق ءارى تۇسىنىكتى جەتكىزىپ، تىلىمىزدە قالىپتاسقان سوزدەر مەن ۇعىمداردى ورنىمەن قولدانۋ – انا تىلىمىزگە دەگەن قۇرمەتتىڭ كورىنىسى. ماسەلەن، «يفتار» مەن «سۋحۋر» ۇعىمدارىنىڭ تىلىمىزدە عاسىرلار بويى قالىپتاسقان «اۋىزاشار»، «سارەسى» دەگەن اتاۋلارى بار. بۇل سوزدەر حالقىمىزدىڭ ورازا ۇستاۋ داستۇرىمەن بىتە قايناسقان. «اۋىزاشارعا كەلىڭىز»، «سارەسىگە تۇرايىق» دەگەن تىركەستەر ۇلكەنگە دە، كىشىگە دە ەتەنە تانىس»، – دەلىنگەن قمدب ۇندەۋىندە.
ءدىني باسقارما وكىلدەرى بەس ۋاقىت نامازدىڭ قازاق تىلىندە قالىپتاسقان ءداستۇرلى اتاۋلارىن دا ەسكە سالدى. وسىعان بايلانىستى كۇندەلىكتى اڭگىمەدە، مەشىت ۋاعىزدارىندا جانە ناماز كەستەلەرىندە «تاڭ»، «بەسىن»، «ەكىنتى»، «اقشام»، «قۇپتان» اتاۋلارىن قولدانۋ ۇسىنىلدى.
سونىمەن قاتار مۇسىلمان قاۋىمىندا كەڭىنەن كەزدەسەتىن «احي»، «ۋحتي»، «ابلا»، «ابي»، «برات»، «سەسترا» سەكىلدى سوزدەردىڭ ورنىنا قازاقشا اتاۋلاردى پايدالانۋعا شاقىردى.
«مۇندايدا ءوز تىلىمىزدەگى «باۋىرىم»، «اعام»، ء«ىنىم»، «اپكەم»، «اپام»، «قارىنداسىم» دەگەن سوزدەردى قولدانعان ابزال. بۇل اتاۋلار جاقىندىق پەن قۇرمەتتى ءبىلدىرىپ قانا قويماي، حالقىمىزدىڭ ۇلكەنگە ىزەت، كىشىگە قامقورلىق تانىتاتىن سىيلاستىق ءداستۇرىن دە ساقتايدى»، – دەپ ءتۇسىندىردى ءدىني باسقارما.
ەسكە سالايىق، بۇعان دەيىن حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ ح قۇرىلتايىندا ءسوز سويلەگەن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قوعامدا اراب تىلىنەن ەنگەن سوزدەردىڭ ورىنسىز قولدانىلۋ ۇردىسىنە توقتالعان بولاتىن.
«سوڭعى كەزدە دىنگە قاتىستى كونە سوزدەرىمىزدىڭ ورنىنا اراب سوزدەرىن ءجيى قولدانۋ ءسان بولىپ كەتتى. مۇنىڭ دا قاجەتتىلىگىنە كۇمان بار»، – دەپ اتاپ وتكەن ەدى مەملەكەت باسشىسى.
