اقمولا وبلىسىنىڭ زەرەندى اۋدانىندا وتكەن حالىقارالىق «قانسونار-2026» قۇسبەگىلىك ءتۋرنيرى مارەسىنە جەتتى. ءماسىپ باتىرحانۇلىنىڭ ەسىمىمەن اتالاتىن ءداستۇرلى دودادا قازاقستاننىڭ وڭىرلەرىنەن، تۇركيا، رەسەي جانە موڭعوليادان كەلگەن قۇسبەگىلەر بۇركىت، قارشىعا جانە يتەلگى باپتاۋدان باق سىنادى. جارىس قورىتىندىسى بويىنشا ءۇش باعىتتا جەڭىمپازدار مەن جۇلدەگەرلەر انىقتالدى.
رەسپۋبليكا كۇنى قارساڭىندا زەرەندى اۋدانىنىڭ ايدارلى اۋىلىندا وتكەن تۋرنير ۇلتتىق ساياتشىلىق ونەرىنىڭ وزىق ۇلگىلەرىن تانىستىرىپ قانا قويماي، ءار ەلدەن كەلگەن قۇسبەگىلەردىڭ تاجىريبە الماسۋىنا مۇمكىندىك بەردى. قۇس مىنەزىن تانۋ، قىراندى باپتاۋ جانە ونىڭ بابىن ءدال تابۋ – كوپ جىلعى تاجىريبەنى، شىدامدىلىق پەن ەرەكشە شەبەرلىكتى تالاپ ەتەتىن ونەر. مۇنى جارىسقا قاتىسقان ساياتشىلاردىڭ دايىندىعى مەن ءوزارا باسەكەسىنەن اڭعارۋعا بولادى.
ءتۋرنيردىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا اقمولا وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى دوسۇلان ايتباەۆ قاتىسۋشىلار مەن قوناقتاردى قۇتتىقتاپ، ۇلتتىق سپورتتى دامىتۋ مەن ءداستۇرلى مۇرانى ساقتاۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
«قوناقجاي جەرىمىز ءۇشىن وسىنداي ءىرى سپورتتىق دودانى وتكىزۋ – ۇلكەن ابىروي ءارى مارتەبە. بۇگىنگى جارىس ەلىمىزدىڭ باستى ۇلتتىق مەرەكەسى – رەسپۋبليكا كۇنى قارساڭىندا ءوتىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆ ۇلتتىق سپورتتى دامىتۋعا جانە حالقىمىزدىڭ ءداستۇرلى مۇراسىن ساقتاۋعا ەرەكشە ءمان بەرىپ كەلەدى. قازاق حالقى ءۇشىن شەبەرلىك پەن شىدامدىلىقتى تالاپ ەتەتىن قۇسبەگىلىك ونەرىنىڭ ورنى ەرەكشە، بۇل - ۇلتتىق مادەنيەتتىڭ ماڭىزدى بولىگى»، – دەدى دوسۇلان ايتباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا، ۇلتتىق سپورتتى قولداۋ سپورتشىلاردىڭ الەۋەتىن ارتتىرىپ، ءداستۇرلى جارىستاردىڭ اۋقىمىن كەڭەيتۋگە جول اشادى. سونداي-اق وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى اقمولا ءوڭىرى سپورتشىلارىنىڭ جەتىستىكتەرىنە توقتالىپ، قىرعىزستاندا وتكەن VI دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىندارىندا قازاقستان قۇراماسىنىڭ جالپىكوماندالىق ەسەپتە ءبىرىنشى ورىن الۋىنا ءوڭىر سپورتشىلارى مەن باپكەرلەرى دە ۇلەس قوسقانىن اتاپ ءوتتى.
ءتۋرنيردىڭ ايدارلى اۋىلىندا ءوتۋى دە كەزدەيسوق ەمەس. زەرەندى ءوڭىرىنىڭ تابيعاتى مەن تاريحي مۇراسى قازاقتىڭ ءداستۇرلى ساياتشىلىق ونەرىمەن ساباقتاس. اۋىل تاريحىندا دۇيسەن بي ەسەنبەرلىۇلى مەن ونىڭ الاباس اتتى بۇركىتى تۋرالى دەرەكتەر ساقتالعان. ال جارىستىڭ ءماسىپ باتىرحانۇلىنىڭ ەسىمىمەن اتالۋى – قۇسبەگىلىك ونەرگە ۇلەس قوسقان تۇلعانىڭ مۇراسىن ۇلىقتاۋدىڭ ءبىر كورىنىسى.
بۇگىندە قۇسبەگىلىك – تەك جارىس الاڭىنداعى باسەكە ەمەس، ۇلتتىق مادەنيەتتىڭ ماڭىزدى بولىگى. قىراندى قولعا ۇيرەتۋ، ونى باپتاۋ جانە اڭعا سالۋ تاسىلدەرى ۇرپاقتان ۇرپاققا بەرىلىپ كەلەدى. حالىقارالىق تۋرنير وسى ءداستۇردىڭ جالعاسىن تاۋىپ، وزگە ەلدەردە دە قىزىعۋشىلىق تۋدىرىپ وتىرعانىن كورسەتتى.
مۇنى موڭعوليانىڭ بايان-ولگەي ايماعىنان كەلگەن 58 جاستاعى نۇرعايىپ ىدىرىسۇلىنىڭ اڭگىمەسىنەن دە اڭعارۋعا بولادى. ول قۇسبەگىلىكپەن 46 جىلدان بەرى اينالىسادى. ايتۋىنشا، جەتى اتاسى دا بۇركىت باپتاعان. «قانسونار» تۋرنيرىنە ءتورتىنشى رەت قاتىسىپ وتىرعان تاجىريبەلى ساياتشى بيىل جارىسقا ەكى جاستاعى بۇركىتىن الىپ كەلگەن.
ونىڭ مىسالىنان قۇسبەگىلىكتىڭ ءبىر ادامنىڭ قىزىعۋشىلىعىمەن شەكتەلمەيتىنىن، تۇتاس اۋلەتتىڭ تاجىريبەسى مەن ءداستۇرىن بويىنا جيناقتاعان ونەر ەكەنىن كورۋگە بولادى.
ءۇش باعىت بويىنشا ۇزدىكتەر انىقتالدى
جارىس قورىتىندىسى بويىنشا بۇركىت، قارشىعا جانە يتەلگى باعىتتارىندا ۇزدىك شىققان قۇسبەگىلەر ماراپاتتالدى.
بۇركىت باعىتى:
• ء ى ورىن – ءۋاليحان شىڭعىس (اقمولا وبلىسى);
• ء ىى ورىن – تاستانبەك بايراق (اقتوبە وبلىسى);
• ء ىىى ورىن – جانداربەك ساعيدۋللاەۆ (الماتى قالاسى).
قارشىعا باعىتى:
• ء ى ورىن – بەرىكبولسىن جالعاسۇلى (جامبىل وبلىسى);
• ء ىى ورىن – ەراسىل سەركبەكۇلى (استانا قالاسى);
• ء ىىى ورىن – اقجول كارچيگانوۆ (رەسەي).
يتەلگى باعىتى:
• ء ى ورىن – تەمىرالى تولەگەنۇلى (قاراعاندى وبلىسى);
• ء ىى ورىن – ەرلان كەنجەتاەۆ (اقمولا وبلىسى);
• ء ىىى ورىن – مۋتلۋ كىزىلبۋگا (تۇركيا).
وسىلايشا، اقمولا وبلىسىنىڭ وكىلدەرى ەكى باعىت بويىنشا جۇلدەگەرلەر قاتارىنان كورىندى. ءۋاليحان شىڭعىس بۇركىت باپتاۋدان ءبىرىنشى ورىن السا، ەرلان كەنجەتاەۆ يتەلگى باعىتى بويىنشا ەكىنشى ورىنعا يە بولدى.
حالىقارالىق «قانسونار-2026» ءتۋرنيرى ۇلتتىق سپورتتىڭ باسەكەلىك سيپاتىن عانا ەمەس، ونىڭ مادەني جانە تاربيەلىك ماڭىزىن دا كورسەتتى. زەرەندى جەرىندە باس قوسقان قۇسبەگىلەر ءۇشىن بۇل دودا – شەبەرلىكتى سىنايتىن جارىس ءارى ورتاق مۇرانى ساقتاۋ جولىنداعى تاجىريبە الماسۋ الاڭى.
اتادان بالاعا جەتكەن ساياتشىلىق ونەرىنىڭ ومىرشەڭدىگى وسىنداي كەزدەسۋلەر ارقىلى ايقىندالادى. ال حالىقارالىق دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلاتىن تۋرنيرلەر قازاقتىڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتارىن كەڭىنەن تانىتىپ، ونى كەلەر ۇرپاققا جەتكىزۋگە ىقپال ەتەدى.
