رەسەي ۋكرايناداعى سوعىستى قازىرگى مايدان شەبى بويىنشا توقتاتۋعا نيەتتى ەمەس. بۇل تۋرالى رەسەيدىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سەرگەي لاۆروۆ 14 تامىزدا «ۆگترك» تەلەارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا".
ونىڭ سوزىنشە، ماسكەۋ قاقتىعىستى ۋاقىتشا توقتاتۋدان گورى ۇزاق مەرزىمدى جانە تۇراقتى رەتتەۋدى قولدايدى.
لاۆروۆتىڭ ايتۋىنشا، سوڭعى ۋاقىتتا سوعىستى دەرەۋ توقتاتۋعا شاقىراتىن پىكىرلەر كوبەيگەن. ولاردىڭ قاتارىندا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇستانىمى دا بار. توقاەۆ شىلدە ايىنىڭ سوڭىندا رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينمەن كەزدەسۋدە ۋكرايناداعى قاقتىعىستى ۋاقىتشا توقتاتۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋدى ۇسىنعان ەدى.
ەسكە سالساق، قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاننىڭ بەيبىتشىلىك پەن ديالوگتى قولدايتىنىن ايتقان ەدى.
«قازاقستان بوتەن ەل ەمەس. دەگەنمەن ءتۇرلى ۇسىنىستارعا قاراماستان، مەن ارااعايىن بولۋدان ءۇزىلدى-كەسىلدى باس تارتامىن. ويتكەنى رەسەي – ۇلى مەملەكەت، ال ورىس حالقى – ۇلى حالىق. سوندىقتان كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەلەردى رەسەيدىڭ ءوزى سىرتقى ارااعايىنسىز-اق شەشە الادى دەپ ەسەپتەيمىن»، – دەگەن بولاتىن قاسىم-جومارت توقاەۆ.
سونىمەن قاتار پرەزيدەنت رەسەي مەن ۋكراينا اراسىنداعى اسكەري ءىس-قيمىلداردى توقتاتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالىپ، قاقتىعىستىڭ جاعدايى تۋرالى ايتقان.
"بۇل جەردە قانداي دا ءبىر ازاماتتىق سوعىس تۋرالى ءسوز بولىپ وتىرعان جوق. ءبىز ۋكراين حالقىنا، ونىڭ مادەنيەتى مەن تىلىنە ءاردايىم قۇرمەتپەن قارادىق. سوندىقتان بۇل قاقتىعىستىڭ تابيعاتى كوپشىلىككە، سونىڭ ىشىندە بىزگە دە تولىق تۇسىنىكتى ەمەس دەپ ەسەپتەيمىز. مىسالى، ازەربايجان مەن ارمەنيا اراسىنداعى، ونىڭ ىشىندە ۇزاق ۋاقىتقا سوزىلعان قاقتىعىستىڭ ءمانى مەن شىعۋ توركىنى بىزگە انىق ەدى. ويتكەنى ونىڭ تاريحي سەبەپتەرى تەرەڭدە جاتىر. ال بۇل جاعدايدىڭ ءمانىن ءتۇسىنۋ الدەقايدا قيىن", - دەگەن ەدى پرەزيدەنت.
الايدا رەسەي سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قازىرگى بايلانىس شەبىندە اتىستى توقتاتۋدى قابىلدامايتىنىن ايتتى. لاۆروۆتىڭ پىكىرىنشە، سوعىستى توقتاتۋ تەك «ۇزاق مەرزىمدى، سەنىمدى ءارى تۇراقتى رەتتەۋ» بولعان جاعدايدا مۇمكىن.
سونىمەن قاتار لاۆروۆ رەسەيدىڭ سوعىس جۇرگىزۋ تاسىلدەرىن قاتاڭداتۋى مۇمكىن ەكەنىن مالىمدەدى. ول باتىستىڭ كيەۆكە اسكەري قولداۋ كورسەتۋىن توقتاتۋعا باعىتتالعان ارەكەتتەردىڭ كۇشەيەتىنىن ايتتى.
رەسەي تاراپى قارا تەڭىزدەگى اسكەري ارەكەتتەرگە موراتوري ەنگىزۋ جونىندەگى تۇركيا باستاماسىنا دا وڭ جاۋاپ بەرگەن جوق.
رەسەي ءسىم وكىلى ماريا زاحاروۆانىڭ مالىمدەۋىنشە، ماسكەۋ 2022–2023 جىلدارى جۇمىس ىستەگەن «قارا تەڭىز باستاماسىنا» قايتا ورالۋدى ورىنسىز دەپ سانايدى. ونىڭ ايتۋىنشا، رەسەي تۇركيادان بۇل ماسەلە بويىنشا رەسمي تۇردە راسىمدەلگەن ۇسىنىس الماعان.
تۇركيا بۇعان دەيىن رەسەي مەن ۋكرايناعا قارا تەڭىزدەگى ازاماتتىق كەمەلەرگە شابۋىل جاساماۋ جونىندە موراتوري ەنگىزۋدى ۇسىنعان بولاتىن. انكارا مۇنداي قادام ايماقتاعى كەمە قاتىناسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى دەپ ەسەپتەيدى.
كيەۆ بۇعان دەيىن قاۋىپسىزدىك كەپىلدىكتەرى بولعان جاعدايدا سوعىستى قازىرگى مايدان شەبى بويىنشا توقتاتۋعا دايىن ەكەنىن بىرنەشە رەت مالىمدەگەن. ال ماسكەۋ قاقتىعىستى ۋاقىتشا توقتاتۋعا ەمەس، ءوزىنىڭ تالاپتارىن قامتيتىن ۇزاق مەرزىمدى كەلىسىمگە قول جەتكىزۋدى كوزدەيتىنىن ايتىپ كەلەدى.
وسىلايشا، 14 تامىزداعى مالىمدەمەلەر تاراپتاردىڭ سوعىستى توقتاتۋ شارتتارىنا قاتىستى ۇستانىمدارى ءالى دە ايتارلىقتاي الشاق ەكەنىن كورسەتتى.
بۇعان قوسا، رەسەي قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ Telegram-داعى رەسمي ارناسىندا «قىستا سەندەردى “مۇزداي قاتىرامىز» دەگەن جازۋى بار درونداردىڭ سۋرەتى جاريالاندى. ۋكراينا تاراپى بۇل جاريالانىمعا جاۋاپ رەتىندە رەسەيدىڭ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىنا قاتىستى مالىمدەمە جاسادى.
