تۇركيا رەسەي مەن ۋكرايناعا قارا تەڭىزدەگى كوممەرتسيالىق كەمەلەرگە جاسالاتىن شابۋىلدارعا موراتوري ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ارنايى تەتىك قۇرۋدى ۇسىندى. قازىر انكارا ماسكەۋ مەن كيەۆتىڭ رەسمي جاۋابىن كۇتىپ وتىر. بۇل تۋرالى تۇركيانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى حاكان فيدان مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا".
فيداننىڭ ايتۋىنشا، سوعىس قيمىلدارى تەك قۇرلىق اۋماعىمەن شەكتەلمەي، قارا تەڭىزگە دە تارالعان. ونىڭ سوزىنشە، قاقتىعىستىڭ العاشقى كەزەڭدەرىندە پورتتار مەن اسكەري كەمەلەر نىساناعا الىنعان بولسا، قازىر كوممەرتسيالىق كەمەلەر دە قاۋىپكە ۇشىراپ وتىر.
«سوندىقتان ازاماتتىق كەمەلەرگە شابۋىل جاساۋعا موراتوري ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن مەحانيزم قاجەت»، – دەدى تۇركيا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى.
فيداننىڭ مالىمەتىنشە، ۇسىنىستى ۋكراينا تاراپى ازىرلەگەن، ال تۇركيا ونى رەسەي وكىلدەرىنە جەتكىزگەن. قازىر انكارا ماسكەۋدىڭ رەسمي جاۋابىن كۇتۋدە. الايدا مينيستر رەسەيدىڭ ناقتى قاشان جاۋاپ بەرەتىنىن ايتقان جوق.
باستاما سوعىستى تولىق توقتاتۋدى نەمەسە مايدان شەبىنە قاتىستى كەلىسىمدى قاراستىرمايدى. نەگىزگى ماقسات – ازاماتتىق فلوتتى اسكەري نىساندار قاتارىنان شىعارىپ، كوممەرتسيالىق كەمەلەردىڭ قاۋىپسىز قوزعالىسىن قامتاماسىز ەتۋ.
حاكان فيدان مۇنداي ءىشىنارا كەلىسىمدەرگە قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بار ەكەنىن بۇعان دەيىن دە ايتقان. 2026 جىلعى 16 شىلدەدە كيەۆتە وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ول تەڭىزدەگى قاۋىپسىزدىك پەن ەنەرگەتيكا سالالارىندا موراتوري ەنگىزۋدى ۇسىنعان بولاتىن.
ۋكراينا بۇل باستامانى قولداپ وتىر. سونىمەن قاتار كيەۆ ۆاشينگتونمەن كەلىسسوزدەردەن كەيىن كاسپي قۇبىر كونسورتسيۋمىنىڭ (كقك) ينفراقۇرىلىمىنا جانە رەسەيمەن بايلانىسى جوق كەيبىر كەمەلەرگە شابۋىل جاساماۋعا مىندەتتەمە العان.
قارا تەڭىزدەگى قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى قازاقستان ءۇشىن دە ماڭىزدى. سەبەبى ەلدىڭ مۇناي ەكسپورتىنىڭ 80 پايىزدان استامى كاسپي قۇبىر كونسورتسيۋمى ارقىلى تاسىمالدانادى.
كقك-نىڭ نەگىزگى تەڭىز تەرمينالى نوۆوروسسيسك ماڭىندا ورنالاسقان. سوندىقتان قارا تەڭىزدەگى اسكەري قاۋىپتىڭ كۇشەيۋى قازاقستاننىڭ مۇناي ەكسپورتىنا جانە مۇناي تاسىمالىنىڭ تۇراقتىلىعىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن.
ەگەر تاراپتار كوممەرتسيالىق كەمەلەرگە شابۋىل جاساماۋ جونىندە كەلىسىمگە كەلسە، بۇل قارا تەڭىزدەگى ازاماتتىق كەمە قاتىناسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرىپ، قازاقستان مۇنايىنىڭ الەمدىك نارىققا ۇزدىكسىز جەتكىزىلۋىنە قاتىستى تاۋەكەلدەردى تومەندەتۋى ىقتيمال.
ازىرگە ماسكەۋدىڭ ۇسىنىسقا رەسمي جاۋابى جاريالانعان جوق.
