ۇكىمەت جاڭا KazSat-3R عارىشتىق بايلانىس جۇيەسىن قۇرۋعا 10,4 ملرد تەڭگەدەن استام قاراجات ءبولدى. ءتيىستى قاۋلىعا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ قول قويدى، دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ءتىلشىسى.
حالىقارالىق ۆاليۋتاعا شاققاندا شامامەن 22,31 ملن دوللارلىق قاراجات قولدانىستاعى KazSat-3 اپپاراتىن الماستىراتىن جاڭا KazSat-3R سپۋتنيكتىك بايلانىس جۇيەسىن جاساۋعا جۇمسالماق.
KAZSAT-3R, مۇمكىندىگىڭ قانداي؟
KazSat-3-ءتىڭ جوسپارلانعان پايدالانۋ مەرزىمى 2029 جىلى اياقتالادى. جاڭا اپپارات ۇلتتىق سپۋتنيكتىك بايلانىس جۇيەسىنىڭ ۇزدىكسىز جۇمىسىن قامتاماسىز ەتەدى.
«جوبانى جۇزەگە اسىرۋ سپۋتنيكتىك بايلانىس جەلىلەرى مەن تەلەراديو حابار تاراتۋ جۇيەسىنىڭ تۇراقتى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتىپ، حالىق از قونىستانعان جانە شالعاي ەلدى مەكەندەردە ينتەرنەتكە قولجەتىمدىلىكتى كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك دەڭگەيى ارتىپ، قازاقستاننىڭ تەحنولوگيالىق ەگەمەندىگى نىعايادى»،– دەلىنگەن حابارلامادا.
قازىرگى تاڭدا KazSat عارىشتىق بايلانىس جۇيەسىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن ەلىمىزدىڭ ءىرى بايلانىس وپەراتورلارى مەن مەملەكەتتىك قۇرىلىمدار پايدالانادى. جۇيە ارقىلى تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋ، دەرەكتەردى جەتكىزۋ، ءموبيلدى بايلانىس جانە ينتەرنەت قىزمەتتەرى كورسەتىلەدى. جۇيەگە 19 بايلانىس وپەراتورى قوسىلعان جانە تەلەحابار تاراتۋ قىزمەتىن 2 ميلليوننان استام ابونەنت پايدالانادى.
65 ملن دوللارلىق اۋەلگى KAZSAT قانداي ەدى؟
قازاقستاننىڭ العاشقى بايلانىس جەرسەرىگى KazSat-1 ۇلكەن ۇمىتپەن ۇشىرىلعان ەدى. ونىڭ قىزمەت ەتۋ مەرزىمى 10–12 جىل بولادى دەپ بولجانعانىمەن، اپپارات ەكى جىلعا دا جەتپەدى. جوباعا شامامەن 65 ميلليون دوللار جۇمسالدى.
قازاقستان 2004 جىلدىڭ كوكتەمىندە جەڭىل گەوستاتسيونارلىق KazSat-1 جەرسەرىگىن جاساۋدى رەسەيدىڭ حرۋنيچەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك عارىشتىق عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعىنا تاپسىردى.
العاشقىدا KazSat-1-ءدى 2005 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا ۇشىرۋ جوسپارلانعان. الايدا «ياحتا» پلاتفورماسىندا جاسالعان «مونيتور-ە» جەرسەرىگىن باسقارۋدا قيىندىقتار تۋىنداپ، قوسىمشا تەكسەرۋلەر جۇرگىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان ەدى.
اپپارات بايقوڭىر عارىش ايلاعىنا 2006 جىلعى 28 ساۋىردە جەتكىزىلىپ، 18 ماۋسىمدا عانا عارىشقا ۇشىرىلدى. جەرسەرىكتىڭ كوممەرتسيالىق پايدالانىلۋى 2006 جىلدىڭ قاراشاسىندا باستالدى. وعان تەلەراديو حابار تاراتۋ جانە ينتەرنەت جەلىلەرى كوشىرىلدى. 2007 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي KazSat جوسپارلانعان قۋاتىنىڭ 70 پايىزىنا دەيىن جۇكتەلدى.
اپات پا، اجال ما؟
الايدا 2008 جىلعى 10 قاڭتاردا العاشقى اقاۋ تىركەلدى. جەرسەرىك بىرنەشە ساعاتقا باقىلاۋدان جوعالدى. التى ايدان كەيىن تاعى ءبىر توتەنشە جاعداي بولدى. سول كەزدەگى ۇلتتىق عارىش اگەنتتىگىنىڭ باسشىسى تالعات مۇساباەۆ اپپاراتتىڭ ىستەن شىعۋىنا تەحنيكالىق اقاۋ سەبەپ بولعانىن جەتكىزدى.
2008 جىلعى 30 قازاندا حرۋنيچەۆ ورتالىعىنىڭ ماماندارى جەرسەرىكپەن بايلانىستى قالپىنا كەلتىردى. بىراق 26 قاراشادا اپپارات قايتادان جوعالىپ، بۇل جولى ءبىرجولا ىستەن شىقتى. ول باسقارۋ سيگنالدارىنا جاۋاپ بەرمەي، باعدارسىز ۇشۋعا كوشتى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا، باسقارۋ قوزعالتقىشتارى كەشەنىنىڭ ىستەن شىعۋى جۇيەنى قالپىنا كەلتىرۋگە مۇمكىندىك بەرمەگەن.
قازاقستان جوعالعان جەرسەرىك ءۇشىن وتەماقىنى تەك 2011 جىلدىڭ تامىزىندا الدى. ەلگە 40 ميلليون دوللاردان استام قاراجات تولەنگەنىمەن، بۇل بارلىق شىعىندى جاپپادى.
115 ملن دوللارلىق ەكىنشى KAZSAT تا كەشىگىپ ۇشتى
ەكىنشى جەرسەرىكتى ازىرلەۋ جۇمىستارى العاشقى اپپارات تولىق جوعالماي تۇرىپ باستالعان ەدى. 2006 جىلى حرۋنيچەۆ ورتالىعىمەن KazSat-2-ءنى جاساۋ جانە ۇشىرۋ تۋرالى كەلىسىمشارت جاسالدى. 2009 جىلى تالعات مۇساباەۆ جوبادا بۇرىنعى قاتەلىكتەر ەسكەرىلگەنىن حابارلادى. اتاپ ايتقاندا، جەرسەرىكتىڭ باسقارۋ جۇيەسىندەگى رەسەيلىك قۇرىلعىلار فرانتسۋزدىڭ EADS Astriumكومپانياسىنىڭ جابدىقتارىنا اۋىستىرىلعان. سونداي-اق كەپىلدىك مەرزىمى ۇزارتىلعان. جوبانىڭ قۇنى 115 ميلليون دوللاردى قۇرادى.
دەگەنمەن، بۇل جەرسەرىك تە بەلگىلەنگەن مەرزىمدە ۇشىرىلا المادى. ماماندار تەك دانەكەرلەۋ جۇمىستارىنان عانا ەمەس، جەرسەرىكتىڭ جۇمىس الگوريتمىنەن دە ەلەۋلى قاتەلەر تاپقان. ۇشىرۋ مەرزىمى بىرنەشە رەت كەيىنگە شەگەرىلدى. وسى ءۇشىن حرۋنيچەۆ ورتالىعى قازاقستانعا ايىپپۇل تولەدى. ونىڭ ناقتى كولەمى جاريالانعان جوق. اقىرى KazSat-2 2011 جىلدىڭ شىلدەسىندە عارىشقا ۇشىرىلدى.
بۇل اپپارات تەلەحابار تاراتۋعا، تەلەفون بايلانىسىنا، دەرەكتەر الماسۋعا جانە كەڭجولاقتى ينتەرنەت قىزمەتتەرىنە ارنالعان.
"ەر كەزەگى ۇشكە دەيىن"
كەيىننەن بۇل جەرسەرىكپەن دە قيىندىقتار تۋىندادى. ءبىر كۇنى تاڭعى ساعات 08:22-دە اپپاراتپەن بايلانىس ءۇزىلدى. رەسپۋبليكالىق عارىشتىق بايلانىس ورتالىعىنىڭ مالىمەتىنشە، ماماندار حرۋنيچەۆ ورتالىعىنىڭ وكىلدەرىمەن بىرگە بايلانىس پەن وپەراتورلار جەلىسىنىڭ جۇمىسىن قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەن. سول كەزدە KazSat-2 رەسۋرستارىن قازاقستانداعى 13 بايلانىس جانە تەلەحابار تاراتۋ وپەراتورى پايدالانعان. بايلانىس شامامەن سەگىز ساعاتتان كەيىن قايتا ورناتىلدى.
ءۇشىنشى ۇلتتىق جەرسەرىكتى ازىرلەۋ 2010 جىلى باستالدى. سول جىلى تالعات مۇساباەۆ بۇدان بىلاي قازاقستاندىق عارىش اپپاراتتارىن ازىرلەۋشىلەر تەك تەندەر ارقىلى تاڭدالاتىنىن مالىمدەدى.
KazSat-3 جوباسىن اكادەميك م.ف. رەشەتنەۆ اتىنداعى «اقپاراتتىق سپۋتنيكتىك جۇيەلەر» كومپانياسى جەڭىپ الدى. جەرسەرىك «ەكسپرەسس-1000نتا» پلاتفورماسى نەگىزىندە جاسالدى. ونىڭ باستى ەرەكشەلىگى – جەتىلدىرىلگەن جىلۋ رەتتەۋ جۇيەسى. اپپارات Ku دياپازونىنداعى 28 ترانسپوندەرمەن جابدىقتالعان.
مامانداردىڭ ەسەپتەۋىنشە، KazSat-3 قازاقستانعا 15 جىلدان استام ۋاقىت قىزمەت ەتۋى ءتيىس.
KazSat-3 پەن «لۋچ-5ۆ» عارىش اپپاراتىن الىپ شىققان «پروتون-م» زىمىران-تاسىعىشى 2014 جىلعى 28 ساۋىردە ۇشىرىلدى. 2016 جىلعى 1 ناۋرىزدا سىناق جۇمىستارى اياقتالىپ، ۇلتتىق سپۋتنيكتىك تەلەديدار قىزمەتى – Otau TV ابونەنتتەرى وسى جەرسەرىككە كوشىرىلدى.
KazSat-3 پايدالانۋعا بەرىلگەننەن بەرى ونىڭ جۇمىسىندا ەلەۋلى اقاۋلار تىركەلگەن جوق.
