"ەتنوستىق بىرلىك پەن پروگرەسس". از ۇلتتارى قىسىمعا تۇسكەن قىتايداعى جاڭا زاڭ الاڭداۋشىلىق تۋعىزدى

قىتايدا 1 شىلدەدەن باستاپ "ەتنوستىق بىرلىك پەن پروگرەسكە جاردەمدەسۋ تۋرالى" جاڭا زاڭ كۇشىنە ەندى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا" ۇلتتىق پورتالى.

بەيجىڭ قۇجاتتىڭ ماقساتى ۇلتتىق بىرلىكتى نىعايتۋ جانە ورتاق ازاماتتىق بىرەگەيلىكتى قالىپتاستىرۋ ەكەنىن حابارلاعان.

ال حالىقارالىق قۇقىق قورعاۋشىلار ونىڭ ۇلتتىق ازشىلىقتاردىڭ تىلدىك جانە مادەني قۇقىقتارىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن ەكەنىنە الاڭداۋشىلىق بىلدىرۋدە.

زاڭعا سايكەس، پۋتۋنحۋا (ستاندارتتى قىتاي ءتىلى) مەكتەپتەردەگى نەگىزگى وقىتۋ ءتىلى جانە مەملەكەتتىك مەكەمەلەردەگى باستى جۇمىس ءتىلى بولادى. ۇلتتىق ازشىلىقتاردىڭ تىلدەرى ساقتالعانىمەن، ولار نەگىزىنەن جەكە ءپان رەتىندە وقىتىلادى، ال نەگىزگى پاندەردى وقىتۋ ءتىلى رەتىندە قولدانىلمايدى.

سونداي-اق قوعامدىق ورىنداردا قىتاي ءتىلى مەن ۇلتتىق ازشىلىقتاردىڭ تىلدەرى قاتار قولدانىلعان جاعدايدا باسىمدىق پۋتۋنحۋاعا بەرىلەدى. زاڭ قىتايداعى رەسمي تانىلعان 56 ەتنوستىق ازشىلىققا، سونىڭ ىشىندە قازاقتار، ۇيعىرلار، تيبەتتىكتەر مەن موڭعولدارعا قاتىستى قولدانىلادى.

قىتاي بيلىگى جاڭا زاڭ ۇلتتىق بىرلىكتى نىعايتۋعا جانە ەتنوستار اراسىنداعى كەلىسىمدى دامىتۋعا باعىتتالعانىن حابارلاعان. الايدا اقش پەن ەۋرووداق بۇل قۇجات ۇلتتىق ازشىلىقتاردىڭ مادەني جانە تىلدىك قۇقىقتارىن شەكتەۋى مۇمكىن دەگەن الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى.

حالىقارالىق قۇقىق قورعاۋ ۇيىمدارى زاڭنىڭ كەيبىر باپتارىنا ەرەكشە نازار اۋدارۋدا.

اتاپ ايتقاندا، 63-باپقا سايكەس، قىتاي بيلىگى ەتنوستىق بىرلىككە نۇقسان كەلتىرەدى نەمەسە سەپاراتيزمدى قولدايدى دەپ ەسەپتەگەن شەتەلدەگى ۇيىمدار مەن جەكە تۇلعالاردى جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرادى.

قۇقىق قورعاۋشىلاردىڭ پىكىرىنشە، بۇل نورما قىتايدىڭ تيبەت پەن شىڭجاڭداعى ساياساتىن سىنايتىن جۋرناليستەرگە، عالىمدارعا، قوعامدىق بەلسەندىلەرگە جانە ءدىني ۇيىمدارعا قىسىم جاساۋ قۇرالىنا اينالۋى مۇمكىن.

ال قىتايدىڭ ادىلەت ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى حۋ ۆەيلە بۇل سىنداردى جوققا شىعارىپ، اتالعان باپ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قورعاۋ جانە سەپاراتيزممەن كۇرەسۋ ءۇشىن قاجەت زاڭدى تەتىك ەكەنىن ايتتى. سونداي-اق بەيجىڭ جاڭا زاڭ ۇلتتىق ازشىلىقتاردى اسسيميلياتسيالاۋعا نەمەسە ولاردىڭ مادەني قۇقىقتارىن شەكتەۋگە باعىتتالماعانىن حابارلادى.

دەگەنمەن قۇقىق قورعاۋشىلار زاڭنىڭ 15 جانە 22-باپتارى پۋتۋنحۋانىڭ مارتەبەسىن كۇشەيتۋ ارقىلى تيبەت، ۇيعىر، موڭعول جانە باسقا دا ۇلتتىق ازشىلىقتاردىڭ تىلدەرىن قولدانۋ اياسىن ودان ءارى تارىلتۋى مۇمكىن دەپ ەسەپتەيدى. سوڭعى جىلدارى وسى ەلدەگى قازاق دياسپوراسى وكىلدەردى دە قىسىمعا ۇشىراعانى ءمالىم.