فوتو: plantarium
الماتىلىقتارعا تاۋدا گۇلدەپ جاتقان قاۋىپتى وسىمدىك — كۇيمەسگۇل تۋرالى ەسكەرتۋ جاسالدى. الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىلارى بۇل وسىمدىككە ءتيىپ كەتكەن جاعدايدا تەرىنى قاتتى كۇيدىرىپ الۋ قاۋپى بارىن ايتىپ جاتىر، دەپ حابارلايدى “ادىرنا” ۇلتتىق پوراتلى Tengri Travel-گە سىلتەپ.
تالقىلاۋعا الماتى تۇرعىنىنىڭ جازباسى سەبەپ بولدى. ونىڭ ايتۋىنشا، قازىر تاۋدا ادەمى كورىنەتىن، بىراق ۋلى كۇيمەسگۇل بەلسەندى گۇلدەپ تۇر.
"حيميالىق كۇيىك الۋ وتە وڭاي. العاشىندا ەشتەڭە بايقالمايدى، بىراق كەلەسى كۇنى تەرى قىزارىپ، كۇلدىرەي باستايدى. سوندىقتان وسىمدىككە جاقىنداماعان دۇرىس", – دەدى ول.
ىلە-الاتاۋ مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركىنىڭ ماماندارى بۇل اقپاراتتى راستادى. ولاردىڭ مالىمەتىنشە، پارك اۋماعىندا جىڭىشكە جاپىراقتى كۇيمەسگۇل (Dictamnus angustifolius) كەڭ تارالعان جانە ونىڭ گۇلدەۋ كەزەڭى مامىر-ماۋسىم ايلارىنا سايكەس كەلەدى.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا، وسىمدىك قۇرامىنداعى ەفير مايلارى كۇن ساۋلەسىمەن ارەكەتتەسكەن كەزدە فوتودەرماتيت تۋدىرىپ، تەرىنى كۇيدىرۋى مۇمكىن. اسىرەسە وسىمدىككە تيگەننەن كەيىن كۇن استىندا ءجۇرۋ قاۋىپتى.
ال تىنىس الۋ جولدارىنىڭ زاقىمدانۋى تۋرالى اقپارات تولىق دالەلدەنبەگەن. دەگەنمەن ماماندار وسىمدىككە قول تيگىزبەۋگە جانە ءيىسىن جاقىننان يىسكەمەۋگە كەڭەس بەرەدى.
عالىمداردىڭ سوزىنشە، كۇيمەسگۇل قۇرامىنداعى ۇشپا مايلاردىڭ كوپتىگىنەن ونىڭ ماڭىندا وت تۇتاتسا، جالىن لاپ ەتە قالۋى مۇمكىن. الايدا وسىمدىكتىڭ ءوزى جانبايدى. حالىق اراسىندا "كۇيمەسگۇل" اتاۋى دا وسى ەرەكشەلىگىنە بايلانىستى شىققان.
ۇلتتىق پارك كەلەسى قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىن ساقتاۋعا شاقىردى:
• جابايى وسىمدىكتەردى ۇستاماۋ;
• بەلگىسىز وسىمدىكتەرگە جاقىنداماۋ;
• تاۋدا تەك بەلگىلەنگەن مارشرۋتتارمەن ءجۇرۋ;
• قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن ساقتاۋ.
ماماندار ءتىپتى ادەمى كورىنەتىن تاۋ وسىمدىكتەرىنىڭ دە قاۋىپتى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتەدى.
